Loki

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
"Loki và Sigyn" (1863), tác phẩm của Mårten Eskil Winge.

Trong thần thoại Bắc Âu, Loki là một tên khổng lồ đẹp trai nhưng gian ác. Loki được thần Odin nhận làm anh em kết nghĩa và cùng sống ở Asgard. Tuy nhiên, bản tính của Loki là một ác thần, ưa chọc phá người khác, nên đã gây nhiều phen sóng gió cho các vị thần, và cuối cùng gây ra ngày tận thế Ragnarok.

Trong Gylfaginning[sửa | sửa mã nguồn]

Loki là cha của NariAli. Nhưng cũng đồng thời là cha của ba con quái vật: con sói quỉ Fenrir, con rắn Jörmungandr và nữ thần chết Hel. Loki cũng là mẹ của con ngựa tám chân Sleipnir. Khi một tên khổng lồ băng giả dạng thành một thợ xây đến để xây tường thành cho các vị thần, hắn đòi được cưới nữ thần Freya, cũng như Mặt Trăng và mặt trời. Các vị thần nổi giận, nhưng Loki xúi rằng "chỉ giao hạn cho tên khổng lồ sáu tháng, nếu hắn làm không xong thì không được thưởng, chắc chắn hắn làm không được". Thế nhưng tên khổng lồ có con ngựa Svaðilfari rất khỏe để vận chuyển đá và gỗ giúp hắn, nên xây rất nhanh. Các vị thần sợ phải gả Freya cho hắn, nên ép Loki phải tìm cách hại tên khổng lồ. Loki biến thành một cô ngựa cái để dụ Svaðilfari, và cả hai chạy vào rừng. Tên khổng lồ tìm không thấy con ngựa của hắn thì nổi khùng và chửi mắng các vị thần, bị thần Thor cho một búa vào đầu. Nhưng Loki gặp xui và chạy không thoát, mang đứa con của con ngựa đực, và đẻ ra con ngựa tám chân Sleipnir.

Trong Skáldskaparmál[sửa | sửa mã nguồn]

Loki cùng Odin đang ở trong rừng nướng thịt ăn thì bị một con đại bàng cướp mất. Loki tức giận đuổi theo con chim thì bị mắc kẹt vào một cành cây, con đại bàng kéo Loki lên khiến tay của hắn sắp gãy. Loki kêu khóc thảm thiết và cầu xin tha mạng. Con đại bàng bắt Loki phải thề độc tuân lệnh hắn. Đó thật ra là tên khổng lồ Thjazi biến thành. Thjazi bắt Loki phải lừa nữ thần Iðunn ra ngoài cùng với những quả táo vàng. Loki trở về và nói dối với Iðunn rằng hắn thấy trong một khu rừng gần đấy những quả táo còn ngon hơn táo vàng của Iðunn nữa. Nữ thần xách một giỏ táo vàng đi theo Loki để xem, bị tên khổng lồ Thjazi bắt cóc. Các vị thần không được ăn táo thì già đi nhanh chóng, họ tìm bắt và định giết Loki, nhưng hắn vội nói rằng nếu nữ thần Freya cho hắn mượn chiếc áo choàng lông ó, hắn sẽ đi cứu Iðunn về. Với chiếc áo của Freya, Loki biến thành một con ó và đến nhà tên khổng lồ. Thjazi đang đi vắng, và Loki biến Iðunn thành một hạt đậu, kẹp trong móng vuốt và bay đi. Họ bị tên khổng lồ trong lốt đại bàng đuổi bắt, nhưng chim ó bay nhanh hơn, và vào Asgard trước. Con đại bàng bị các vị thần phóng lửa thiêu cháy.

"Loki bị trói" (1908) bởi W. G. Collingwood.

Loki từng bị phạt phải vắt sữa bò trong 8 năm dưới Midgard, nhưng hắn vẫn không chừa. Ngoài ra, Loki từng cắt mất tóc của Sif, vợ của thần Thor, và khi bị Thor dọa bẻ xương, hắn mới đi làm một bộ tóc giả bằng vàng để chuộc lỗi. Trong lúc nữ thần Freya đang ở ngoài biển để tìm chồng mình, Loki đã biến thành một con hải cẩu và ăn cắp chiếc vòng cổ của Freya. Nhưng thần Heimdall đã giúp Freya lấy lại chiếc vòng sau khi đánh bại Loki. Tên khổng lồ Loki còn là kẻ gián tiếp hai lần gây ra cái chết của thần Balder. Và với tội lỗi chồng chất, hắn bị trói và tra tấn cho đến Ragnarok. Ở Ragnarok, Loki và thần Heimdall, kẻ thù số một của hắn sẽ giết lẫn nhau.

Nguồn gốc[sửa | sửa mã nguồn]

Tuy các nhà sử học đã cố gắng tìm kiếm, nhưng vẫn không hề tìm ra được một bằng chứng nào cho thấy Loki từng là một vị thần được thờ cúng. Có thể Loki chỉ là một nhân vật phản diện được tạo ra nhằm khiến các truyền thuyết trở nên sống động hơn. Ngày nay, người ta thường nhầm rằng Loki là thần lửa, nhưng Loki chẳng có liên quan gì đến lửa, và cũng chẳng phải là thần. Sự nhầm lẫn này là do Richard Wagner ở thế kỷ 18 đã soạn vở opera Der Ring des Nibelungen (Chiếc nhẫn của người Nibelung), trong đó có nhân vật Loge, là yếu tố lửa. Loki cũng thường bị nhầm với Logi, một tên khổng lồ lửa trong thần thoại, nhưng Loki và Logi chẳng liên quan gì đến nhau.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]