Khánh Hòa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Xin xem các mục từ khác có tên tương tự ở Khánh Hòa (định hướng).
| Khánh Hòa | |
| — Tỉnh — | |
 |
|
 |
|
| Tọa độ (Ủy ban Nhân dân tỉnh): | |
|---|---|
| Quốc gia |  Việt Nam |
| Vùng | Nam Trung Bộ |
| Tỉnh lỵ | Nha Trang |
| Đặt tên tỉnh | 1832 |
| Tái thành lập | 30 tháng 6, 1989 |
| Đại biểu Quốc hội | 7 |
| Chính quyền | |
| - Chủ tịch UBND | Võ Lâm Phi |
| - Chủ tịch HĐND | Mai Trực |
| - Bí thư Tỉnh ủy | Nguyễn Văn Tự |
| Diện tích 2006 | |
| - Tổng cộng | 5.217,7 km² (2.014,6 sq mi) |
| Độ cao [1] | 60 m (197 ft) |
| Độ cao cực đại | 1.000 m (3.281 ft) |
| Dân số (2006)[2] | |
| - Tổng cộng | 1.135.000 |
| - Mật độ | 217,5/km² (563,4/sq mi) |
| - Thành thị | 400.942 |
| Múi giờ | G (UTC+7) |
| Mã bưu chính | 57 |
| Mã điện thoại | 58 |
| Dân tộc | Kinh, Ra Glai, Hoa, Cơ Ho |
| Bảng số xe | 79 |
| ISO 3166-2 | VN-34 |
| Phân chia hành chính | 1 thành phố, 1 thị xã, 7 huyện |
| Website: http://www.khanhhoa.gov.vn/ | |
Khánh Hòa là một tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam. Tỉnh này giáp với tỉnh Phú Yên về hướng bắc, tỉnh Đắk Lắk về hướng tây bắc, tỉnh Lâm Đồng về hướng tây nam, tỉnh Ninh Thuận về hướng nam, và Biển Đông về hướng đông. Quần đảo Trường Sa nằm dưới sự quản lý của tỉnh Khánh Hòa, nhưng bị tranh chấp về chủ quyền bởi một số quốc gia khác.
Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang.
Mục lục |
[sửa] Điều kiện tự nhiên
[sửa] Vị trí địa lý
Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5.197 km2 [3], phần đất liền của tỉnh nằm ở tọa độ địa lý từ 12°52’15" đến 11°42’50" vĩ độ Bắc và từ 108°40’33" đến 109°27’55" kinh độ Đông[3]. Điểm cực Đông trên đất liền của Khánh Hòa nằm tại Mũi Đôi trên bán đảo Hòn Gốm, huyện Vạn Ninh cũng là điểm cực đông trên đất liền của Việt Nam[4]. Ngoài ra, Khánh Hòa còn có vùng biển, vùng thềm lục địa, các đảo ven bờ và huyện đảo Trường Sa. Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang, cách Thành phố Hồ Chí Minh 447 km và cách thủ đô Hà Nội 1.278 km đường bộ[5].
Bờ biển tỉnh Khánh Hòa kéo dài từ xã Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh, có độ dài khoảng 385 km (tính theo mép nước) với nhiều cửa lạch, đầm vịnh, với khoảng 200 đảo lớn, nhỏ ven bờ và các đảo san hô của quần đảo Trường Sa[3]. Dọc theo bờ biển từ Đại Lãnh trở vào đến Ghềnh Đá Bạc, Khánh Hòa có 6 đầm và vịnh lớn, đó là Đại Lãnh, vịnh Vân Phong, Hòn Khói, vịnh Nha Phu, vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh với chiều dài 16 km, chiều rộng 32 km, thông với biển thông qua eo biển rộng 1,6 km, có độ sâu từ 18-20 mét[6][7], và thường được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á[8][9].
Vịnh Cam Ranh là một địa thế quân sự quan trọng, được quân Pháp dùng làm căn cứ hải quân, quân Nga sử dụng vào chiến tranh Nga-Nhật vào đầu thế kỷ 20, quân Nhật dùng để xâm chiếm Malaysia vào Đệ nhị thế chiến, và được quân đội Hoa Kỳ phát triển thành một khu căn cứ quân sự trong thời Chiến tranh Việt Nam[6]. Sau chiến tranh, vịnh này được cho quân đội Liên Xô (sau này là Nga) thuê làm căn cứ đến năm 2004. Từ đó đến nay, cảng Cam Ranh không còn là cảng quân sự và đã được chính phủ khai thác để phục vụ cho công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước[10][11].
[sửa] Khí hậu
Khí hậu ở đây ôn hòa, trung bình là 26,7°C. Mùa mưa tập trung 4 tháng từ tháng 9 đến tháng 12, riêng tại Nha Trang mùa mưa chỉ kéo dài hai tháng. Độ ẩm tương đối: 80,5 %. Riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt và Sa Pa.
[sửa] Các đơn vị hành chính
Khánh Hòa có thành phố thuộc tỉnh, một thị xã và 7 huyện:
- Thành phố Nha Trang (tỉnh lỵ)
- Thị xã Cam Ranh
- Huyện Cam Lâm
- Huyện Vạn Ninh
- Huyện Ninh Hòa
- Huyện Diên Khánh
- Huyện Khánh Vĩnh
- Huyện Khánh Sơn
- Huyện đảo Trường Sa
[sửa] Dân cư
Tỉnh Khánh Hòa có khoảng 1.300.000 người (2006).
Các dân tộc chính trong tỉnh gồm có Việt, Ra Glai, Hoa, và Cơ Ho.
[sửa] Lịch sử
Trước khi trở thành một phần của Đại Việt, Khánh Hòa là một phần của Vương quốc Chăm pa (tiểu vương quốc Kauthara). Vào năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Tần sai quân vào tận Phan Rang đánh chiếm đất. Vua Chăm là Bà Tấm đầu hàng và nhượng đất từ phía đông sông Phan Rang đến Phú Yên cho chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn chấp thuận và đặt dinh Thái Khang và chia khu vực thành hai phủ: Thái Khang và Diên Ninh.
Tên tỉnh Khánh Hòa được đặt vào năm 1832 thời vua Minh Mạng, chia thành 2 phủ và 4 huyện: Phủ Diên Khánh gồm các huyện Phước Điền và Vĩnh Xương; Phủ Ninh Hòa gồm các huyện Quảng Phước và Tân Định.
Trong thời Pháp thuộc sau triều Nguyễn, tỉnh lỵ được đóng tại thành Diên Khánh, nhưng được chuyển đến thị xã Nha Trang vào năm 1945.
Sau khi thống nhất đất nước, chính phủ mới hợp nhất hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa vào ngày 29 tháng 10 năm 1975 thành tỉnh Phú Khánh. Vào năm 1977, thị xã Nha Trang được nâng cấp thành Thành phố Nha Trang. Quốc hội quyết định sát nhập quần đảo Trường Sa vào tỉnh Phú Khánh vào năm 1982. Vào ngày 30 tháng 6 năm 1989, Quốc hội lại chia tỉnh Phú Khánh thành hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa.
[sửa] Kinh tế
Có thể nói ngành mũi nhọn của tỉnh là du lịch và dịch vụ. Với hàng loạt danh lam thắng cảnh mà thiên nhiên ban tặng, Khánh Hòa phát triển khá mạnh về du lịch và kéo theo hàng loạt dịch vụ.
Nông nghiệp: Người nông dân Khánh Hòa chủ yếu trồng lúa. Tuy nhiên nông nghiệp không phải là thế mạnh của tỉnh nên hầu như sản lượng không đáng kể.
Công nghiệp: Công nghiệp Thủy sản và đóng tàu. Ngoài ra Khánh Hòa còn có những tiềm năng lớn khác như: nhiều bãi cát trắng ở Đầm Môn (Ven Vịnh Vân Phong) dùng để chế tạo thủy tinh, pha lê, cáp quang... Dưới các bãi cát này có khoáng sản Titan-kim loại ít bị oxi hóa có thể dùng chế tạo vỏ của tàu vũ trụ. Ngoài ra Khánh Hòa còn là xứ của Trầm hương, co Vàng non tuổi... Khánh Hòa có tiềm năng rất lớn về chu chuyển hàng hóa ra quốc tế, với 4 cảng biển lớn: Cảng Cam Ranh-Trước đây là cảng quân sự, Cảng Nha Trang-du lịch-chu chuyển hàng hóa-quân sự,Cảng Dốc Lếch-Đóng và sửa chữa tàu, Cảng Vân Phong-du lịch và tiếp dầu khí..., đặc biệt cảng này cùng với cảng kế bên là cảng Vũng Rô của tỉnh Phú Yên...rất có tiềm năng về Năng Lượng.......
[sửa] Giáo dục
Tỉnh Khánh Hòa có 1 trường đại học chính quy là Đại học Nha Trang (trước đây là Đại học Thủy sản Nha Trang, đổi tên vào ngày 25/7/2006, theo Quyết định số 172/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), là một trường đại học đa ngành, đa cấp học với các chuyên ngành thủy sản truyền thống là mũi nhọn và thế mạnh.
Ngoài ra còn có thể kể các đại học quân sự lớn như Học viện Hải quân, trường Sỹ quan không quân...
Các trường Cao Đẳng: Cao đẳng sư phạm Nha Trang, Cao đẳng văn hóa nghệ thuật du lịch, Cao đẳng Y tế, Cao đẳng Mẫu giáo Trung ương 2, Trường Cao Đẳng Nghề Nha Trang (Đã đổi tên từ Trường Công Nhân Kỹ Thuật sang Trung Học Kỹ Thuật và Nghiệp Vụ Khánh Hòa và thành hiện tại )
[sửa] Danh lam thắng cảnh
Khánh Hòa có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chămpa để lại. Tiêu biểu nhất trong các di tích này là Tháp Bà, một tháp thờ bà mẹ xứ Ponagar. Bãi biển Nha Trang là một nơi thu hút rất nhiều khách du lịch. Mộ của ông Alexandre Yersin, một nhà bác học người Pháp, cũng ở gần Nha Trang. Hòn Chồng, Đại Lãnh, Vịnh Vân Phong, v.v. là các danh lam thắng cảnh khác.
Khánh Hòa có khu nghỉ dưỡng đẳng cấp cao nhất Việt Nam là Evason Hideway tại Ana Mandara (huyện Ninh Hòa) vừa được tờ báo Sunday Times bầu là một trong 20 khu nghỉ tốt nhất thế giới và còn phải nhắc đến khu du lịch mới được thành lập là Hòn Ngọc Việt [12].
[sửa] Đặc sản
- Yến sào, một món ăn chế biến từ tổ chim yến
- Trầm hương, một loại hương liệu dược liệu quý hiếm từ cây Dó Bầu
Ngoài ra, cùng với tỉnh bạn Phú Yên, Khánh Hòa là tỉnh có số lượng lồng nuôi tôm hùm lớn nhất nhì Việt Nam.
Ngoài những đặc sản trên Khánh Hòa còn nổi tiếng với món Nem - Nem Ninh Hòa.
[sửa] Tham khảo
- ^ Andrew Erickson, “Địa lý tự nhiên hành chính - dân cư tỉnh Khánh Hòa”, Báo Khánh Hòa, 24 tháng 2 năm 2005. Địa chỉ URL được truy cập 2008-07-30.
- ^ "Khánh Hòa". Vietnam Tourism. truy cập 2008-07-30.
- ^ a b c "Điều kiện tự nhiên". Cổng thông tin hành chính tỉnh Khánh Hòa. truy cập 2008-07-30.
- ^ "Hòn Gốm". Bách khoa toàn thư Việt Nam. truy cập 2008-07-30.
- ^ "Khoảng cách giữa các tỉnh, thành phố trên cả nước". Du lịch Việt Nam (28 tháng 1 năm 2008). truy cập 2008-07-30.
- ^ a b "Cam Ranh Bay". The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition (2008). truy cập 2008-07-30.
- ^ "Khanh Hoa Sea". Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam (22 tháng 6 năm 2008). truy cập 2008-07-30.
- ^ Andrew Erickson; Justin Mikolay, “Anchoring America’s Asian Assets: Why Washington Must Strengthen Guam”, Comparative Strategy, China Maritime Studies Institute Publications, Tháng 4-6 năm 2005, tr. 167. Địa chỉ URL được truy cập 2008-07-30. (Viết bằng tiếng Anh.)
- ^ "Cam Ranh Bay". Encyclopædia Britannica Article. truy cập 2008-07-30.
- ^ Bộ Ngoại giao Việt Nam, “Sẽ không gia hạn hiệp định về sử dụng cảng Cam Ranh”, VnExpress, 12 tháng 6 năm 2001. Địa chỉ URL được truy cập 2008-07-30.
- ^ TTXVN, “'Không sử dụng cảng Cam Ranh vào mục đích quân sự'”, VnExpress, 5 tháng 7 năm 2002. Địa chỉ URL được truy cập 2008-07-30.
- ^ "The hippest hotels in the world - Times Online".
[sửa] Liên kết ngoài
|
|
||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||||||||||||||||||||||
 |
Bài này còn sơ khai. Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài. |
