Mata Hari

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Mata Hari

Ảnh Mata Hari trên một bưu thiếp năm 1906
Sinh Margaretha Geertruida Zelle
07 tháng 8, 1876(1876-08-07)
Leeuwarden, Hà Lan
Mất 15 tháng 10, 1917 (41 tuổi)
Vincennes, Đệ tam Cộng hòa Pháp
Nguyên nhân mất Xử bắn
Quốc gia Hà Lan
Tên khác Mata Hari
Vợ (hoặc chồng) Rudolf John MacLeod (1895–1903)
Con cái Norman-John MacLeod
Jeanne-Louise MacLeod

Mata Hari là nghệ danh của Margaretha Geertruida (18761917) là một vũ nữ người Hà Lan, người làm điệp viên nhị trùng cho các đế quốc Pháp và Đức trong Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918). Mata Hari bị Pháp xử bắn về tội làm gián điệp năm 1917.[1]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Margaretha sinh ngày 7 tháng 8 năm 1876 trong một gia đình buôn bán mũ phát đạt ở thị trấn Leyvarden thuộc miền Bắc Hà Lan. Margaretha là con đầu lòng của Adam Zelle (2 tháng 10 năm 1840, Leeuwarden - 13 tháng 3 năm 1910, Amsterdam) và người vợ đầu tiên (kết hôn tại Franeker vào ngày 4 tháng 6 năm 1873) là Antje van der Meulen (21 tháng 4 năm 1842, Franeker - 9 tháng 5 năm 1891, Leeuwarden).[2] Margaretha có ba người em trai. Margaretha có nước da bánh mật, cặp môi dày và đôi mắt to đen láy trông giống như một thiếu nữ phương Đông.

Đôi vợ chồng Margaretha và Rudolph Mac Leod năm 1897

Năm 19 tuổi, qua mục "Kết bạn trăm năm" của một tờ báo, Margaretha quaen biết và kết hôn với Rudolf John MacLeod (1 tháng 3 năm 1856, Heukelum - 9 tháng 1 năm 1928, Velp) tại thủ đô Amsterdam, một sĩ quan quân đội thuộc địa Hà Lan. MacLeod là con trai của ohn Brienen MacLeod và Dina Louisa Frijherrine Sweerts de Landas. Họ chuyển đến đến đảo Java thuộc Công ty Đông Ấn Hà Lan và có hai người con là Norman-John (30 tháng 1 năm 1897, Amsterdam - 27 tháng 6 năm 1899) và Jeanne-Louise (2 tháng 5 năm 1898, Java - 10 tháng 8 năm 1919). Nhưng cuộc hôn nhân này đã thất bại vì Rudolf John MacLeod nghiện rượu, công khai có vợ người bản xứ. Sau khi trở lại Hà Lan, vợ chồng Margaretha ly thân vào năm 1902 và ly dị vào năm 1906.

Làm vũ nữ[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1903, Mata Hari đến Paris, bằng việc trình diễn những vũ điệu phương Đông mà bà đã học ở Java kết hợp với màn thoát y vũ[3], đã làm rung động cả châu Âu, Margarit với nghệ danh là Mata Hari đã nhanh chóng nổi tiếng như một vũ nữ huyền thoại của phương Đông. Bà kiếm được nhiều tiền bạc nhưng cũng tiêu nhiều nên Mata Hari lại lâm vào cảnh nợ nần.

Ảnh chụp Mata Hari năm 1906, chỉ mặc áo ngực và đồ trang sức.

Điệp viên nhị trùng[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1914 khi cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra, Mata Hari đến Berlin (thủ đô nước Đức) lưu diễn.[3] Vốn ưa những chuyện phiêu lưu mạo hiểm và để có tiền bạc rủng rỉnh, bà đã nhận lời làm gián điệp cho Cục Tình báo Đức với mật hiệu H.21. Nhiệm vụ của H.21 là thu thập tin tức hoạt động quân sự của Pháp thông báo cho cơ quan tình báo Đức. Tuy nhiên chính Elsa Shragmuyller người phụ trách trực tiếp H21 cho rằng toàn bộ những tin tức mà H.21 cung cấp không bao giờ được sử dụng cả vì chúng không có ý nghĩa gì về mặt kinh tế, chính trị lẫn quân sự.

Tháng 8 năm 1916, Mata Hari gặp viên đại uý Ladou, sĩ quan của Cục Phản gián Pháp và đã nhận lời hợp tác với cơ quan tình báo Pháp với nhiệm vụ là đến Brussels, Bỉ (đang bị quân Đức chiếm đóng) để thu thập những tin tức cho người Pháp.

Trên đường đến Bỉ, Mata Hari bị cảnh sát Anh bắt nhầm. Sau khi thẩm tra họ thả Mata Hari đồng thời báo cho Pháp biết bà là điệp viên của Đức. Ladou yêu cầu bà trở về Paris song bà lại đến Madrid (Thủ đô Tây Ban Nha, nước trung lập). Ở Madrid, Mata Hari làm quen với hai tùy viên quân sự của Pháp và Đức đang hoạt động tại đây. Những thông tin mà bà khai thác được từ viên tuỳ viên quân sự Đức được thông báo cho tuỳ viên quân sự Pháp và ngược lại.

Bị bắt và hành quyết[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 13 tháng 2 năm 1917, sau khi trở lại Paris một tháng, Mata Hari bị bắt với lý do là điệp viên của Đức. Đại uý Ladou đã phủ nhận hoàn toàn việc ông đã trao nhiệm vụ cho Mata Hari. Sau 4 tháng thẩm vấn, mặc dù thiếu những bằng chứng có sức thuyết phục, toà án quân sự của Pháp vẫn tuyên án tử hình Mata Hari với tội danh làm gián điệp cho Đức và đổ lỗi cho cô là vì cô mà mười bảy tàu chiến của liên quân bị chìm, gần một sư đoàn quân bị thiệt mạng. Ngày 15 tháng 10 năm 1917, Mata Hari bị hành quyết.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ “Mata Hari”. Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2007. ‘The daughter of a prosperous hatter, she attended a teachers' college in Leiden. In 1895 she married an officer of Scottish origin, Captain Campbell MacLeod, in the Dutch colonial army, and from 1897 to 1902 they lived in Java and Sumatra. The couple returned to Europe but later separated, and she began to dance professionally in Paris in 1905 under the name of Lady MacLeod. She soon called herself Mata Hari, said to be a Malay expression for the sun (literally, "eye of the day"). Tall, extremely attractive, superficially acquainted with East Indian dances, and willing to appear virtually nude in public, she was an instant success in Paris and other large cities.’ 
  2. ^ www.praamsma.org - Mata Hari
  3. ^ a ă Nỗi oan hay sai lầm của Mata Hari

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Marijke Huisman, Mata Hari (1876–1917): de levende legende, a good Dutch historical review. Editing House Verloren at Hilversum, Netherlands, ISBN 90-6550-442-7.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]