Kiến Thụy

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Kiến Thụy là một huyện của thành phố Hải Phòng.

Mục lục

1 Địa lý
2 Lịch sử
3 Cảnh sắc
4 Hành chính
5 Lễ hội
6 Liên kết ngoài

[sửa] Địa lý

Kiến Thụy là một huyện nằm ven đô về phía Đông Nam thành phố Hải Phòng có diện tích tự nhiên 164,3 km², với dân số trên 17,6 vạn người. Phía Bắc và phía Đông giáp quận Dương Kinh và Đồ Sơn, phía Nam giáp huyện Tiên Lãng, phía Tây giáp quận Kiến An và huyện An Lão.

[sửa] Lịch sử

Kiến Thụy xưa là vùng đất của Bộ Thang Tuyền, một trong 15 bộ của nước Văn Lang thời Hùng Vương. Đây cũng là vùng đất có nhiều nhân vật đi vào lịch sử như Trương Nữu, đại tướng quân thời Phùng Hưng có công chống lại ách đô hộ của nhà Đường; Tướng Vũ Hải thời nhà Trần có công chống Nguyên Mông...

Năm 1469, vua Lê Thánh Tông cắt đất huyện An Lão, lập huyện Nghi Dương gồm đất của huyện Kiến Thụy, thị xã Đồ Sơn và Kiến An. Năm 1837, vua Minh Mạng lập phủ Kiến Thụy gồm 3 huyện Nghi Dương, An Lão và An Dương. Thời Pháp thuộc, huyện Nghi Dương đổi thành phủ Kiến Thụy, thuộc tỉnh Kiến An. Năm 1980, lập huyện Đồ Sơn. Năm 1988, tách riêng thị xã Đồ Sơn, đổi tên huyện Đồ Sơn thành huyện Kiến Thụy.

Kiến Thụy cũng là đất địa linh nhân kiệt, nơi phát tích vương triều nhà Mạc và là cố đô Dương kinh sầm uất một thời vào thế kỷ 16. Một số di tích về thành cổ và cung điện của Dương Kinh cũng mới được phát hiện tại đây(bài viết trên Thông Tấn Xã Việt Nam).

Huyện Kiến Thụy vẫn còn giữ được những đình chùa cổ kính với những phong cách kiến trúc độc đáo. Tiêu biểu là đền Mõ (xã Ngũ Phúc), thờ Quỳnh Trân công chúa thời Trần, người có công khai khẩn đất hoang, lập nên làng xã. Chùa Hoà Liễu (xã Thuận Thiên) thờ đức Thánh mẫu (mẹ) của vua Mạc Đăng Dung hầu như còn nguyên vẹn. Ngoài ra, nơi đây còn có miếu Cốc thờ Chử Đồng Tử, chùa Khánh Long thờ Tướng công Phạm Hải thời Hùng Vương thứ 18, đình Ninh Hải thờ Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn.

Gần 20 năm sau sự kiện ông Kim Ngọc ở Vĩnh Phú khoán chui, năm 1977, xã Đoàn Xá, Huyện Kiến Thụy là nơi đầu tiên trong cả nước thực hiện thành công mô hình khoán ruộng cho nông dân. Đây chính là khởi đầu cho cơ chế khoán nông nghiệp trong cả nước. Là bước quyết định chấm dứt thời kỳ đói kém của đất nước (Bài viết về hiện tượng Đoàn Xá)

[sửa] Cảnh sắc

Dòng sông Đa Độ đến khu trung tâm huyện thì mở rộng ra như một hồ nước lớn, cùng với núi Đối soi bóng xuống dòng sông, tạo cho nơi đây một vùng đất "non nước hữu tình, cảnh như tranh vẽ".

[sửa] Hành chính

Kiến Thụy có 17 xã và 1 thị trấn (thay đổi theo Nghị định số 145/2007/NĐ-CP ngày 12/9/2007).

Thị trấn Núi Đối
Xã Đông Phương
Xã Đại Đồng
Xã Hữu Bằng
Xã Thuận Thiên
Xã Du Lễ
Xã Ngũ Phúc
Xã Kiến Quốc
Xã Thụy Hương
Xã Thanh Sơn
Xã Đại Hà
Xã Ngũ Đoan
Xã Tân Trào
Xã Đoàn Xá
Xã Đại Hợp
Xã Tú Sơn
Xã Tân Phong
Xã Minh Tân

[sửa] Lễ hội

[sửa] Lễ hội vật cầu

Địa điểm: Làng Kim Sơn, xã Tân Trào.
Thời gian: Tổ chức vào ngày 5 tháng giêng của năm "Phong đăng hoa cốc", 3 năm mới tổ chức một lần.
Nội dung: Tương truyền, vật cầu vốn là môn thể thao do tướng Phạm Ngũ Lão (đời Trần) đặt ra để rèn luyện quân sỹ. Lễ hội này được chuẩn bị rất chu đáo ngay từ ngày 30 Tết, cho đến đúng 10 giờ trưa ngày 6 tháng giêng là bắt đầu diễn ra lễ hội và được diễn ra trong 3 keo.

[sửa] Hộ chèo bơi - Đi kheo

Địa điểm: Thôn Quần Mục, xã Đại Hợp.
Thời gian: Lễ hội được diễn ra vào mùa xuân hàng năm.
Nội dung: Theo các già làng địa phương cho biết trước Cách mạng tháng Tám, cứ vào tháng giêng âm lịch, chọn ngày con nước dừng (nước không lên, không xuống) dân làng lại hội tụ ở đình làng đề tổ chức rước xách, cầu nguyện, rồi mở hội chèo bơi. Mục đích là "khai xuân" vào năm mới, phục vụ cho nghề đi biển.

Bài hoặc đoạn này cần được wiki hóa theo các quy cách định dạng và văn phong Wikipedia.
Xin hãy giúp phát triển bài này bằng cách liên kết trong đến các mục từ thích hợp khác.

-Mỗi xóm cử một thuyền trưởng cầm lái và 12 trai làng khoẻ mạnh, hiền hoà, có kinh nghiệm, có kỹ thuật chèo thuyền. Thủ tục này được làm nghiêm túc, công minh, do các ông cao tuổi lựa chọn. Từ chiều hôm trước, các xóm tổ chức phóng thẻ để chọn người. Đúng 8 giờ sáng chủ nhật, Hội dóng 3 hồi trống, gần 40 trai làng của 3 thuyền, với trang phục quần dài, mặc áo nâu, đầu quấn khăn nhiễu điều, lưng thắt bao tượng xanh, khẩn trương xuống thuyền chờ lệnh xuất phát. Trên bờ người đứng vòng trong, vòng ngoài hò reo như sấm dậy. Chủ hội gọi loa giới thiệu các thuyền theo vị trí từng số để người xem tiện theo dõi. Đây cũng là dịp để các tay chèo chuẩn bị ổn định tâm lý để cuộc đua bắt đầu. Theo quy định. Từ chỗ thuyền xuất phát tới đích, cự hly khoảng 1000 mét. Vị trí có cắm cọc tre (vè) giới hạn. Mỗi thuyền phải đi 3 vòng và về 3 vòng. Thuyền nào dủ 6 vòng nhổ vè trước là thắng cuộc.

-Sau khi tổ chức chèo bơi, với mục đích là khai việc đầu năm, Ban tổ chức lại cho diễn tích trò đi kheo. Kheo là một dụng cụ người dân nơi đây dùng để đi te, bắt tôm cá biển. Có những cái kheo cao tới 5 mét, nếu kẻ cả người lẫn kheo thì nhiều khi cao tới gần 7 mét. Khi diễn ra trò đi kheo, người tham dự được cầm gậy để pha trò rất vui nhộn. Đi kheo là một trò làm rất khó. Đòi hỏi người diễn trò phải giữ thăng bằng tốt và có sự bình tĩnh cần thiết.

-Hội chèo bơi - đi kheo ở Quần mục, Đại Hợp, Kiến Thụy diễn ra rất đều đặntừ suốt trước cách mạng tháng tám (1945) đến nay. Nó trở thành một nét văn hoá đặc sắc của người dân nơi đây.

[sửa] Lễ hộ rước lợn Ông Bồ, Chạy Đá, Hát Đúm

Địa điểm: Kỳ Sơn Tân Trào huyện Kiến Thuỵ
Thời gian: Ngày 9 tháng 11 âm lịch

[sửa] Liên kết ngoài

Các đơn vị hành chính cấp quận huyện trực thuộc thành phố Hải Phòng, Việt Nam

Quận (7):	Dương Kinh \| Đồ Sơn \| Hải An \| Hồng Bàng \| Kiến An \| Lê Chân \| Ngô Quyền
Huyện (8):	An Dương \| An Lão \| Bạch Long Vĩ \| Cát Hải \| Kiến Thụy \| Thủy Nguyên \| Tiên Lãng \| Vĩnh Bảo