Messier 15

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Messier 15
M15 - Hubble 1998.jpg
Hình M15 của HST. Tinh vân hành tinh Pease 1 có thể thấy như là một thiên thể ánh đỏ mờ nhạt tại góc trên mé trái của hình này.
Dữ liệu quan sát (Kỷ nguyên J2000)
Lớp IV
Chòm sao Phi Mã
Xích kinh 21h 29m 58.38s[1]
Xích vĩ +12° 10′ 00.6″[1]
Khoảng cách 33,6 kly (10,3 kpc)
Cấp sao biểu kiến (V) +6,2
Kích thước biểu kiến (V) 18′.0
Đặc trưng vật lý
Bán kính ~88 ly[2]
VHB 15,83
Tuổi ước tính 13,2 tỷ năm
Đặc trưng đáng chú ý chỏm trung tâm dốc
Tên gọi khác NGC 7078, GCl 120[1]
Xem thêm: Cụm sao cầu, Danh sách cụm sao cầu

Messier 15 hay M15 (còn gọi là NGC 7078) là một cụm sao cầu trong chòm sao Phi Mã (Pegasus). Nó được Jean-Dominique Maraldi phát hiện năm 1746 và được đưa vào danh lục các thiên thể giống sao chổi của Charles Messier năm 1764. Với ước tính khoảng 13,2 tỷ năm tuổi, nó là một trong những cụm sao cầu già nhất đã biết.

M15 cách Trái Đất khoảng 33.600 năm ánh sáng. Nó có cấp sao tuyệt đối là -9,2, tương ứng với độ chiếu sáng tổng cộng khoảng 360.000 lần cao hơn độ chiếu sáng của Mặt Trời. Messier 15 là một trong những cụm sao cầu tập trung dày dặc nhất đã biết trong dải Ngân Hà. Phần lõi của nó đã trải qua một sự co lại gọi là 'sụp đổ lõi' và có một chỏm mật độ trung tâm với một lượng to lớn các ngôi sao bao quanh cái có lẽ là một hố đen trung tâm[3]

Messier 15 chứa 112 sao biến quang đã biết, một lượng khá cao. Nó cũng chứa ít nhất là 8 sao xung, bao gồm 1 hệ sao neutron đôi là M15 C. Ngoài ra, M15 cũng chứa Pease 1[4], một trong số 4 tinh vân hành tinh đã biết là nằm trong phạm vi một cụm sao cầu, được phát hiện năm 1928[5].

Đối với các nhà thiên văn nghiệp dư thì Messier 15 xuất hiện như một ngôi sao mờ nhạt trong các kính viễn vọng nhỏ nhất. Các kính viễn vọng trung bình và lớn (ít nhất 6 in./150 mm đường kính) sẽ có khả năng phân giải các ngôi sao riêng lẻ, với các ngôi sao sáng nhất có cấp sao biểu kiến khoảng +12,6.

Bức xạ tia X[sửa | sửa mã nguồn]

Thư viện ảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “SIMBAD Astronomical Database”. Results for NGC 7078. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2006. 
  2. ^ khoảng cách × sin(đường kính góc/2) = bán kính 88 ly.
  3. ^ Gerssen J; van der Marel R P; Gebhardt K; Guhathakurta P; Peterson R C; Pryor C (tháng 1 năm 2003). Hubble Space Telescope Evidence for an Intermediate-Mass Black Hole in the Globular Cluster M15. II. Kinematic Analysis and Dynamical Modeling”. The Astronomical Journal 125: 376–377. doi:10.1086/345574. 
  4. ^ Cohen J. G.; Gillett F. C. (15 tháng 11 năm 1989). “The peculiar planetary nebula in M22”. Astrophysical Journal, Phần 1 (ISSN 0004-637X), Nghiên cứu được Viện Công nghệ California hỗ trợ 346: 803–807. doi:10.1086/168061. 
  5. ^ www.seds.org

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: Bản đồ bầu trời 21h 29m 58.38s, +12° 10′ 00.6″