Người Sumer

Người Sumer và Akkad (TNK IV TCN – 2024 TCN)

- TNK IV TCN, Người Sumer, di cư từ phương Đông tới.

- Đầu TNK III TCN, trên vùng đồng bằng phía Nam của Lưỡng Hà đã xuất hiện các đô thị, những quốc gia thành bang đầu tiên ra đời. Có hàng chục quốc gia, quan trọng nhất là: Ur, Eridu, Lagash, Uruk, Nippua.

- Thế kỷ 25 TCN, quốc gia Lagate thống nhất được vùng Lưỡng Hà và làm bá chủ Sumer.

- 2340, bá chủ Sumer lại rơi vào tay quốc gia Uruk.

- 2334 , Akkad của người Semite chiếm Sumer

- Khoảng 2200 TCN, Akkad bị người Guti ở Đông Bắc thống trị 70 năm.

- khoảng -2100, Sumer khôi phục quyền lực:

+ 2132 TCN, vương triều III của thành bang Ur thống trị Lưỡng Hà.

+ 2132 – 2024 TCN: đế quốc Ur tồn tại hơn 100 năm.

- Cuối TK 21TCN, đế quốc Ur diệt vong, người Sumer không khôi phục nền độc lập được nữa.

Triều đại Ur khoảng 2563–2387 TCN

• 2563–2524: Mesannepadda

• 2523–2484: A'annepadda

• 2483–2448: Meskiagnunna

• 2447–2423: Elulu

• 2422–2387: Balulu

Triều đại Lagash khoảng 2494–2342 TCN

• 2494–2465: Ur-Nanshe

• 2464–2455: Akurgal

• 2454–2425: Ennatum

• 2424–2405: Enannatum I

• 2402–2375: Entemena

• 2374–2365: Enannatum II

• 2364–2359: Enentarzi

• 2358–2352: Lugal-anda

• 2351–2342: Uru-inim-gina

Triều đại Uruk khoảng 2340-2316 TCN

• 2340–2316: Lugal-zaggesi

Triều đại Akkad khoảng 2334-2154 TCN

• 2334–2279: Sargon

• 2278–2270: Rimush

Di sản, nổi tiếng:

- Người Sumer là cư dân cổ xưa nhất có tên gọi vùng Lưỡng Hà, TNK IV TCN.

- 3500 TCN phát minh ra bánh xe

- 3200 TCN : xuất hiện chữ tượng hình

- 3000 TCN : phát minh chữ viết hình nêm.

- 2300 TCN : Sargon, người Akkad xây dựng 1 đế quốc đầu tiên ở Tây Á

- Kỹ thuật canh tác, lịch pháp, số học,