Lính ngự lâm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Ngự Lâm Quân (tiếng Pháp: Mousquetaire) là một loại bộ binh xuất hiện thời cận đại với vũ khí là 1 khẩu súng hỏa mai. Ngự lâm Quân từng là 1 phần cực kỳ quan trọng trong quy chế quân đội châu âu cận đại

Súng hỏa mai là gì[sửa | sửa mã nguồn]

Súng hỏa mai là loại súng cá nhân nòng nhẵn được tạo thành từ một ống kim loại một đầu bịt chặt; thuốc súng và đạn được nạp qua miệng; thuốc súng được đốt qua một lỗ nhỏ (lỗ đốt) khoét ở bên cạnh; cơ cấu điểm hỏa bằng dây cháy chậm hoặc đá lửa.

Súng hỏa mai được phát minh khoảng giữa thế kỷ 14 và thế kỷ 15, đến đầu thế kỷ 18, súng hỏa mai trở thành vũ khí chủ yếu của các quân đội Phương Tây

Tại Châu Á[sửa | sửa mã nguồn]

Súng hỏa mai đã được dùng lần đầu tiên là tại Trung Quốc vào khoảng thế kỷ 14. Các lính ngự lâm đầu tiên xuất hiện vào thời nhà Minh (1368-1644) và sau đó là nhà Thanh (1644-1911).

Ngự Lâm Quân của nhà Minh, xuất hiện trong 1 tác phẩm của tướng Jiao Yu thế kỷ 14

Trong cuốn Shenqipu của Zhao Shizhen viết năm 1598 có mô tả các bộ binh Ottoman dùng súng trường là vũ khí và gọi họ là lính ngự lâm, phải 1 thời gian sau mới có các mô tả về súng hỏa mai tại châu Âu. Ngoài ra còn có các mô tả về tư thế ngồi bắn (kneeling shot) của người Ottoman và Trung Quốc.

Tại Ấn Độ, ngự lâm quân trở thành 1 phần của quân đội Ấn Độ từ sau khi họ sản xuất được súng hỏa mai vào năm 1519. Lính ngự lâm là một bộ phận quan trọng trong phòng thủ để chống lại lực lượng Chiến Tượng phổ biến thời bấy giờ. Người Ấn luôn xếp ngự lâm quân vào đội hình dự bị cho bộ binh, kỵ binh và tượng binh của họ.

Tại Châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]

A tercio musketeer kh. 1650

Trong quân đội Tây Ban Nha, các Tercio là các đội bộ binh lớn của Tây Ban Nha lúc bấy giờ có tớ̀i 3000 người bao gồm cả lính cầm thương và ngự lâm quân. Lực lượng như vậy có thể bù đắp các khuyết điểm cho nhau: bộ binh cầm thương đánh cận chiến và các lính ngự lâm dùng ưu thế của vũ khí tầm xa để chiến đấu ở cự ly xa hơn. Nó có phần giống đội hình Phalanx khi cận chiến nhưng vẫn hiệu quả khi ở cự ly xa. Các lực lượng ngự lâm quân người Tây Ban Nha thời kỳ này đã có bước phát triển mạnh cho đến khi họ bị Người Pháp đánh bại và bắt mất vua của họ vào năm 1525.

Streltsy (Tiếng Nga: Стрельцы) là các đơn vị phòng ngự người Nga vào thế kỷ 16 đến gần thế kỷ 19 trang bị của họ là súng, họ còn được gọi là Strelets . Các đơn vị Strelty đầu tiên do vị Sa hoàng nổi tiếng của NgaIvan bạo chúa đề xuất thành lập vào giữa những năm 1545 - 1550. Họ được thấy lần đầu trong trận vây thành Kazan năm 1552. Những người phục vụ trong lực lượng này có nghĩa vụ phục vụ suốt đời và phải trung thành tuyệt đối với cấp trên.

Sau sự kiện Sophia Alekseyevna mùa thu năm 1689, chính quyền Sa hoàng Peter Vĩ Đại (Peter the Great) đã thực hiện 1 quá trình cải cách lực lượng Streltsy và chính trị.

Sau đó là thoài trào của Streltsy, các lực lượng này dần bị giải tán hoặt xác nhập vào các lực lượng bộ binh khác còn các các quân nhân bị trả về nhà của họ. Các đơn vị Streltsy cuối cùng bị giải tán là vao những năm 1720, tuy nhiên, ở một vài thành phố, các đơn vị này vẫn còn hoạt động cho đến hết thế kỷ 18.

Tại Pháp, ngự lâm quân là một trong những quy chế quân đội của bộ binh hoàng gia hay còn gọi là Maison du Roi. Họ bắt đầu phục vụ vào năm 1622 cho vua Louis XIII khi ông cho bổ sung vào các đơn vị khinh kỵ (kỵ binh hạnh nhẹ - carabiniers được cha của Louis là vua Henry IV thành lập) các khẩu súng hỏa mai. Các lính ngự lâm trong quân đội Pháp lúc bấy giờ xuất hiện trên cả 2 binh chủng bộ binh và kỵ binh

Do chỉ là các đơn vị nhỏ hoặc đơn vị dự bị cho quân đội Hoàng Gia nên các ngự lâm quân không được hoàng gia tin dùng lắm. Do tính chất của mình, các đơn vị ngự lâm quân dần được mở rộng ra cho các tầng lớp thấp hơn trong xã hội Pháp, nó không còn là đặc quyền của các quý tộc nữa, các thanh niên là nam của các gia đình có uy tín đều có thể tham gia thành ngự lâm quân. Do sự mở rộng này mà tạo nên 2 huyền thoại của các lính ngự lâm người Pháp: lực lượng Dragoon và tiểu thuyết "3 chàng lính ngự lâm"

Thụy Điển, vua Gustav II Adolf được xem là người tạo ra các chiến thuật chiến tranh với các lực lượng ngự lâm quân lớn. Với những cải cách của mình, vua Gustav II Adolf đã tạo ra một phong cách mới trong chiến tranh và nhanh chóng, nó trở thành 1 chuẩn trong các cuộc chiến sau này.

"Red coat" (vì quân anh mặc áo choàng màu đỏ) tạo ra một đế quốc lớn nhất trong lịch sử nhân loại - Đế Quốc Anh (bây giờ hay được biết đến với tên Vương Quốc Liên Hiệp Anh - United Kingdom).

Ban đầu ngự lâm quân của Anh chỉ là một lực lượng khá thô sơ và được bảo trợ bởi công ty Đông Ấn tại Ấn Độ và một vài quý tộc uy tính. Các áo khoác của họ có nhiều màu sắc tùy thuộc vào lực lượng họ đang phục vụ.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]