Lý (họ)
Lý (李) là một họ người trong số các họ của người Á Đông. Họ này tồn tại ở các nước Trung Quốc, Hàn Quốc, Bắc Triều Tiên, Đài Loan, Việt Nam, Singapore, ... Ở Việt Nam họ này là một trong những dòng họ nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam.
Mục lục |
Nguồn gốc[sửa]
Họ Lý Việt Nam[sửa]
Một trong những người họ Lý đầu tiên ở Việt Nam trong lịch sử được nhắc đến là Lý Ông Trọng [1] hay Lý Thân, người làng Chèm, nay thuộc xã Thụy Phương huyện Từ Liêm Hà Nội, làm quan thời Hùng Vương và Thục Phán An Dương Vương, sau nhà Tần (Trung Quốc) đánh nước Âu Lạc (Việt Nam), bắt ông phải sang làm quan nước Tần để chống lại Hung Nô. Tuy vậy, ông chỉ được coi là nhân vật truyền thuyết. Vị vua họ Lý đầu tiên trong lịch sử Việt Nam (đồng thời là nhân vật có thật) đó là Lý Bí (hay Lý Nam Đế). Ông là người đã lập nên một trong những triều đại phong kiến đầu tiên ở Việt Nam. Tên thật ông là Lý Bôn, dòng họ của ông từ Trung Quốc sang định cư tại Việt Nam được 5 đời.
Tiếp theo là triều đại nhà Lý của Lý Công Uẩn. Ông đã mở đầu một thời kỳ huy hoàng của dân tộc Việt sau khi dời đô đến Thăng Long. Tuy nhiên đến thời công chúa Lý Chiêu Hoàng thì về tay nhà Trần. Cho đến ngày nay rất ít gặp người họ Lý ở Việt Nam (trừ những người Hoa tại Chợ Lớn [cần dẫn nguồn]). Lý do là sau khi nhà trần cướp ngôi nhà Lý. Ông ta bắt tất cả người ho Lý đổi qua nhà họ Nguyễn. Và cũng vì an toàn nên người họ Lý đỗi qua họ Nguyễn.
Những người họ Lý nối tiếng:
- Lý Ông Trọng
- Lý Bí
- Lý Phật Tử
- Lý Công Uẩn
- Lý Thái Tông
- Lý Thánh Tông
- Lý Đạo Thành
- Lý Long Tường
- Lý Đạo Tái, Trạng nguyên Việt Nam, ông tổ thứ ba của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.
- Lý Tử Tấn, Thái học sinh (năm 1400), nhà thơ nổi tiếng triều nhà Hậu Lê
Lý Đức: lực sĩ đẹp Việt Nam 05 lần vô địch thể hình châu á.
Họ Lý ở các quốc gia khác[sửa]
Họ Lý Trung Quốc[sửa]
- Lý Hoàng Trọng (A Chẩy) nhân vật nổi tiếng thời Tam Quốc Chí còn là Nguyên Soái bên cạnh Lưu Bị
- Lý Tịnh (Lý Thiên Vương) nhân vật truyền thuyết đời vua Trụ Vương nhà Thương (truyện Phong Thần).
- Lý Bạch, nhà thơ nổi tiếng thời nhà Đường.
- Vương triều Lý Đảng Hạng nhà Tây Hạ do Lý Nguyên Hạo lập ra. (Thực ra các vua Đảng Hạng vốn họ Thác Bạc họ Lý do nhà Đường ban cho)
- Lý Hằng, tướng nhà Nguyên sang đánh Đại Việt (Lý Hằng cũng là viên tướng người Tây Hạ và mang họ Lý do lịch sử) .
- Lý Thời Trân, nhà đông y nổi tiếng thời nhà Minh.
- Lý Tự Thành lãnh tụ khởi nghĩa nông dân thời nhà Minh.
Nhà Đường[sửa]
Vương triều nhà Đường:
- Lý Uyên (Đường Cao Tổ)
- Lý Thế Dân (Đường Thái Tông)
- Lý Long Cơ (tức là Đường Huyền Tông)
Vương triều nhà Hậu Đường:
Nhà Thanh[sửa]
- Lý Hóa Long, tướng nhà Thanh tử trận tại Việt Nam
- Lý Liên Anh, thái giám nắm quyền dưới thời Từ Hy
- Lý Hồng Chương
Họ Lý ngày nay tại Trung Quốc[sửa]
- Lý Tiên Niệm, chủ tịch Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
- Lý Tiểu Long, diễn viên võ thuật nổi tiếng của Hoa Kỳ và Hồng Kông.
- Lý Liên Kiệt, diễn viên
- Lý Thiết, cầu thủ bóng đá.
- Lý Chí Thanh, họa sĩ truyện tranh
Họ Lý Đài Loan[sửa]
- Lý Đăng Huy, Tổng thống Đài Loan.
Họ Lý tại CHDCND Triều Tiên và Hàn Quốc[sửa]
- Vương triều Lý Triều Tiên được vua Lý Thành Quế lập ra.
- Lý Long Tường, hoàng tử nhà Lý Việt Nam, ông tổ một dòng họ Lý Hàn Quốc.
- Lý Thừa Vãn, Tổng thống đầu tiên của Hàn Quốc. Ngày 6-11-1958 ông tuyên mình là người Việt.[2]
- Lee Myung-bak (Lý Minh Bác), Tổng thống Hàn Quốc cựu Tổng thống Hàn Quốc (nhiệm kỳ 17).
- Lee Young Ae (Lý Anh Ái), nữ diễn viên nổi tiếng của Hàn Quốc.
- Lee Min Woo (Hán Việt: Lý Mân Vũ), nam ca sĩ, nhạc sĩ, biên đạo và nhà sản xuất âm nhạc, thành viên nhóm nhạc huyền thoại SHINHWA
- Lee Sun Ho (Hán Việt: Lý Tiên Hạo), rapper, nhà sản xuất âm nhạc, thành viên nhóm nhạc SHINHWA.
- Lee Dong Gun (Hán Việt: Lý Đông Kiện), nam diễn viên.
- Lee Min Ho (Lý Mẫn Hạo): diễn viên, người mẫu CF trẻ xứ kim chi
- Sungmin (Lee Sungmin) (Hán Việt: Lý Thịnh Mẫn), thành viên nhóm nhạc nam Super Junior
- Eunhyuk (Lee Hyukjae) (Hán Việt: Lý Hách Tể), thành viên nhóm nhạc nam Super Junior
- Lee Donghae (Hán Việt: Lý Đông Hải), thành viên nhóm nhạc nam Super Junior
- Lee Chang Sun, nam ca sĩ, diễn viên, thành viên nhóm nhạc MBLAQ
- Onew (Lee Jinki), thành viên nhóm nhạc nam Shinee
- Taemin (Lee Taemin), thành viên nhóm nhạc nam Shinee
- Sunny (Lee Sunkyu) (Hán Việt: Lý Thuận Khuê), thành viên nhóm nhạc nữ Girls' Generation
- Lý Thuấn Thần
- Lee Yo Won
Họ Lý ở Thái Lan[sửa]
- Samak Sundaravej Thủ tướng Thái Lan người họ Lý gốc Hoa.
Họ Lý Singapore[sửa]
- Lý Quang Diệu, Thủ tướng đầu tiên của Singapore.
- Lý Hiển Long, đương kim Thủ tướng của Singapore, là con trai của Lý Quang Diệu.
Họ Lý ở Hoa Kỳ[sửa]
Tham khảo[sửa]
Xem thêm[sửa]
|
||||||||
