Lê Văn Lan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Lê Văn Lan
Sinh Lê Văn Lan
1936
Hà Nội
Nơi cư trú Hà Nội
Quốc tịch Flag of Vietnam.svg Việt Nam
Học vấn giáo sư Sử học

Lê Văn Lan (sinh năm 1936, người Hà Nội) là giáo sư sử học [1], tuy nhiên có một số nguồn ghi ông có học hàm phó giáo sư [2][3], chuyên ngành cổ sử, phó chủ tịch Hội đồng khoa học Khu di tích lịch sử đền Hùng,[4] một trong những người sáng lập Viện sử học Việt Nam,[5] nhiều năm làm cố vấn lịch sử chương trình Đường lên đỉnh Olympia và SV 96 trên Đài truyền hình Việt Nam. Ông là người phụ trách chuyên mục giải đáp các vấn đề lịch sử của báo Khoa học và Đời sống số ra ngày thứ sáu, ở trang sáu, 55 năm làm cộng tác viên báo Thiếu niên tiền phong từ ngày thành lập.[6]

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Gia dình[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo sư Lê Văn Lan xuất thân trong một gia đình giàu có ở Hà Nội. Thời thanh niên ông đã từng có xe hơi và biệt thự riêng. Ông thành lập ban nhạc Chu Văn An sau này trở thành ban nhạc guitar Hạ uy cầm nổi tiếng từng lên sóng của Đài Hà Nội lúc bầy giờ.[5]

Sau năm 1954, gia đình ông bị liệt vào giai cấp tư sản, thuộc diện phải cải tạo. Bố mẹ ông đã hiến trọn toàn bộ nhà cửa và gia tài cho chính quyền. Lê Văn Lan giác ngộ chủ nghĩa Mác-Lênin, đi theo chính quyền và trọn đời cống hiến cho khoa học. Đến tuổi nghỉ hưu ông được hưởng mức lương hưu ngang với bậc lương thứ trưởng nhưng ông chọn cho mình lối sống bình dị giữa những người dân bình thường. Hiện nay, ông đang sống ở một căn phòng nhỏ rộng 6m2 ở tầng 2, nhà số 1 đường Nguyễn Văn Tố, ngay cạnh chợ Hàng Da.[5]

Quá trình học tập[sửa | sửa mã nguồn]

Thời học phổ thông lúc đầu Lê Văn Lan không để lại ấn tượng gì với thầy cô và bạn bè cùng lớp, thậm chí còn bị phê bình vì học kém, nhưng sau đó ông vươn lên đứng đầu lớp về các môn: Lịch sử, Sinh ngữ, Địa dư, Âm nhạc. Ở nhà Lê Văn Lan có hẳn một kho sách sử kinh điển mà bất cứ thầy dạy sử và người yêu sử nào cũng phải mơ ước. Những năm năm mươi, trong các trường học chưa dạy môn Triết, nhưng Lê Văn Lan lại rất yêu thích môn học có tính suy luận và đòi hỏi mạch tư duy này đến lạ kì. Ông tìm đọc rất nhiều bản gốc của các triết gia Lão Tử, Khổng Tử, Đề-các, Hê-ghen... rồi so sánh, thắc mắc và đánh giá. Chính những điều này đã dần hình thành nên “ông cố vấn” Lê Văn Lan của rất nhiều chương trình liên quan đến Lịch sử ngày hôm nay.

Hết cấp 3, Lê Văn Lan vào học khoá đầu tiên của khoa Lịch sử Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Năm 1959, Lê Văn Lan tốt nghiệp cử nhân cùng với Vũ Dương Ninh, Phan Đại Doãn, Trịnh Nhu (sau này là các giáo sư) và Lê Mậu Hãn, Phạm Thị Tâm, Nguyễn Thừa Hỷ (sau này là các phó giáo sư).[7]

Năm 1960 ông công tác tại Ban cổ sử Viện Sử học Việt Nam; chuyên nghiên cứu về cổ sử, đặc biệt về thời đại Hùng Vương.

Công trình khoa học[sửa | sửa mã nguồn]

Hơn nửa thế kỷ (52 năm) chuyên nghiên cứu về lịch sử và văn hóa Việt Nam, tính đến năm 2009, giáo sư sử học Lê Văn Lan đã có một tài sản đáng kể với 20 đầu sách được in, 150 luận văn khoa học, huy chương, và khoảng 500 bài viết về lịch sử cho trẻ em.[8] Danh sách công trình khoa học:

  1. Những dấu vết đầu tiên của thời đại đồng thau ở Việt Nam (Lê Văn Lan, Phạm Văn Kính, Nguyễn Linh - Nxb Khoa học - 1963) [9]
  2. Thời đại Hùng Vương (Văn Tân, Nguyễn Linh, Lê Văn Lan, Nguyễn Đổng Chi, Hoàng Hưng, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội, 1973).[10]
  3. Về những hình người cầm vũ khí trên trống Đông Sơn (Trịnh Cao Tưởng, Lê Văn Lan - Tạp chí KCH số 14 - 1974).[11]
  4. Rìu lưỡi xéo, một vũ khí độc đáo thời Hùng Vương (Trịnh Cao Tưởng, Lê Văn Lan - Tạp chí KCH số 19 - 1976).[11]
  5. Ngọn giáo thời dựng nước (Trịnh Cao Tưởng, Lê Văn Lan - Tạp chí KCH số 2 - 1978).[11]
  6. Tìm hiểu khoa học kỹ thuật lịch sử Việt Nam (Văn Tạo (chủ biên), Hoàng Bảo Châu, Ngô Văn Hòa, Nguyễn Hữu Hợp, Phạm Văn Kính, Lê Văn Lan - Nxb Khoa học xã hội Hà Nội - 1979 - 434 trang - 19 cm) [12]
  7. Sử học Việt Nam trên đường phát triển (Văn Tạo, Lê Văn Lan, Phan Huy Lê - Nxb Khoa học xã hội Hà Nội - 1981 - 282 trang - 19 cm) [12]
  8. Có một giai đoạn văn hoá Hoa Lư (Lê Văn Lan - được in trong Thế kỷ X - những vấn đề lịch sử - Nxb Khoa học xã hội- 1984 - trang 287).[13]
  9. Tìm trong di sản văn hoá Việt Nam Thăng Long - Hà Nội (ISBN 103772 - Lưu Minh Trị, Vũ Khiêu, Lê Văn Lan, Nguyễn Vinh Phúc, Phan Khanh - Nxb Văn hoá thông tin - 2003 - 731 trang kích thước 16,5x24 - 1250 gram).[14][15]
  10. Lịch sử Việt Nam - hỏi và đáp (Báo Khoa học & Đời sống - 2004)
  11. Lão tướng Phạm Tu (2009) [16]
  12. Lịch sử Thăng Long - Hà Nội (ISBN 137562 - Nguyễn Vinh Phúc (chủ biên), Lê Văn Lan, Nguyễn Minh Tường - Nxb Thời đại - 2010 - 480 trang kích thước 16x24 cm - 580 gram) [15]

Các câu nói nổi tiếng của Lê Văn Lan[sửa | sửa mã nguồn]

  • Lịch sử là khoa học, không phải là công cụ giáo dục tư tưởng[17]
  • Một ngày làm việc chăm chỉ tối sẽ ngủ ngon giấc, một đời làm việc chăm chỉ, cái chết cũng đến nhẹ nhàng[18]

Bình luận về Lê Văn Lan[sửa | sửa mã nguồn]

  • Phong thái giản dị, trí tuệ tuyệt vời, vốn hiểu biết vô cùng rộng lớn và được điểm thêm bởi một cách ăn nói dí dỏm...[19]
  • GS Lê Văn Lan là một học giả uyên bác, nhiệt tình, cởi mở, có nhiều ý kiến sắc sảo[20]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Để thêm nhiều sáng tác hay cho giới trẻ
  2. ^ Tủ sách Thăng Long ngàn năm văn hiến
  3. ^ Đối thoại trực tuyến với chủ đề: “1000 năm Thăng Long-Hà Nội – Những giá trị truyền thống”
  4. ^ Thu Phương (23 tháng 4 năm 2010). “Giáo sư sử học Lê Văn Lan nói về văn hóa Hùng Vương”. Báo Công an nhân dân online. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2010. 
  5. ^ a b c Bảo Trung, Nguyễn Hiền (30/01/2006 - 10:48). “Lê Văn Lan - Giáo sư “sử bò” môn Sử”. Báo Dân trí. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2010. 
  6. ^ Thu Phương (30 tháng 5 năm 2009). “Rạng rỡ 55 năm hành trình cùng tuổi thơ đất nước”. Báo Thiếu niên tiền phong. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2010. 
  7. ^ PGS.TS Vũ Văn Quân. “Khoa Lịch sử: " Nửa thế kỷ xây dựng và phát triển”. Website ĐH KHXH&NV Hà Nội. Truy cập ngày 29 tháng 6 năm 2010. 
  8. ^ Tạp chí TravelLive, Chúng tôi nói về chúng tôi, Ban Biên Tập Travellive
  9. ^ Lê Mạnh Chiến, Thời đại đồng thau và văn hóa đồng thau - những thuật ngữ phản khoa học, phản lịch sử[1]
  10. ^ tailieuthamkhao
  11. ^ a b c Lịch Sử Quân Sự Việt Nam - Tập 1
  12. ^ a b Thư viện Bình Định
  13. ^ Lê Hoàn và bối cảnh định đô Thăng Long
  14. ^ Website Viện Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Xã hội học, truy cập 30-05-2010 3:45 giờ Hà Nội [2]
  15. ^ a b Nhà sách Minh Khai
  16. ^ Danh tướng Phạm Tu không phải là Lý Phục Man
  17. ^ Cẩm Thúy, báo Đại đoàn kết, Phỏng vấn GS. Lê Văn Lan: Lịch sử là khoa học, không phải công cụ giáo dục tư tưởng[3]
  18. ^ Báo 'Người đại biểu nhân dân', Giáo sư sử học Lê Văn Lan - Người "muôn năm cũ"[4]
  19. ^ Bác Lê Văn Lan nói chuyện về những người phụ nữ làm thay đổi lịch sử, 19/10/2008
  20. ^ Về phác thảo phim Thái tổ Lý Công Uẩn, 02/01/2008

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]