Wolfgang Amadeus Mozart
| Mozart | |
|---|---|
W. A. Mozart, chân dung vào năm 1819 do Barbara Krafft vẽ |
|
| Tên khai sinh | Wolfgang Amadeus Mozart |
| Sinh | 27 tháng 1, 1756 |
| Nguyên quán | Salzburg |
| Mất | 5 tháng 12, 1791 (35 tuổi) |
| Nhạc cụ | Dương cầm |
Wolfgang Amadeus Mozart (phiên âm: Vôn-gang A-ma-đeo Mô-da, Tiếng Đức: [ˈvɔlfɡaŋ amaˈdeus ˈmoːtsart], tên đầy đủ Johannes Chrysostomus Wolfgangus Theophilus Mozart[1] (27 tháng 1, 1756 – 5 tháng 12, 1791) là một trong những nhà soạn nhạc nổi tiếng, quan trọng, và có nhiều ảnh hưởng nhất trong thể loại nhạc cổ điển châu Âu. Các tác phẩm của ông được xem là đỉnh cao trong các lĩnh vực nhạc piano, nhạc thính phòng, nhạc giao hưởng, nhạc tôn giáo và opera. Tuy đặc điểm nhạc của ông bị một số người chê trong thời đó, ông đã được nhiều nhà soạn nhạc sau này ngưỡng mộ và các tác phẩm của ông đã trở thành một phần quan trọng trong nhiều cuộc hoà nhạc.
Mục lục |
Tiểu sử [sửa]
Thời thơ ấu [sửa]
Wolfgang Amadeus Mozart sinh ngày 27 tháng giêng, 1756, tại Salzburg, Thánh chế La Mã (nước Áo hiện nay). Leopold Mozart, một nhạc sĩ violin và cũng là một giáo viên, đã đích thân giáo dục con trai của ông. Wolfgang không phải cắp sách đến trường; thay vào đó cậu được học tại nhà với cha và chị gái của cậu. Âm nhạc là môn học chính. Tuy nhiên, cậu bé Mozart vẫn được học toán, môn học cậu rất thích, và các môn khác như La tinh, tiếng Pháp, tiếng Ý và một ít tiếng Anh. Cậu cũng đọc rất nhiều văn học kịch nghệ, đó là chất liệu mà cậu sẽ dùng để viết opera sau này.
Wolfgang không thích chơi những trò chơi trẻ con bình thường, trừ phi có liên quan tới âm nhạc. Nhờ sự chăm lo dạy dỗ của người cha, vốn là một nhạc sĩ nổi tiếng của thành Viên, đến năm 3 tuổi đã nghe hiểu được âm nhạc, 4 tuổi đánh được đàn dương cầm cổ và organ. Cậu bắt đầu soạn nhạc cho đàn phím từ lúc năm tuổi, viết những bản nhạc hòa tấu khi cậu lên sáu. Những bản sonata cho violin được xuất bản khi cậu lên tám. Thật ra có thể nói rằng Mozart đã khởi đầu sự nghiệp âm nhạc trước thời gian cậu lên năm và theo đuổi cho đến ngày qua đời, ngót ba mươi năm âm nhạc.
Học vấn của Mozart phát triển cùng những chuyến du lịch, được xem như những cột mốc trong cuộc đời cậu. Khi cậu lên sáu, Wolfgang và người chị Maria Anna Mozart, lớn hơn cậu năm tuổi và cũng là một thần đồng âm nhạc, cùng đi với cha của họ đến München. Cuối năm đó họ chơi nhạc cho Hoàng hậu của Viên. Năm lên 7, cậu đã tổ chức những buổi diễn nhạc ở Paris, và được một nhà xuất bản ở đây xuất bản một tập nhạc, gồm 4 bản violin và organ[cần dẫn nguồn]. Sau đó, cha cậu lại dẫn cậu đi khắp các nước Ý, Anh Quốc..., gia đình Mozart nổi danh khắp những nơi cậu đến, và Wolfgang, với tài năng sớm phát triển của cậu, đã chinh phục mọi người. Quan trọng hơn, Mozart có cơ hội thưởng thức âm nhạc thịnh hành trong các thành phố này. Mozart đã gặp những nhạc sĩ khác và bắt đầu thành hình quan điểm về sự nghiệp của họ.
Mozart có ký ức chi tiết âm nhạc phi thường, ông có thể hợp nhất tinh hoa âm nhạc khác nhau của quốc gia này với quốc gia khác vào trong tác phẩm của mình. Tại Luân Đôn, Mozart gặp nhà soạn nhạc Johann Christian Bach, con trai của nhạc sĩ vĩ đại Johann Sebastian Bach. Christian trở thành người dẫn dắt nhạc sĩ Mozart trẻ và quan tâm theo dõi sự nghiệp của cậu. Trở về nước, Mozart nghiên cứu tổng phổ âm nhạc của J. C. Bach, và ảnh hưởng của Bach được thể hiện trong tác phẩm của Mozart vào thời gian ấy.
Sự nghiệp [sửa]
Khoảng cuối năm 1769, năng khiếu âm nhạc sớm phát triển của Mozart đã bắt đầu nở rộ, tuy mới chỉ lên mười ba, cậu bắt đầu sự nghiệp sáng tác một cách nghiêm túc. Đức Tổng giám mục tại Salzburg đã chấp nhận Mozart như một nhạc trưởng, bằng cách cấp một khoản thu nhập cho cậu. Hai cha con Mozart đã thực hiện ba chuyến viễn du sang Ý để công diễn, họ đã được công nhận và gây được sự chú ý đến sự nghiệp của cậu trong giới quý tộc ở đó. Tại Milano Mozart được ủy nhiệm viết opera, vở Mitridate. Vở này sau đó, do chính Mozart chỉ huy, đã được tán thưởng nồng nhiệt. Trở về Salzburg, Mozart biên soạn một loạt symphony và nhạc phụng sự cho Giáo hội.
Việc trở về Salzburg của Wolfgang vào 1773 là một trong những cột mốc, lúc ấy có một sự bùng nổ sáng tác khác thường, và một sự chuyển tiếp ra khỏi ảnh hưởng âm nhạc Ý để thiên về phong cách âm nhạc Đức, được đại diện bởi Joseph Haydn.
Vị Tổng giám mục mới, Ngài Hieronymus, Bá tước Colloredo, không mấy hài lòng với tần suất yêu cầu của Mozart. Về phần Mozart, khi thấy mức sống của Salzburg đã tăng lên nhiều, nhưng sự yêu chuộng nghệ thuật thì xuống dốc đáng đau buồn, lúc ấy, mối quan hệ của Mozart với Bá tước Colloredo ngày càng trở nên gay gắt.
Cuối cùng, vào tháng 8 năm 1777, ở tuổi hai mươi mốt, Wolfgang xin từ nhiệm, và Bá tước Colloredo đã đồng ý. Thời gian này, Leopold quyết định rằng ông phải còn ở lại phục vụ nhà thờ. Cho nên Wolfgang cùng mẹ đã chuyển đi München, rồi đến Mannheim.
Trong những thành phố này, Mozart có cơ hội để trình diễn với một số những nhạc sĩ tinh tế nhất Châu Âu, nhưng không có việc làm lâu dài nào.
Tuy vậy, Mozart đã lưu lại Mannheim một ít lâu. Anh đã phải lòng một ca sĩ mười sáu tuổi vừa tài năng vừa xinh đẹp, tiểu thư Aloysia Weber. Wolfgang đã làm kinh hoảng người cha, khiến ông ấy phải ra sức thuyết phục con trai chuyển tới Paris.
Tại Paris, Mozart biên soạn giáo trình âm nhạc, tiếp xúc các nhà xuất bản, viết bất cứ cái gì anh có thể bán hoặc trình diễn - những bản sônat cho đàn violin và đàn phím, một concero cho sáo và thụ cầm, những bản biến tấu đàn phím, và symphony Paris của anh. Nhưng thành phố này tỏ ra là sự chán nản khác. Mozart tiếp tục đánh vật với khoản tài chính eo hẹp và lại bị đè nặng thêm bằng cái chết của người mẹ. Buồn bã và miễn cưỡng, anh trở về Salzburg quê cha, mang theo nợ nần, nhưng tin tưởng rằng viễn cảnh của mình sẽ sáng sủa hơn. Người yêu của anh, tiểu thư Aloysia, trong thời gian ấy đã chuyển đi với gia đình tới thành Viên, nơi mà người ta muốn cô ấy kết hôn với một diễn viên kiêm họa sĩ tài tử, Joseph Lange.
Khi nhận nhiệm vụ nhạc trưởng và đệm đại phong cầm cho nhà thờ lớn, Mozart cảm thấy những nhiệm vụ đó quá tẻ nhạt. Vào 1781 anh tới München để diễn opera, vở Idomeneo, một thành công rực rỡ. Sau đó, được tòa Tổng giám mục triệu hồi về thành Viên, Mozart đã tìm thấy một công việc có uy tín. Nhưng mối quan hệ căng thẳng giữa vị giáo sĩ và nhạc sĩ đã khiến Mozart cuối cùng đã tự rút lui vào tháng 6 năm đó.
Có lẽ trong những tháng kế tiếp Mozart đã gặp Haydn lần thứ nhất, người nhạc sĩ này đang viếng thăm thành Viên. Tình bằng hữu phát triển đã mang lại ảnh hưởng cho tốt công việc của cả hai nhạc sĩ về sau. Mozart, trong thời gian ấy, đã cư ngụ với gia đình Weber, và rồi, vào năm 1782, kết hôn với tiểu thư Constanze, em gái của Aloysia, mặc dù gặp sự phản đối mạnh mẽ của cha ruột. Từ đó, có một sự lãnh đạm giữa Wolfgang và cha của anh mà không bao giờ hàn gắn được. Trong những vấn đề tài chánh, cả Wolfgang lẫn Constanze đều không thận trọng. Họ đã sớm rơi vào tình trạng khó khăn.
Không có khả năng để giữ một sự chỉ định lâu dài, Mozart lại soạn giáo trình và viết nhạc để kiếm tiền. Vì muốn được nêu danh như một người chơi piano, ông viết nhiều những concerto piano tuyệt vời cho chính mình.
Một thời gian sau, ông đạt được kết quả đáng kể. Thành công vang dội sau vở opera Le nozze di Figaro (Đám cưới Figaro), Mozart du lịch tới Praha, nơi ông được ủy nhiệm viết một opera mới. Hợp tác với văn hào Lorenzo da Ponte, trong năm 1787, Mozart hoàn thành vở Don Giovanni. Đa số mọi người khen ngợi, nhưng có nhiều ý kiến cho rằng âm nhạc của ông ngày càng khó tiếp cận hơn. Phong thái âm nhạc nhẹ nhàng trước đây của ông đang biến mất dần; nhạc công và thính giả có nhiều lời than phiền là ngày càng khó cảm thụ hơn.
Mười năm cuối đời của Mozart là một thời kỳ dài của cả sự đau khổ do tài chính kiệt quệ, lẫn sức mạnh sáng tạo khác thường. Ba bản symphony cuối cùng, được viết trong vòng sáu tuần lễ vào năm 1788 đã không bao giờ được trình tấu lúc sinh thời của ông. Tổng cộng, những năm này ông đã sáng tác những hơn hai trăm tác phẩm thuộc nhiều thể loại khác nhau.
Năm 1791 Mozart gặp khó khăn trong việc soạn nhạc cho vở opera Die Zauberfloete (Cây sáo thần), khi hợp tác với văn hào Emanuel Schikaneder.
Công việc bị gián đoạn trong tháng 7 vì một chuyến viếng thăm của nhân vật lạ mặt huyền bí đã đưa ra đề nghị hậu hĩnh cho tác phẩm Requiem. Tâm hồn bị chấn động với đề tài này vì cảm nghiệm sự suy tàn do sức khoẻ cạn kiệt, Mozart trở nên bị ám ảnh với nhạc đề lễ mồ dành cho sự ra đi của chính mình. Có nhiều giả thuyết cố lý giải rằng ai có thể đã ủy nhiệm một công việc như vậy. Một nhà sáng tác nào đó muốn sử dụng tác phẩm với tên của họ? Một người bạn già cố gắng bí mật giúp đỡ Mozart về mặt tài chính?
Tháng 9, tác phẩm Die Zauberfloete được hoàn thành và trình diễn. Mozart viết tiếp Requiem, nhưng không thể hoàn thành nó. Ông mất ngày 4 tháng 12 năm 1791. Hôm sau, bạn bè đến tham dự tang lễ ngoài trời; Constanze không đủ sức để có mặt. Sau đó, giữa một cơn bão tuyết dữ dội, thi hài được chuyên chở không có người đưa tiễn tới một đất thánh bên ngoài cổng thành phố. Gia đình Mozart vì khó khăn đã đưa thi hài chôn trong một nghĩa trang công cộng của người nghèo để Mozart yên giấc ngàn thu. Ở đó, mộ chôn chi chít và cho đến ngày nay người ta vẫn chưa xác định được mộ ông chôn ở chỗ nào.
Biên niên sử [sửa]
| Năm | Tuổi | Sự kiện trong đời | Sự kiện trong sự nghiệp | Sự kiện lịch sử |
|---|---|---|---|---|
| 1756 | 0 | Sinh tại Salzburg, 27 tháng 1. | Cuộc Chiến tranh Bảy năm bùng nổ. | |
| 1758 | 2 | Domenico Scarlatti và Johann Stamitz qua đời. | ||
| 1759 | 3 | Bắt đầu chơi clavier. | George Frederick Handel qua đời. | |
| 1760 | 4 | Bắt đầu những bài học với cha, ông Leopold. | George III lên ngôi vua tại Anh Quốc. | |
| 1761 | 5 | Biên soạn những khúc nhạc đầu tiên. | ||
| 1762 | 6 | Bắt đầu những chuyến viễn du, du lịch tới München và Viên và xuất hiện đầu tiên như một thần đồng. | Viết những khúc nhạc cho đàn phím đầu tiên, bốn minuet và một allegro, K.1-5 (Xem: Chỉ số K). | Ekaterina II Đại Đế lên ngôi Nữ hoàng Nga. |
| 1763 | 7 | Viết cho những buổi hòa nhạc ở Đức, Pháp và Hà Lan. | Biên soạn những khúc nhạc đầu tiên cho vĩ cầm, K.6-8. | Cuộc Chiến tranh Bảy năm chấm dứt |
| 1764 | 8 | Tiếp tục du lịch sang Luân Đôn. Gặp Johann Christian Bach và chơi nhạc cho vua George III. | Biên soạn những bản nhạc hòa tấu đầu tiên, K.16 và 19. | |
| 1765 | 9 | Lưu lại Luân Đôn cho đến mùa thu. Trở về lại lục địa, bị nhiễm bệnh sốt phát ban. | ||
| 1766 | 10 | Sau những buổi hòa nhạc tại Versailles, Genève và München, quay về Salzburg. Cuộc hành trình đầu tiên đã kéo dài gần ba năm rưỡi. | ||
| 1767 | 11 | Tĩnh dưỡng một năm tại Salzburg sau cơn bệnh đậu mùa. | Biên soạn loạt đầu tiên những concerto cho dương cầm, K.37, 39 và 41. | George Philipp Telemann qua đời. |
| 1768 | 12 | Chơi nhạc cho Nữ hoàng Áo Maria Theresia tại kinh đô Viên. | Viết nhạc cho các vở opera La finta semplice và Bastien and Bastienne. | |
| 1769 | 13 | Du lịch tới Ý với cha. Thành công rực rỡ tại Verona. | Biên soạn những bộ lễ đầu tiên và một số giao hưởng. | Napoléon Bonaparte ra đời. |
| 1770 | 14 | Trọn năm này lưu diễn trong những thành phố lớn của Ý. | Viết tứ tấu đàn dây đầu tiên, K.80, và opera Mitridate trình diễn được 21 lần. | Ludwig van Beethoven ra đời. |
| 1771 | 15 | Trở về Salzburg một thời gian ngắn và lần nữa du lịch tới Ý. | Viết opera Ascanio in Alba. | |
| 1772 | 16 | Hieronymus von Colloredo làm Tổng giám mục Salzburg. | Viết opera Lucio Silla. | Cuộc chia cắt Ba Lan lần thứ nhất |
| 1773 | 17 | Không thành công khi nhận sự chỉ định nhiệm vụ ở giáo đường Maria Theresia. | Tiếp tục viết tứ tấu đàn dây và divertimenti. | Tác phẩm Faust của đại thi hào Goethe xuất bản. |
| 1774 | 18 | Hầu hết năm ở tại Salzburg. Vào tháng 12, du lịch tới München. | Soạn bộ lễ cung Fa, K.192. | |
| 1775 | 19 | Trọn năm ở tại Salzburg. | Viết năm concerto cho vĩ cầm. | |
| 1776 | 20 | Ở tại Salzburg. Mối quan hệ với Đức Tổng giám mục Colloredo xấu đi. | Viết serenade Haffner, K.250 và concerto cho ba dương cầm, K.242. | Hoa Kỳ tuyên bố độc lập. |
| 1777 | 21 | Cùng mẹ chuyển đến Paris. Dừng chân tại Mannheim, gặp và yêu Aloysia Weber. | Viết concerto cho dương cầm cung Eb, K.271. | |
| 1778 | 22 | Chia tay Aloysia ở Mannheim và lên đến Paris. Mẹ của Mozart ngã bệnh và qua đời. Quay về Salzburg, đến thăm Aloysia tại München, nhưng nàng khước từ chàng. | Viết giao hưởng Paris, số 31 cung D, K.297. | Các nhà hiền triết Voltaire và Jean-Jacques Rousseau qua đời. Cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern bùng nổ |
| 1779 | 23 | Trở thành nhạc sĩ đại phong cầm cho Tổng giám mục Colloredo tại Salzburg. | Viết Sinfonia Concertante for Violin and Viola, K.364. | Cuộc Chiến tranh Kế vị Bayern chấm dứt. |
| 1780 | 24 | Ở Salzburg cho đến hết năm khi du lịch tới München. Aloysia Weber kết hôn với Joseph Lange. | Viết opera Idomeneo và bộ lễ cung C, K.317. | Nữ hoàng Maria Theresia mất, Hoàng đế Joseph II lên kế vị. |
| 1781 | 25 | Ngưng phục vụ Tổng giám mục Colloredo và chuyển đến thành Viên. Hứa hôn với em gái của Aloysia, tiểu thư Constanze. Gặp Joseph Haydn. | Bắt đầu viết vở opera Die Entfuehrung aus dem Serail. | Quyển Phê phán lý tính thuần tuý của Emmanuel Kant xuất bản. |
| 1782 | 26 | Viết cho những buổi hòa nhạc của thành Viên. Kết hôn với Constanze. | Viết giao hưởng Haffner, K.385; và các concerto cho dương cầm, K. 413, K.415; tứ tấu đàn dây số 14, K.387, Tuyển tập dành cho Haydn đầu tiên. | Johann Christian Bach qua đời. |
| 1783 | 27 | Cái chết của đứa con trai đầu lòng. Đưa Constanze về Salzburg để cho nàng làm quen với cha và chị gái, nhưng Leopold không cảm thông. | Viết dang dở bộ lễ cung Cm, K.427; hoàn thành giao hưởng Linz, số 36, K.425, và tứ tấu đàn dây khác dành cho Haydn, K.428. | |
| 1784 | 28 | Sinh con trai, Karl Thomas. | Biên soạn một loạt concerto cho dương cầm, K.440, K.450, K.451, K.453, K.459. | |
| 1785 | 29 | Bắt đầu hợp tác với da Ponte viết vở opera Đám cưới Figaro. Hoàn thành bộ tứ tấu đàn dây và concerto cho dương cầm cho Haydn, K.466, K.467, K.482. | Vua Phổ Friedrich II Đại Đế thiết lập "Liên minh các Vương hầu" chống Áo. | |
| 1786 | 30 | Con trai thứ ba sinh và chết. | Viết concerto cho dương cầm cung C, K.503. | Vua Friedrich II Đại đế qua đời. |
| 1787 | 31 | Trong chuyến viếng thăm Praha được mời viết một vở opera. Được Beethoven 17 tuổi viếng thăm khi đến thành Viên. Ông Leopold qua đời. Sinh con gái nhưng chết lúc sáu tháng tuổi. | Viết opera Don Giovanni và Eine kleine Nachtmusik. | Cuộc Chiến tranh Áo-Thổ Nhĩ Kỳ (1787–1791) bùng nổ |
| 1788 | 32 | Vở Don Giovanni thành công vang dội ở chốn kinh kỳ Viên. | Ba giao hưởng cuối cùng: số 39 cung Eb, K.543; số 40 Cung Gm, K.550; Jupiter, số 41 cung C, K.551. | |
| 1789 | 33 | Du lịch tới thành Berlin. Chơi các tác phẩm organ của Bach. Đứa con gái khác được sinh ra và chết. | Bắt đầu viết vở opera Cosi fan tutte. | Cách mạng Pháp bùng nổ với việc phá ngục Bastille. |
| 1790 | 34 | Nợ nần lút đầu, chuyển đi Mainz, Mannheim, München và Frankfurt am Main, nhưng chuyến đi bất lợi. Sức khỏe suy sụp. | ||
| 1791 | 35 | Người lạ mặt ủy nhiệm viết Requiem (Cầu hồn). Praha mời viết một opera cho lễ đăng quang của Hoàng đế Leopold II. Người bạn, Schikaneder, hỏi về hoàn thành của tác phẩm "Die Zauberfloete". Qua đời ngày 5 tháng 12. | Những vở opera được hoàn thành và trình diễn: La clemenza di Tito (6 tháng 9) và Die Zauberfloete (30 tháng 9). Bộ lễ Requiem không hoàn thành. | Cuộc Chiến tranh Áo-Thổ Nhĩ Kỳ chấm dứt |
Tác phẩm [sửa]
Dưới đây là một số tác phẩm của Mozart theo một vài thể loại. "K." hoặc "KV" là viết tắt của "Köchel Verzeichnis", nghĩa là niên đại (theo ngày sáng tác) các tác phẩm của Mozart theo Ludwig von Köchel. Chú ý rằng danh mục này được cải thiện nhiều lần, dẫn đến một vài sự nhập nhằng ở một vài số KV.
Hành khúc [sửa]
- March in D major, K. 62
- March in D major, K. 189
- March in C major, K. 214
- March in D major, K. 237
- March in F major, K. 248
- March in D major, K. 249
- March in D major, K. 290
- March in D major, K. 335, số 1
- March in D major, K. 335, số 2
- March in C major, K. 408, số 1
- March in D major, K. 408, số 2
Khiêu vũ [sửa]
- 6 Menuets, K. 61h
- 7 Menuets, K. 65a/61b
- 4 Contredanses, K. 101/250a
- 20 Menuets, K. 103
- 6 Menuets, K. 104/61e
- 6 Menuets, K. 105/61f
- Menuet in E-flat, K. 122
- Contredanse in B-flat, K. 123
- 6 Menuets, K. 164
- 16 Menuets, K. 176
- 4 Contredanses, K. 267/271c
- Gavotte in B-flat, K. 300
- 3 Menuets, K. 363
- 5 Menuets, K. 461
- 6 Contredanses, K. 462/448b
- 2 Quadrilles, K. 463/448c
- 6 German Dances, K. 509
- Contredanse in D, "Das Donnerwetter", K. 534
- Contredanse in C, "La Bataille", K. 535
- 6 German Dances, K. 536
- 6 German Dances, K. 567
- 12 Menuets, K. 568
- 6 German Dances, K. 571
- 12 Menuets, K. 585
- 12 German Dances, K. 586
- Contredanse in C, "Der Sieg vom Helden Koburg", K. 587
- 6 Menuets, K. 599
- 6 German Dances, K. 600
- 4 Menuets, K. 601
- 4 German Dances, K. 602
- 2 Contredanses, K. 603
- 2 Menuets, K. 604
- 3 German Dances, K. 605
- 6 German Dances, K. 606
- 5 German Dances, K. 609
- Contredanse in G, K. 610
Xônat nhà thờ [sửa]
- Church Sonata No. 1 K. 41h (1772)
- Church Sonata No. 2 K. 68 (1772)
- Church Sonata No. 3 K. 69 (1772)
- Church Sonata No. 4 in D, K. 144 (1772)
- Church Sonata No. 5 in F, K. 145 (1772)
- Church Sonata No. 6 in B, K. 212 (1775)
- Church Sonata No. 7 in F, K. 241a (1776)
- Church Sonata No. 8 in A, K. 241b (1776)
- Church Sonata No. 9 in G, K. 241 (1776)
- Church Sonata No. 10 in F, K. 244 (1776)
- Church Sonata No. 11 in D, K. 245 (1776)
- Church Sonata No. 12 in C, K. 263 (1776)
- Church Sonata No. 13 in G, K. 274 (1777)
- Church Sonata No. 14 in C, K. 278 (1777)
- Church Sonata No. 15 in C, K. 328 (1779)
- Church Sonata No. 16 in C, K. 329 (1779)
- Church Sonata No. 17 in C, K. 336 (1780)
Organ [sửa]
- Fugue in E-flat major, K. 153 (375f)
- Fugue in G minor, K. 154 (385k)
- Ouverture in C major, K. 399 (385i)
- Fugue in G minor, K. 401 (375e)
- Eine kleine Gigue, K. 574
- Adagio and Allegro in F minor for a Mechanical Organ, K. 594 (1790)
- Fantasia in F minor for a Mechanical Organ, K. 608 (1791)
- Andante in F for a Small Mechanical Organ, K. 616 (1791)
Opera [sửa]
- Die Schuldigkeit des ersten Gebots, K. 35 (1767)
- Apollo et Hyacinthus, K. 38 (1767)
- Bastien und Bastienne, K. 50=46b (1768)
- La finta semplice, K. 51 (1768)
- Mitridate, re di Ponto, K. 87 (1770)
- Ascanio in Alba, K. 111 (1771)
- Betulia liberata, K. 118=74c (1771)
- Il sogno di Scipione, K. 126 (1772)
- Lucio Silla, K. 135 (1772)
- Thamos, König in Ägypten (1773, 1775)
- La finta giardiniera, K. 196 (1774–75)
- Il re pastore, K. 208 (1775)
- Zaide, K. 344 (1779)
- Idomeneo, K. 366 (1781)
- Die Entführung aus dem Serail, K. 384 (1782)
- L'oca del Cairo, K. 422 (1783)
- Lo sposo deluso, K. 430
- Der Schauspieldirektor, K. 486 (1786)
- Le nozze di Figaro, K. 492 (1786)
- Don Giovanni, K. 527 (1787)
- Così fan tutte, K. 588 (1789)
- Die Zauberflöte, K. 620 (1791)
- La clemenza di Tito, K. 621 (1791)
Âm thanh [sửa]
-
K331 Piano Sonata No. 11 in A major (last movement) K545 Piano Sonata in C major, 1st movement K545 Piano Sonata in C major, 2nd movement K545 Piano Sonata in C major, 3rd movement K321, 1st movement Vesperae de dominica - dixit dominus K321, 2nd movement Vesperae de dominica - confitebor K321, 3rd movement Vesperae de dominica - beatus vir K321, 4th movement Vesperae de dominica - laudate pueri K321, 5th movement Vesperae de dominica - laudate dominum K321, 6th movement Vesperae de dominica - magnificat K378 Violin Sonata No. 26, K. 378, arranged for flute and piano The Marriage of Figaro overture Overture to the Marriage of Figaro K314 Concerto in D for Flute K622 Concerto in A major, 1st movement K622 Concerto in A major, 2nd movement K622 Concerto in A major, 3rd movement K503 Piano Concerto No.25 In C Major K364 Sinfonia Concertante in E flat K550 Giao hưởng số 40 của Mozart, chương 1 K550 Giao hưởng số 40 của Mozart, chương 2 K550 Giao hưởng số 40 của Mozart, chương 3 K550 Giao hưởng số 40 của Mozart, chương 4 - Trục trặc khi nghe? Xem hướng dẫn.
Tham khảo [sửa]
- ^ Mozart's exact name involved many complications; for details see Mozart's name.
Chú thích [sửa]
- Abert, Hermann (2007) W. A. Mozart. Translated by Stewart Spencer with additional notes by Cliff Eisen. New Haven: Yale University Press. ISBN 0300072236
- Deutsch, Otto Erich (1966) Mozart: A Documentary Biography, Stanford University Press, ISBN 0804702330.
- Halliwell, Ruth (1998) The Mozart Family: Four Lives in a Social Context, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0198163711.
- Robbins Landon, H. C. (1990) Mozart's Last Year, Luân Đôn, Fontana Paperbacks, ISBN 0-00-654324-3
- Rushton, Julian (1998) New Grove Dictionary of Opera, Luân Đôn: Grove Publications, ISBN 0-333-73432-7 .
- Sadie, Stanley (ed.) (1980). New Grove Dictionary of Music and Musicians. Luân Đôn: Macmillan. ISBN 0-3333-23111 Kiểm tra giá trị
|isbn=(trợ giúp). - Solomon, Maynard (1996) Mozart: A Life, Harper Perennial, ISBN 0060926929.
- Steptoe, Andrew (1990) The Mozart—da Ponte Operas, Oxford: Oxford University Press, ISBN 0198162219.
- Till, Nicholas (1994) Mozart and the Enlightenment: Truth, Virtue and Beauty in Mozart's Operas, W. W. Norton & Company, ISBN 0393313956.
Đọc thêm [sửa]
- Cairns, David (2006) Mozart and His Operas, University of California Press, ISBN 0520228987.
- Eisen, Cliff (2006) The Cambridge Mozart Encyclopedia, Cambridge University Press, ISBN 0521856590.
- Gutman, Robert W. (2000), Mozart: A Cultural Biography, Harvest Books, ISBN 0156011719,
- Rosen, Charles (1998) The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven, W. W. Norton & Company, ISBN 0393317129.
Liên kết ngoài [sửa]
| Wikiquote có sưu tập danh ngôn về: |
| Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và tài liệu về: Wolfgang Amadeus Mozart |
| Wikisource có văn bản gốc Anh ngữ liên quan với bài: |
- những giai điệu bất hủ của Mozart
- The last (and best) portrait of Mozart Chứng cớ sinh trắc hình của Edlinger từ khoảng 1790 là chân dung của Mozart
- Các văn bản do Mozart viết (kể cả các lá thư ông đã viết), được Gutenberg xuất bản
- Free recordings of Vesperae de Dominica by the MIT choir
- Mozart and pauses
- Compact Mozart biography - at mozartones.com
- The Mozart Project – the life, times and music of Wolfgang Amadeus Mozart
- Mozart's Scores by Mutopia Project
- Wolfgang Amadeus Mozart, from Classical Music Pages
- Free Mozart piano sheet music in PDF format.
- Mozart Forum Thăm dò thế giới nhạc cổ điển (1770-1827), gồm có nhạc, nhân vật, và các thành tích của Mozart và những người đương thời.
- Mozart - Kraus Một trang tưởng nhớ W.A.Mozart (1756-1791) and J.M.Kraus (1756-1792), và một số liên kết khác
- Piano Sonatas K 533, 545, 570, 576 MP3 Creative Commons Recording
- Năm giả thiết về cái chết của Mozart Văn bản liên kết
|
|||||||||||
