Lê Trung Tông (Tiền Lê)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Lê Trung Tông
Vua Đại Cồ Việt (chi tiết...)
Vua nhà Tiền Lê
Tại vị 1005
(3 ngày)
Tiền nhiệm Lê Đại Hành
Kế nhiệm Lê Long Đĩnh
Thông tin chung
Tên húy Lê Long Việt
Thụy hiệu Trung Tông hoàng đế
Miếu hiệu Trung Tông
Triều đại Nhà Tiền Lê
Thân phụ Lê Đại Hành
Thân mẫu Chi hậu Diệu Nữ
Sinh 983
Mất 1005
Việt Nam

Lê Trung Tông (chữ Hán: 黎中宗; 9831005) là vị vua thứ hai của nhà Tiền Lê, tại vị được ba ngày.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Lê Trung Tông tên húy là Lê Long Việt (黎龍鉞), sinh năm Quý Mùi 983 tại Hoa Lư, con trai của Lê Đại Hành, mẹ là Chi hậu Diệu Nữ. Vua Lê Đại Hành có hơn 10 hoàng tử, sau khi con trưởng là thái tử Long Thâu mất, Long Việt được lập làm Thái tử.

Giữa năm 1005, Lê Đại Hành mất, các hoàng tử tranh ngôi, đánh nhau 8 tháng, trong nước không có chủ. Tranh chấp chính xảy ra giữa thái tử Long Việt và hoàng tử thứ hai Ngân Tích là người lớn nhất trong số các anh em còn lại. Tháng 10 năm 1005, Ngân Tích thua chạy đến châu Thạch Hà (Hà Tĩnh) thì bị người bản địa giết chết. Long Việt lên ngôi làm vua, tức là Lê Trung Tông. Trong nước vẫn chưa yên ổn hẳn.

Được 3 ngày, Trung Tông bị em cùng mẹ là Lê Long Đĩnh sai người trèo tường lẻn vào cung hãm hại, thọ 22 tuổi. Long Đĩnh lên ngôi, truy đặt thụy cho vua là Trung Tông Hoàng Đế, cho Công Uẩn làm Tứ sương quân phó chỉ huy sứ.

Ngô Sĩ Liên viết trong Đại Việt sử ký toàn thư: "Đại Hành băng, Trung Tông vâng di chiếu nối ngôi. Long Đĩnh làm loạn, Trung tông vì anh em cùng mẹ không nỡ giết, tha cho. Sau Long Đĩnh sai bọn trộm cướp đêm trèo tường vào cung giết Trung Tông."

Cái chết bí ẩn[sửa | sửa mã nguồn]

Đại Việt sử ký toàn thư [1] đã chép "Vua lên ngôi được 3 ngày thì bị Long Đĩnh giết. Bầy tôi đều chạy trốn, duy có Điện tiền quân là Lý Công Uẩn ôm xác mà khóc". Theo [2] thì cái chết này còn nhiều bí ẩn vì tại sao tất cả bầy tôi đều phải chạy trốn. Hành động của bọn thích khách là xông vào giết vua hay trộm trèo tường? Ai là người chỉ huy đội đặc nhiệm này ? Tại sao chỉ còn một mình Lý Công Uẩn (lúc đó ông đang là tổng chỉ huy của cấm vệ quân)?

Vợ và con[sửa | sửa mã nguồn]

Theo gia phả "Lê tộc sinh hạ" [3] của nhà Hậu Lê lập năm Thuận Thiên thứ ba (1430), thì Thái tử Long Việt húy là Long Mẫu, sau khi vua chết vợ là Phạm Thị Duyên và con trai là Lê Long Diên vẫn còn sống. Họ được các trung thần của nhà Tiền Lê đưa đi trốn chạy về khu vực cửa sông Cà Lồ. Tại thôn Phương La Đông, xã Tam Giang, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh, ngày nay người dân còn lưu giữ tộc phả [4] của một dòng họ lớn là hậu duệ của hoàng đế Lê Trung Tông. Cụ Tổ của dòng họ này đã để lại 3 câu chữ Hán và dịch sang tiếng Việt như sau: "Tránh cái hiểm họa Long Đĩnh. Di chuyển gia quyến đến cửa sông Cà Lồ. Dấu họ, đổi tên mà lập nghiệp". Nơi đây thuộc vùng đất do Hoàng tử thứ 7 của vua Lê Đại Hành là Lê Long Tung cai quản và đặc biệt có thành Bình Lỗ được xây dựng từ thời chống Tống lần thứ nhất (năm 981).

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Đại Việt sử ký bản kỷ toàn thư, Kỷ Nhà Lê, Trung Tông Hoàng Đế
  2. ^ Cái chết đầy bí ẩn của Trung Tông hoàng đế, Hồ Đắc Duy, Thư Viện TL]
  3. ^ Gia phả “Lê tộc sinh hạ” do Hội đồng gia tộc của vua Lê Lợi lập năm Thuận Thiên thứ ba (1430), khi đó anh của vua là Lê Trừ chủ trì biên soạn
  4. ^ Họ Lê thôn Phương La Đông (Xà Đông), Tam giang, Yên Phong, Bắc Ninh.(Theo Gia phả họ Lê Đắc và nhà trưởng họ. 1990)

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]