Kvarken

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bờ biển cao/Quần đảo Kvarken
Welterbe.svg Di sản thế giới UNESCO
Quần đảo Kvarken
Quốc gia Flag of Finland (bordered).svg Phần Lan
Kiểu Thiên nhiên
Hạng mục viii
Tham khảo 898
Vùng UNESCO châu Âu
Lịch sử công nhận
Công nhận 2000 (kì thứ 24th)
Mở rộng 2006

Kvarken (cũng viết Quarken, tiếng Thụy Điển Kvarken, tiếng Phần Lan Merenkurkku, hoặc Kvarken bắc đối lập với Kvarken nam) là vùng hẹp trong Vịnh Bothnia, ngăn cách vịnh nhỏ Bothnia (phần bên trong của Vịnh) với Biển Bothnia phía dưới. Khu vực phía giáp Phần Lan gọi là Kvarken đông, còn khu vực phía giáp Thụy Điển gọi là Kvarken tây. Vùng này đã có người cư ngụ từ thế kỷ 15.

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Kvarken

Kvark(en) là 1 từ Bắc Âu cổ, có nghĩa là cổ họng, vì khu eo biển này hẹp ví như cổ họng[1]. Vùng này có diện tích 194.400 ha, trong đó 85% là biển. Phần còn lại gồm 5.600 đảo nhỏ, trong đó chỉ 2.500 đảo có người cư ngụ.

Khoảng cách từ đất liền bên Thụy Điển tới đất liền bên Phần Lan là khoảng 80 km, trong khi khoảng cách giữa các đảo ngoài cùng (với đất liền) chỉ có 25 km. Chiều sâu của vùng vịnh này chỉ khoảng 25 m.

Vùng này cũng có tỷ lệ đất dâng lên cao không bình thường (giống như vùng Bờ biển cao của Thụy Điển) vào khoảng gần 1 cm mỗi năm, tạo thêm khoảng 1 km2 đất mới. Người ta ước tính, với đà đất mới nổi lên này, thì trong vòng 2.500 nữa, vùng này sẽ trở thành 1 biển hồ.

Phía Kvarken của Phần Lan là 1 quần đảo gồm nhiều đảo nhỏ. Phần lớn các đảo nhỏ này không có người cư ngụ. Phần quần đảo thuộc phía Thụy Điển thì ít hơn và các đảo nhỏ cũng có nhiều bờ dốc hơn.

Về mặt lịch sử, vùng Kvarken cũng là vùng quan trọng, vì thư tín đã được chuyển qua vùng này khi biển bị đóng băng, và người ta có thể đi qua vùng biển này. Tuyến đường thư tín này thường được sử dụng trong thời kỳ Thụy Điển cai trị cả Phần Lan.

Trong nhóm đảo ở giữa vùng Kvarken (tiếng Thụy Điển là Valsörarna, tiếng Phần Lan là Valassaaret), có 1 tháp hải đăng cao 36 m, do Henry LePaute - người làm việc cho văn phòng kỹ sư Gustave Eiffel, người dựng tháp Eiffel - thiết kế. Cấu trúc tương tự giữa tháp hải đăng này (xây năm 1885) và tháp Eiffel (xây năm 1889) là hoàn toàn rõ ràng. Tháp hải đăng này ngày nay vận hành hoàn toàn tự động, cũng như đa số tháp hải đăng khác của Phần Lan.

Tọa độ: 63°30′B 21°0′Đ / 63,5°B 21°Đ / 63.500; 21.000

Di sản thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Trong khóa họp vào ngày 12.6.2006 tại Vilnius, UNESCO đã đưa thêm quần đảo Kvarken vào danh sách mở rộng Di sản thế giới, cùng với vùng Bờ biển cao của Thụy Điển đã được công nhận năm 2000 vì "đây là khu vực kiểu mẫu cho việc nghiên cứu "tính đẳng tĩnh" (isostasy). Hiện tượng này được nghiên cứu và công nhận lần đầu ở khu vực này."[1]. Phần lớn khu vực Di sản thế giới nằm ở thị xã Korsholm.

Dự án Cầu Kvarken[sửa | sửa mã nguồn]

Đã có các đề nghị xây 1 cầu từ Thựy Điển sang Phần Lan ngang qua khu vực quần đảo Kvarken. Tổng cộng khoảng 3 cầu ngang qua 1 số đảo, với tổng chiều dài khoảng chừng 40 km. Dự kiến chi phí hết khoảng từ 1,5 tới 2 tỷ euro. Hiện nay các chính phủ 2 bên còn đang bàn bạc, chưa đi tới quyết định nào.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]