Lâm Văn Phát

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Lâm Văn Phát
Tiểu sử
Sinh

1927

Cần Thơ, Việt Nam
Mất

1998

California, Hoa Kỳ
Binh nghiệp
Phục vụ Flag of South Vietnam.svg Việt Nam Cộng hòa
Thuộc Flag of France.svg Quân đội Pháp
Flag of the South Vietnamese Army.jpg Quân lực Việt Nam Cộng hòa
Năm tại ngũ 1949-1975
Cấp bậc US-O8 insignia.svg Thiếu tướng
Công việc khác Tổng trưởng Nội vụ Việt Nam Cộng hòa

Lâm Văn Phát (1927-1998) là một cựu tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Ông là một quân nhân có vai trò quan trọng trong giai đoạn 1963 - 1965 và là Tư lệnh Biệt khu Thủ đô cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa.

Xuất thân và bước đầu con đường binh nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Tướng Lâm Văn Phát[1] sinh năm 1927 tại Cần Thơ. Cha ông, Lâm Văn Phận[2], là một nhà giáo, do đó ông cũng có một nền giáo dục từ nhỏ và học đến ban Tú tài tại Cần Thơ. Năm 1945, ông tham gia Lực lượng Thanh niên Tiền phong và tham gia cướp chính quyền tại Cần Thơ.

Khi quân Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, ông bị buộc phải trở về Cần Thơ và tiếp tục học. Sau khi tốt nghiệp Tú tài, bị quân đội Pháp trưng dụng, phong cấp Thiếu úy phục vụ trong Quân đội Pháp[2]. Năm 1946, ông đào nhiệm và trốn vào căn cứ của khu 8. Tại đây, ông được phân công làm Trung đội trưởng Vệ Quốc đoàn, sau đó được rút về phân công huấn luyện Trường quân chính khu. Tuy vậy, sau một thời gian, năm 1948, ông đào ngũ và trở về lại Cần Thơ.

Sau khi về lại Cần Thơ, ông trốn tại nhà người chị ruột, khi đó đã li dị với chồng cũ và đang làm hộ sinh tại Cần Thơ. Với sự giúp đỡ của ông Trần Hiếu, người tình và sau này là chồng thứ hai của người chị ruột, lúc đấy là sĩ quan phiên dịch trong quân đội Pháp tại chiến trường Nam Bộ, ông được thu xếp sang Pháp ở nhà một chính khách Pháp để học ngành cơ khí. Tuy nhiên, không lâu sau thì cả chị ông và người anh rể đều bị lộ là tình báo viên của Việt Minh và phải trốn ra chiến khu. Ông cũng bị phát hiện, bị bắt giam và đối diện với án tử hình do tội đào ngũ. Nhờ các vận động của người đỡ đầu (cũng chính là nhân tình của người chị ruột khi còn ở Việt Nam), ông thoát án với điều kiện phải vào học Trường thiết giáp của Lục quân Pháp mở ở Oran - Bắc Phi, sau đó phải tiếp tục phục vụ trong Quân đội Pháp.

Phục vụ trong Quân đội Quốc gia Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Sau khi tốt nghiệp năm 1949 với hàm trung úy, ông trở về Việt Nam và được giao hoàn cho Bộ chỉ huy quân viễn chinh Pháp ở Đông Dương. Theo Hiệp ước Élysée, ông nằm trong số các sỹ quan người Việt trong quân đội Pháp được chuyển giao để thành lập Quân đội Quốc gia Việt Nam.

Năm 1950, ông tòng sự tại Võ phòng của Quốc trưởng Bảo Đại với hàm Đại úy [3].

Năm 1952, ông công tác tại Bộ Tổng tham mưu Quân đội Quốc gia Việt Nam mới được thành lập, với hàm Thiếu tá.

Năm 1954, ông được thăng Trung tá.[2]

Sỹ quan tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa[sửa | sửa mã nguồn]

Lâm Văn Phát là một trong những sỹ quan cao cấp của Quân đội Quốc gia Việt Nam ở lại và tham gia Quân lực Việt Nam Cộng hòa vừa thành lập. Tuy vậy, trong suốt thời gian từ 1955-1963, ông chỉ được phân công công tác ở Bộ Tổng tham mưu ở các chức vụ hữu danh vô thực.

Năm 1958, ông được cử đi học tại Trường Sỹ quan Chỉ huy và Tổng tham mưu (US Army Command and General Staff College) Fort Leavenworth tại Hoa Kỳ và tốt nghiệp 1 năm sau đó. Sau khi về nước, ông được thăng quân hàm Đại tá. Tuy vậy, ông vậy không được trọng dụng, có lẽ vì quá khứ đào ngũ, cũng như mối liên hệ gia đình với phía đối phương. Điều này làm nảy sinh bất mãn, đưa ông thành một trong những sỹ quan cấp cao đầu tiên gia nhập nhóm các tướng lĩnh đảo chính năm 1963.

Bốn lần tham gia đảo chính[sửa | sửa mã nguồn]

Là một sỹ quan cao cấp sớm thể hiện sự bất mãn với Tổng thống Ngô Đình Diệm, ông là một trong những nhân vật đầu tiên nằm trong danh sách đảo chính. Cộng với việc ông không phải là sỹ quan chỉ huy nên các tướng lĩnh đảo chính chỉ giữ ông ở vị trí dự bị.[4]. Mãi đến chiều ngày 1 tháng 11 năm 1963, các tướng lĩnh đảo chính mới giao ông chỉ huy Sư đoàn 5 thay Đại tá Nguyễn Văn Thiệu[5], để tấn công dứt điểm thành Cộng Hòa. Ông cũng được Hội đồng Quân nhân Cách mạng thăng Thiếu tướng ngay tối hôm đó.

Sau khi đảo chính thành công, ông được giao nhiệm vụ Phó tư lệnh Quân đoàn 3, kiêm tư lệnh Sư đoàn 7. Ngày 30 tháng 1 năm 1964, ông tham gia nhóm Nguyễn Khánh làm cuộc chỉnh lý truất phế các tướng Dương Văn Minh, Trần Văn Đôn, Lê Văn Kim, Mai Hữu Xuân. Do công trạng này, ông được tướng Nguyễn Khánh thăng chức làm Tư lệnh Quân đoàn 3. Đến tháng 4 năm 1964, ông giữ chức Tổng trưởng Nội vụ trong chính phủ của tướng Nguyễn Khánh.

Ngày 13 tháng 9 năm 1964, ông cùng với Trung tướng Dương Văn Đức dẫn lực lượng Quân đoàn 4 kéo về Sài Gòn thị uy, dự định lật đổ chính phủ Nguyễn Khánh để nắm quyền nhưng bất thành do thiếu kiên quyết và thiếu sự ủng hộ của nhiều thế lực khác nhau. Ngày 15 tháng 9, tướng Nguyễn Khánh trở về Sài Gòn, tuyên bố cách chức và buộc giải ngũ tướng Dương Văn Đức, Lâm Văn Phát và một số sỹ quan cao cấp chỉ huy đảo chính. Tuy vậy, không ai trong số họ bị bắt giữ và vẫn được tự do.

Ngày 1 tháng 11 năm 1964, tướng Nguyễn Khánh thành lập chính phủ dân sự do ông Trần Văn Hương làm Thủ tướng, ông Phan Khắc Sửu làm Quốc trưởng. Ngày 19 tháng 2 năm 1965, một lần nữa tướng Lâm Văn Phát đứng ra cầm đầu cuộc đảo chính do Đại tá Phạm Ngọc Thảo tổ chức. Lần này, cuộc đảo chính được tổ chức chặt chẽ hơn và phần nào đạt được mục đích tước quyền lực tướng Nguyễn Khánh. Tuy vậy, nhóm các tướng trẻ do Nguyễn Chánh Thi, Nguyễn Văn Thiệu, Nguyễn Cao Kỳ cầm đầu chống lại đảo chính. Ngày 20 tháng 2, Hội đồng các tướng lãnh họp ở Biên Hòa, đã cử Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu nắm chức Chủ tịch Hội đồng Quân lực và đưa bác sĩ Phan Huy Quát lên làm Thủ tướng thay ông Trần Văn Hương. Hội đồng cũng cử tướng Nguyễn Chánh Thi làm chỉ huy chống đảo chính và ra lệnh cho tướng Lâm Văn Phát, đại tá Phạm Ngọc Thảo và 13 sĩ quan khác phải ra trình diện trong 24 giờ. Cuộc đảo chính tan rã[6].

Cuối tháng 6 năm 1965, Tòa án Quân sự tuyên bố tử hình vắng mặt 4 sỹ quan chủ chốt của cuộc đảo chính. Tuy vậy, trong khi Đại tá Phạm Ngọc Thảo bị bắt và chết bí ẩn, thì tướng Lâm Văn Phát ra trình diện và vẫn được tự do, dù bị tước quân hàm và cấm đảm nhiệm mọi chức vụ.

Vị tư lệnh Biệt khu thủ đô cuối cùng[sửa | sửa mã nguồn]

Suốt thời gian 10 năm, tướng Lâm Văn Phát sống thầm lặng. Tuy nhiên, vào những ngày cuối cùng của chế độ Sài Gòn, ông lại xuất hiện trong vai trò cựu tướng lĩnh trong Lực lượng thứ 3 do tướng Dương Văn Minh cầm đầu. Ngày 28 tháng 4 năm 1975, ông tham dự lễ ra mắt của chính phủ Tổng thống Dương Văn Minh và được cử làm Tư lệnh Biệt khu Thủ đô thay tướng Trần Văn Minh vừa đào nhiệm[7].

Trong những giờ cuối cùng, ông chỉ huy các lực lượng còn lại để phòng thủ Sài Gòn với hy vọng có thể đạt được phần nào lợi thế để đàm phán. Tuy nhiên, đến trưa 30 tháng 4 năm 1975, ông được lệnh buông súng từ tổng thống Dương Văn Minh và giữ nguyên vị trí chờ bàn giao.[8].

Sau năm 1975, ông phải tập trung học tập cải tạo hơn 10 năm. Sau đó ông được bảo lãnh xuất cảnh theo diện HO và được định cư tại Mỹ.

Ông qua đời ngày 30 tháng 10 năm 1998 tại Santa Ana, California, Hoa Kỳ.

Ông chính là nguyên mẫu được nhà văn Nguyễn Trương Thiên Lý xây dựng thành nhân vật "tướng Lâm" trong tiểu thuyết Ván bài lật ngửa.

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Cha ông tên là Lâm Văn Phận, là một nhà giáo tại Cần Thơ. Sau năm 1945, ông tham gia Việt Minh và gia nhập Đảng Lao động Việt Nam và từng có thời gian giữ chức Chủ tịch Ủy ban Liên Việt tỉnh Cần Thơ. Sau năm 1954, ông tập kết ra Bắc và mất ở đó.[2]

Tướng Lâm Văn Phát là người con thứ 2 trong gia đình. Chị lớn của ông là Lâm Thị Phấn, sinh năm 1918, có tài liệu ghi được gả cho Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy, là một tình báo viên nổi tiếng của Việt Minh, Thiếu tá tình báo Quân đội Nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng Vũ trang. Bà cũng là người được Ban binh vận giao nhiệm vụ vận động tướng Phát đầu hàng sớm vào tháng 4 năm 1975. Cuộc đời bà cũng được dựng thành phim với nhân vật Bạch Cúc trong phim "Người đẹp Tây Đô" của đạo diễn Lê Cung Bắc, do diễn viên Việt Trinh thủ vai Bạch Cúc.[2]

Tướng Phát còn người em gái kế tên là Lâm Thị Phết và người em trai út tên là Lâm Văn Phiên, từng là Thiếu tá Không lực Việt Nam Cộng hòa.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Có tài liệu ghi ông tên thật là Lâm Văn Phất
  2. ^ a ă â b c Tướng Sài Gòn Lâm Văn Phát - Chuyên gia đảo chính
  3. ^ Chánh võ phòng bấy giờ là Trung tá Nguyễn Văn Hinh, vừa được thăng Đại tá.
  4. ^ Có tài liệu cho rằng, thực ra ban đầu Lâm Văn Phát được giao nhiệm vụ xuống Mỹ Tho đoạt quyền chỉ huy Sư đoàn 7 thay Đại tá Bùi Đình Đạm. Tuy nhiên, do mật vụ theo dõi ông chặt chẽ, nên ông được giao thực hiện động tác nghi binh bằng cách nghỉ ốm, để Đại tá Nguyễn Hữu Có thay vào vị trí này
  5. ^ "Làm thế nào để giết một Tổng thống?" - Lương Khải Minh & Cao Thế Dung
  6. ^ Có tài liệu cho rằng bộ chỉ huy đảo chính đã dự định tổ chức đảo chính lần thứ 2 vào ngày 20 tháng 6 năm 1965, tuy nhiên dự định này nhanh chóng bị phát hiện và bị vô hiệu hóa. Các thành viên chủ chốt bị truy nã và phải lần trốn.
  7. ^ "Ngày cuối từ Tổng tham mưu đến Biệt khu thủ đô" - Phạm Bá Hoa
  8. ^ Trung tướng Nguyễn Văn Chia (nguyên Tư lệnh Quân khu 7): Cảm hóa kẻ thù bằng lòng nhân đạo