Nấm sát thủ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nấm sát thủ
Ophiocordyceps unilateralis.png
Chi tiết quá trình điều khiển kiến của nấm
Phân loại khoa học
Giới (regnum) Fungi
Ngành (divisio) Ascomycota
Lớp (class) Sordariomycetes
Bộ (ordo) Hypocreales
Họ (familia) Ophiocordycipitaceae
Chi (genus) Ophiocordyceps
Loài (species) O. unilateralis
Danh pháp hai phần
Ophiocordyceps unilateralis
(Tul.) Petch (1931)
Danh pháp đồng nghĩa[1]
  • Torrubia unilateralis Tul. (1865)
  • Cordyceps unilateralis (Tul.) Sacc. (1883)
  • Ophiocordyceps camponoti-balzani

Nấm sát thủ hay Nấm điều khiển não kiến (danh pháp hai phần: Ophiocordyceps unilateralis) là một loài nấm sống ký sinh trên những xác kiến trong rừng rậm nhiệt đớiBrasil. Loài nấm ký sinh này có khả năng xuyên vào não bộ của kiến, sau đó giết chết con vật và rồi chui vào trong cơ thể con kiến để phát triển và phát tán các bào của nấm từ đó biến vật chủ thành những xác chết biết đi trước khi giết chúng.

Cơ chế[sửa | sửa mã nguồn]

Khi xâm nhập vào cơ thể vật chủ, nấm sử dụng hóa chất đặc biệt để kiểm soát hành vi của kiến. Nấm sẽ "ra lệnh" buộc kiến rời đàn và cắn thủng phần mặt dưới của một chiếc . Đến khi bị nấm kết thúc cuộc đời, xác kiến vẫn cắm chặt vào phần thân lá. Cuối cùng, nấm sát thủ sẽ sản sinh một cái cuống dài, đâm xuyên đầu kiến và nhô ra ngoài, bắt đầu phun bào tử để săn con mồi khác, ngoài ra nó còn mọc thêm những cuống nhỏ hơn ở các phần cơ thể kiến, trong đó có bàn chân và khớp chân dưới của kiến (tương tự như khớp gối ở người).

Tuy nhiên một số loài kiến như loài kiến Camponotus rufipes ở rừng mưa nhiệt đới Brazil và kiến thợ mộc ở Thái Lan đã cố gắng bảo vệ các thành viên trong bầy bằng cách chải chuốt cho nhau khiến nấm sát thủ không thể sinh sôi thêm bào tử để hại thêm nhiều kiến khác do vậy dù rất nguy hiểm nhưng nấm sát thủ vẫn bị giới hạn khả năng lây lan và cộng đồng kiến này được bảo toàn[2].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Lỗi chú thích: Thẻ <ref> sai; không có nội dung trong thẻ ref có tên urlMycoBank:_Ophiocordyceps_unilateralis
  2. ^ http://www.thanhnien.com.vn/pages/20120505/tri-duoc-nam-thay-ma.aspx

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]