Tề (nước)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

(đổi hướng từ Nước Tề)

Xem Tề (định hướng) về các nghĩa khác của từ "Tề".

Lịch sử Trung Quốc
CỔ ĐẠI
Tam Hoàng Ngũ Đế
Nhà Hạ 2205–1767 TCN
Nhà Thương 1766–1122 TCN
Nhà Chu 1122–256 TCN
Nhà Tây Chu
Nhà Đông Chu
Xuân Thu
Chiến Quốc
ĐẾ QUỐC
Nhà Tần 221 TCN –206 TCN
Nhà Hán 206 TCN–220 CN
Nhà Tây Hán
Nhà Tân
Nhà Đông Hán
Tam Quốc 220–280
Ngụy, Thục & Ngô
Nhà Tấn 265–420
Nhà Tây Tấn
Nhà Đông Tấn	Ngũ Hồ thập lục quốc 304–439
Nam Bắc Triều 420–589
Nhà Tùy 581–619
Nhà Đường 618–907
(Nhà Vũ Chu 690–705)
Ngũ Đại Thập Quốc 907–960	Nhà Liêu 907–1125

Nhà Tống 960–1279
Nhà Bắc Tống		Nhà Tây Hạ
Nhà Nam Tống	Nhà Kim
Nhà Nguyên 1271–1368
Nhà Minh 1368–1644
Nhà Thanh 1644–1911
HIỆN ĐẠI
Trung Hoa Dân Quốc 1912–1949
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 1949–ngày nay	Trung Hoa Dân Quốc (tại Đài Loan) 1945-ngày nay
Triều đại Trung Quốc Lịch sử quân sự Trung Quốc
Hộp này: xem • thảo luận • sửa

Đầu tiên, vào khoảng năm 1046 TCN, nước Tề được thành lập một thời gian ngắn sau khi triều đại Chu ra đời, là phần thưởng của vua Chu ban cho Khương Thái Công. Suốt thời Xuân Thu và Chiến Quốc, nước Tề là một nước chư hầu mạnh do khả năng đương đầu với những kẻ thù lớn bên cạnh như Sở và Tần. Kinh đô nước này đóng tại Lâm Truy, hiện nay đã sáp nhập vào với thành phố Truy Bác, tỉnh Sơn Đông. Nước Tề thuộc quyền cai trị của họ Khương trong hơn 600 năm, sau đó họ Điền (một quý tộc cũ của nước Trần lưu vong sang Tề và được vua Tề phong làm lãnh chúa ở đất Điền) lật đổ năm 384 TCN. Năm 288 TCN Tề Mẫn Vương tuyên bố làm Đông Đế (Hoàng đế phía Đông), còn vua Tần Chiêu Tương vương tự xưng Tây Đế (Hoàng đế phía tây). Tuy nhiên vì e dè sự tấn công của các nước khác, vua Tề nhanh chóng trở lại xưng vương. Vua Tần cũng e ngại nên sau 3 tháng lại quay về hiệu vương như cũ.

Tề bị Tần chinh phục vào năm 221 TCN. Đây cũng là quốc gia cuối cùng thời Chiến Quốc bị Tần diệt, sự đầu hàng của Tề dẫn tới việc thống nhất hoàn toàn Trung Quốc dưới tay Tần Thủy Hoàng (chắt của Tần Chiêu Tương vương).

Ngoài ra, vào thời kỳ Nam Bắc triều (420-589) cũng có 2 vương quốc được thành lập ở 2 nơi cũng lấy tên hiệu là Tề. Đó là nước Nam Tề (479-502) thuộc Nam triều và Bắc Tề (550-577) thuộc Bắc triều.