Lá dong

Lá dong
Lá dong
Phân loại khoa học
Giới (regnum): Plantae Phân giới (subregnum): Tracheobionta (không phân hạng): Angiospermae (không phân hạng) Monocots (không phân hạng) Commelinids Bộ (ordo): Zingiberales Họ (familia): Marantaceae Chi (genus): Phrynium Loài (species): P. placentarium
Tên hai phần
Phrynium placentarium (Lour.) Merr., 1919
Tên đồng nghĩa
Xem văn bản.

Cây Lá dong hay dong gói bánh, dong rừng, dong lá (danh pháp khoa học: Phrynium placentarium, đồng nghĩa: Phyllodes placentaria Lour., 1790; Phrynium parviflorum Roxb., 1832; P. capitatum Willd., 1797; P. sinicum Miq., 1861, Stachyphrynium placentarium (Lour.) Clausager & Borchs, 2003.) là một loài thực vật trong họ Hoàng tinh (Marantaceae).

Đặc điểm

Cây thân thảo cao 1-2 m. Các lá gốc 1 (hoặc 2); bao lá 3-50 cm. Lá mọc trên thân cây 1; bao lá 3-5 cm; cuống lá 7,5-60 cm, thể gối 2-7 cm; phiến lá hình từ trứng tới elip, 25-55 × (5,5-) 8-20 cm, dạng dai như da nhưng mỏng, không lông, gốc lá thuôn tròn với tâm nhọn, đỉnh lá nhọn.

Cụm hoa không cuống, bao gồm 4 hay 5 hoặc nhiều hơn các bông con, hình cầu, đường kính 3-8 cm; các lá bắc nhiều, thuôn dài, 2-2,5 cm, đỉnh với mũi nhọn thon dần và cứng dạng gai. Hoa 2 trên mỗi lá bắc, màu trắng hay trắng ngả sang vàng. Các lá đài thẳng, khoảng 5 mm. Ống tràng hoa khoảng 8 mm; thùy lá hình elip, kích thước khoảng 5 x 2 mm. Các nhụy lép bên ngoài hình trứng ngược, khoảng 5 mm. Bầu nhụy nhẵn nhụi hoặc có lông măng ở đỉnh. Quả thuôn dài, khoảng 1,2 cm; vỏ quả mỏng. Hạt 1, hình dạng elip, khoảng 1 cm; áo hạt màu đỏ. Ra hoa trong khoảng từ tháng 5 tới tháng 8, nhưng có thể sớm hơn từ tháng 2, kết quả từ tháng 8 tới tháng 11.

Phân bố

Sinh sống trong các khu vực ẩm ướt có bóng râm che phủ như trong rừng, thường trong các thung lũng dọc theo suối; cao độ từ 0 tới 1.500 m. Phân bố tại Ấn Độ, Bhutan, Indonesia, Myanma, Philippines, Thái Lan, Trung Quốc (Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Hải Nam, đông nam Tây Tạng, nam Vân Nam) và Việt Nam.

Sử dụng

Lá dong dùng gói bánh

Lá được dùng chủ yếu để gói bánh chưng, bánh tét, bánh nếp, bánh tẻ. Bánh gói lá dong, sau khi luộc, có mùi thơm đặc biệt và dễ chịu.

Lá dong còn được dùng để cất giấm bằng cách ngâm lá với rượu hay dung dịch 30% đường.

Theo kinh nghiệm dân gian, lá dong non được dùng làm thuốc giải độc, chữa say rượu, rắn cắn. Liều dùng: 100-200g lá giã nát, vắt lấy nước uống, dùng bã đắp ngoài.

Liên kết ngoài

• Cây lá dong tại Quần thực vật Trung Hoa
• Cây lá dong tại www.lrc-hueuni.edu.vn