Mười bốn Điểm của Woodrow Wilson

Woodrow Wilson

Mười bốn điểm (nguyên văn tiếng Anh: Fourteen Points) là một giải pháp hòa bình cho Thế chiến thứ nhất do Tổng thống Hoa Kỳ Woodrow Wilson đề ra và trình bày trước Quốc hội Hoa Kỳ vào ngày 8 tháng 1 năm 1918. Tóm tắt lại, những nguyên tắc cơ bản được đề nghị là:

1. Đưa ra những hiệp định rõ ràng, không bí mật.
2. Tự do thông thương của các đại dương.
3. Bãi bỏ các rào cản kinh tế.
4. Cắt giảm vũ khí.
5. Dàn xếp các yêu sách của thuộc địa theo quyền lợi của các dân tộc bị trị.
6. Quân Đức rút khỏi Nga, quyền tự do về chính sách quốc gia cho Nga.
7. Quân Đức rút khỏi Bỉ, Bỉ là nước độc lập.
8. Quân Đức rút khỏi Pháp, Alsace-Loraine thuộc về Pháp.
9. Điều chỉnh biên giới Ý.
10. Các dân tộc của đế quốc Áo có quyền tự quyết.
11. Quân Đức rời khỏi Rumani, Serbia và Montenegro, Serbia có một lối đi ra biển.
12. Các dân tộc của đế quốc Ottoman có quyền tự quyết, eo biển Dardanéllia cho phép tàu của mọi quốc gia.
13. Ba Lan độc lâp, có một lối đi ra biển.
14. Thành lập một tổ chức quốc tế giữ gìn hòa bình.

Tham khảo

• Ferguson, Niall (2006). The War of the World: Twentieth Century Conflict and the Decline of the West. New York: Penguin Press. ISBN 1594201005. 
• MacMillan, Margaret (2001). Paris 1919. ISBN 0-375-76052-0. 
• Snell, John L. (1954). “Wilson on Germany and the Fourteen Points”. Journal of Modern History 26 (4): 364–369. JSTOR 1876113. 

Liên kết ngoài

• Text and commentary from John Jay College of Criminal Justice
• Text and commentary from ourdocuments.gov
• Interpretation of President Wilson's Fourteen Points by Colonel House
• "President Wilson's Fourteen Points" from the World War I Document Archive
• Wilson's shorthand notes from the Library of Congress

Bài này là một phần của loạt bài Lịch sử Hoa Kỳ.

1493 – 1776

1776 – 1789

1789 – 1861

1861 – 1865

1865 – 1918

1918 – 1945

1945 – 1964

Sửa