Mờ đi toàn cầu
 |
Bài này đang được dịch từ en:Global dimming. Nếu bạn có đủ khả năng xin góp sức dịch bài này. Xin đừng quên chuyển các mục Chú thích, Tham khảo vào bài dịch để đáp ứng tiêu chuẩn. Xin tham khảo Hướng dẫn cách biên soạn bài để biết thêm chi tiết. |
Mờ đi toàn cầu là hiện tượng giảm dần lượng bức xạ nhiệt trực tiếp của mặt trời xuống bề mặt Trái Đất, đã được quan sát thấy trong nhiều thập kỷ sau khi bắt đầu có hệ thống đo lường vào những năm 1950. Ảnh hưởng của mờ đi toàn cầu thay đổi tùy theo vị trí, nhưng hiện tượng này được ước tính trên toàn thế giới là đã giảm dần 4% trong ba thập kỷ từ 1960 đến 1990. Tuy nhiên, sau khi giảm xuống một cách bất thường bởi sự phun trào của núi lửa Pinatubo vào năm 1991, có thể quan sát được một sự chuyển đổi rất nhỏ trong khuynh hướng tổng thể.[1]
Mờ đi toàn cầu được cho rằng hình thành bởi sự gia tăng các hạt có kích thước li ti trong khí quyển bao gồm các hạt có nguồn gốc chủ yếu từ cacbon hay sunfat trong khí quyển do hành động của con người. Các hạt li ti này lại là tác nhân gây ngưng tụ hơi nước, tạo ra những đám mây có khả năng phản xạ ánh sáng mặt trời mạnh, làm cho lượng bức xạ đến được bề mặt Trái Đất giảm đi. Từ đó làm giảm nhiệt độ không khí.
Mờ đi toàn cầu đã can thiệp vào chu trình thuỷ văn bằng cách giảm sự bốc hơi và có thể làm giảm lượng mưa ở một số vùng hiện nay. Mờ đi toàn cầu cũng tạo ra hiệu ứng làm mát có tác dụng phần nào như một chiếc mặt nạ che chắn, làm giảm nhẹ ảnh hưởng của khí nhà kính và hiện tượng ấm lên toàn cầu.
Cân nhắc vận dụng hiệu ứng mờ đi toàn cầu hiện đang được xem là một giải pháp khí hậu Trái Đất để giảm tác động của ấm lên toàn cầu.
Mục lục |
Nguyên nhân và ảnh hưởng [sửa]
Nghiên cứu [sửa]
Pan evaporation data [sửa]
Nguyên nhân khả quan [sửa]
Xu hướng đảo ngược hiện nay [sửa]
Liên hệ với chu trình thủy văn [sửa]
Liên hệ với ấm lên toàn cầu [sửa]
Sử dụng hợp lý để giảm ấm lên toàn cầu [sửa]
Tham khảo [sửa]
- ^ Hegerl, G. C.; Zwiers, F. W.; Braconnot, P.; Gillett, N.P.; Luo, Y.; Marengo Orsini, J.A.; Nicholls, N.; Penner, J.E. và đồng nghiệp (2007). “Chapter 9, Understanding and Attributing Climate Change – Section 9.2.2 Spatial and Temporal Patterns of the Response to Different Forcings and their Uncertainties”. Trong Marquis, M.; Qin, D.; Manning, M. và đồng nghiệp. Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge, United Kingdom and New York, NY, USA.: Cambridge University Press. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2008. “See 9.2.2.2” Đã định rõ hơn một tham số trong
|editor1-last=và|editor-last=(trợ giúp);
Liên kết ngoài [sửa]
Tiếng Anh [sửa]
Thư mục
- Roderick, Michael. “Global Dimming Bibliography”.
- Saunders, Alison. “Global Dimming Bibliography”.
Trang web đáng chú ý
- Shah, Anup. “Global Dimming”. Global Issues.
- Liepert, Beate. “Global Dimming (requires flash)”. Lamont-Doherty Earth Observatory of Columbia University.
- Schmidt, Gavin. “Global Dimming - part 1”. RealClimate.
- Liepert, Beate. “Global Dimming - part 2”. RealClimate.
- Connolley, William. “Global Dimming may have a brighter future”. RealClimate.
- Haywood, Jim. “Met Office: Global dimming”. The Met Office.
Thiệp điện tử
- “Brown Cloud” (mp3). Ecoshock.
Thắc mắc và giải đáp
Bài báo mới
- Adam, David (18 tháng 12 năm 2003). “Goodbye Sunshine”. The Guardian.
- Chang, Kenneth (13 tháng 5 năm 2004). “Globe Grows Darker as Sunshine Diminishes 10% to 37%”. The New York Times.
- Appell, David (2 tháng 8 năm 2004). “The Darkening Earth Less sun at the Earth's surface complicates climate models”. Scientific American.
- Keen, Kip (22 tháng 9 năm 2004). “Dim Sun Global dimming? Global warming? What's with the globe, anyway?”. Grist Magazine.
- Sington, David (13 tháng 1 năm 2005). “Why the Sun seems to be 'dimming'”. BBC News.
- Onion, Amanda (9 tháng 2 năm 2006). “Are Skies Dimming Over Earth? Data Suggest Human Pollution Can Lead to Darker Days”. ABC News.
- “Transported Black Carbon A Significant Player In Pacific Ocean Climate”. Science Daily. 15 tháng 3 năm 2007.
- “Global 'Sunscreen' Has Likely Thinned, Report NASA Scientists”. NASA. 15 tháng 3 năm 2007.
- Catherine, Brahic (14 tháng 11 năm 2007). “Pollution is dimming India's sunshine”. New Scientist.
- Seinfeld, John (January năm 2008). “Atmospheric science: Black carbon and brown clouds”. Nature Geoscience 1 (1): 15–6. doi:10.1038/ngeo.2007.62.
Trình chiếu điện tử
- Irina N. Sokolik. “Atmospheric Aerosol and Air Pollution” (PDF). School of Earth and Atmospheric Sciences Georgia Institute of Technology Atlanta, GA, USA.
Chương trình truyền hình
- “Report on another consequence of global warming: the dimming effect of clouds”. BBC2 TV Horizon. 15 tháng 1 năm 2005.
- “Dimming The Sun”. PBS WGBH Boston NOVA. 18 tháng 4 năm 2006.
- “BBC Horizon - Global Dimming - Google Video”. BBC Horizon.
Tiếng Việt [sửa]
- "Nóng lên toàn cầu" và "mờ đi toàn cầu". Báo Khoa hoc và Phát triển.
- Mờ đi toàn cầu và nóng lên toàn cầu . Báo điện tử của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
- Mờ đi toàn cầu. Tuổi trẻ Media Online.
