Malala Yousafzai
| Malala Yousafzai ملاله یوسفزۍ |
|
| Nhiệm kỳ | 2009 – 2011 |
|---|---|
| Tiền nhiệm | (chức vụ được tạo lập)[1] |
| Đảng | None[2] |
| Sinh | 12 tháng 7, 1997 [3][4] Mingora[5] North-West Frontier Province, Pakistan |
| Tôn giáo | Hồi giáo[4] |
Malala Yousafzai (tiếng Pashto: ملاله یوسفزۍ Malālah Yūsafzay, sinh ngày 12 tháng 7 năm 1997[3][4]) là một nữ sinh từ thị xã Mingora ở huyện Swat, tỉnh Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan. Cô bé được người ta biết đến với hoạt động nữ quyền của mình ở thung lũng Swat, nơi Taliban đã từng cấm nữ giới đi học. Đầu năm 2009, lúc lên 11 tuổi, Yousafzai đã thu hút sự chú ý của mọi người khi cô viết blog cho BBC kể chi tiết cuộc sống của cô dưới chế độ Taliban, nỗ lực của Taliban kiểm soát thung lũng và quan điểm của cô bé về xúc tiến giáo dục cho nữ giới[6]. Mùa hè năm sau, một bộ phim tài liệu của New York Times đã được quay về cuộc sống của cô bé khi quân đội Pakistan can thiệp vào khu vực, dẫn đến cuộc chiến Swat thứ nhì[7]. Yousafzai bắt đầu nổi tiếng, đã tham gia các cuộc phỏng vấn trên các ấn bản in và truyền hình và giữ vị trí chủ tịch hội đồng trẻ em huyện Swat[8]. Cô bé đã được đề cử giải thưởng hòa bình trẻ em quốc tế bởi Desmond Tutu, và đã giành được giải hòa bình trẻ quốc gia của Pakistan. Ngày 9 tháng 10 năm 2012(khi cô bé mới 15 tuổi), hai sát thủ đã chặn xe buýt chở Malala gần một trạm kiểm soát quân sự và xả súng bắn cô bé. Malala bị bắn vào đầu và cổ[9], đợt tấn công này cũng làm bị thương hai nữ sinh khác trên xe buýt. Cảnh sát Pakistan đã bắt giữ một số nghi phạm trong vụ ám sát hèn hạ này. Trong những ngày sau cuộc tấn công, cô vẫn bất tỉnh và trong tình trạng nguy kịch[10], và đến ngày 15 tháng 10 cô đã được chuyển sang Vương quốc Liên hiệp Anh để tiếp tục điều trị. Một nhóm 50 giáo sĩ Hồi giáo ở Pakistan đã ban hành một fatwā chống lại những kẻ đã cố gắng giết chết cô bé[11]. Taliban đã tái khẳng định ý định giết Yousafzai và cha cô, Ziauddin[12].
Cựu thủ tướng Anh Gordon Brown đã phát động một đợt thỉnh nguyện Liên hiệp quốc[13] nhân danh Yousafzai, sử dụng slogan "I am Malala" (tôi là Malala) là đề xuất rằng cho đến cuối năm 2015 thì tất cả trẻ em trên toàn thế giới phải được đi học. Brown nói rằng ông sẽ gửi đơn thỉnh nguyện cho tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari vào tháng 11.
Vụ ám sát đã biến cô bé trở thành biểu tượng toàn cầu. Cả đất nước Pakistan phẫn nộ, ngày 12 tháng 10 năm 2012, người dân cả nước Pakistan đã cầu nguyện cho Malala. Làn sóng cầu nguyện cũng lan sang Afghanistan và các nước Hồi giáo khác. Chính phủ Hoa Kỳ, Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki Moon, UNICEF, Quỹ Phụ nữ toàn cầu... đều lên án hành vi tàn bạo của Taliban. Trên các mạng xã hội như Twitter, Facebook và các trang mạng khác, Malala được cư dân mạng cả thế giới tôn vinh là một anh hùng. Nhiều người khẳng định cô xứng đáng với giải Nobel hòa bình 2012 hơn nhiều so với Liên minh châu Âu (EU).
Tham khảo [sửa]
- ^ Khaliq, Fazal (22 tháng 12 năm 2010). “District assembly: Call for end to child rights violations”. The Express Tribune. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Malala in the House, plans to launch political party”. Dawn. 4 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ a b Memmot, Mark (9 tháng 10 năm 2012). “Taliban Say They Shot Teenaged Pakistani Girl Who Exposed Their Cruelty”. NPR. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2012.
- ^ a b c Adam B. Ellick. (2009). Class Dismissed. [documentary]. The New York Times. http://www.nytimes.com/video/2012/10/09/world/asia/100000001835296/class-dismissed.html. Truy cập 11 October 2012.
- ^ “Malala Yousafzai: Portrait of the girl blogger”. BBC News. 10 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Diary of a Pakistani schoolgirl”. BBC News. 19 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Pakistani girl, 13, praised for blog under Taliban”. BBC News. 24 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ “Child Assembly ensures a voice for youth affected by crises in Swat, Pakistan”.
- ^ Richard Leiby; Michele Langevine Leiby (10 tháng 10 năm 2012). “Taliban says it shot Pakistani teen for advocating girls’ rights”. Washington Post. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ Nasir Habib; Reza Sayah (11 tháng 10 năm 2012). “Official: Pakistani teen blogger's shooting a 'wake-up call' to 'clear ... danger'”. CNN. Truy cập ngày 11 tháng 10 năm 2012.
- ^ Jon Boone (12 tháng 10 năm 2012). “Malala Yousafzai: 'fatwa' issued against gunmen”. The Guardian. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2012.
- ^ Declan Walsh (12 tháng 10 năm 2012). “Taliban Reiterate Vow to Kill Pakistani Girl”. The New York Times. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2012.
- ^ “A World At School”.
Liên kết ngoài [sửa]
- “A World At School”. (United Nations petition in Yousafzai's name)
- “Class Dismissed”. (2009 New York Times documentary about Yousafzai, in English)
- “Child Assembly ensures a voice for youth affected by crises in Swat, Pakistan”. (UNICEF video of Yousafzai)
- “Swat: Diary of a Pakistani schoolgirl – BBC Urdu”. (Yousafzai's BBC Urdu blog, containing 9/10 parts)
- “After the Taliban: Swat women on changing life”. (BBC piece from 2011 with quote from Yousafzai)
- Dân chúng Pakistan cầu nguyện cho cô bé bị Taliban bắn vào đầu , VOA, 18/10/2012
- Hình ảnh Thế giới ủng hộ thiếu nữ 14 tuổi bị Taliban bắn trọng thương, VOA, 16/10/2012
- Taliban trút đòn thù lên nữ sinh 14 tuổi, NLĐO, 10/10/2012
- Pakistan: Bé gái 14 tuổi nhận giải thưởng hòa bình đầu tiên, Kiến thức, 25/11/2011
