Nguyên Thiên Thuận Đế

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nguyên Thiên Thuận Đế
(元天順帝)
Hoàng đế Trung Hoa, Khả Hãn Mông Cổ (chi tiết...)
Hoàng đế nhà Nguyên
Trị vì tháng 10 năm 1328 – 14 tháng 11 năm 1328
Đăng quang tháng 10 năm 1328
Tiền nhiệm Nguyên Thái Định Đế
Kế nhiệm Nguyên Văn Tông
Khả Hãn Mông Cổ (danh nghĩa)
Tại vị tháng 10 năm 1328 – 14 tháng 11 năm 1328
Tiền nhiệm Dã Tôn Thiết Mộc Nhi
Kế nhiệm Trát Nha Đốc hãn
Thông tin chung
Tên đầy đủ Bột Nhi Chỉ Cân A Tốc Cát Bát (孛兒只斤阿剌吉八, Borjigin Arigabag, ᠷᠠᠽᠢᠪᠠᠭ)
Niên hiệu Thiên Thuận (天順)
Hoàng tộc Nhà Borjigin (Боржигин)
Thân phụ Nguyên Thái Định Đế
Thân mẫu Babukhan
Sinh 1320
Mất tháng 11, 1328

Ragibagh Khan Nguyên Thiên Thuận Đế Bột Nhi Chỉ Cân A Tốc Cát Bát (1320-1328) là vua thứ 7 của nhà Nguyên , con trai của Nguyên Thái Định Đế Dã Tôn Thiết Mộc Nhi. Sinh năm 1320. Khi lên ngôi được một tháng thì bị tử trận trong cuộc giao tranh với Nguyên Văn Tông Đồ Thiếp Mục Nhi. Lúc đó A Tốc Cát Bát mới 8 tuổi.

Sau khi Tấn Tông Thái Định đế Dã Tôn Thiết Mộc Nhi chết ở Mạc Bắc đầu năm 1328. Triều đình tôn người con thứ của Nguyên Vũ Tông là Bột Nhi Chỉ Cân Đồ Thiếp Mục Nhi làm hoàng đế ở Đại Đô. Miếu hiệu là Nguyên Văn Tông, niên hiệu là Thiên Lịch. Tuy vậy đã có rất nhiều người chống lại Văn Tông như Yên Thiết Mục Nhi. Cuối tháng 8 năm 1328, Yên Thiết Mục Nhi xin Văn Tông cho li khai mình rồi về Thượng Đô bàn với những ngường cùng phe với mình đưa thái tử A Tốc Cát Bát lên làm hoàng đế. Thế là tháng 9 năm 1328, A Tốc Cát Bát lên ngôi hoàng đế ở Thượng Đô, lịch sử gọi là Thiên Thuận Đế. Điều này chứng tỏ Yên Thiết Mục Nhi rất hiếu chiến, muốn làm loạn và muốn chống lại triều đình.

A Tốc Cát Bát là con của Nguyên Tấn Tông. Khi Tấn Tông còn sống, A Tốc Cát Bát được phong làm thái tử. Thực chất A Tốc Cát Bát chỉ là vua bù nhìn, không có quyền hành gì, tất cả mọi công việc chính sự vua chỉ cứ nghe theo Yên Thiết Mục Nhi mà làm. Đảo Thích Sa thấy đó là điểm yếu của phe Thượng Đô nên khuyên Nguyên Văn Tông đứng dậy chống lại Yên Thiếp Mục Nhi, được Văn Tông đồng ý. Cuộc chiến giữa hai đô bắt đầu.

Một ngày tháng 9 năm 1328, Đảo Thích Sa sai Vương Thiền đem hơn 10 vạn quân bao vây Thượng Đô nhưng bị Yên Thiếp Mục Nhi đánh cho đại bại phải rút lui. Đảo Thích Sa hèn hạ, nhân hai bên đang giao chiến, một mình hắn lén vào kinh thành và vung đao chém A Tốc Cát Bát mới 8 tuổi tử vong rồi dọn xác nhà vua đi đâu không biết. Đảo Thích Sa tới triều đình ngày mai, tuyên bố A Tốc Cát Bát đã băng hà, bắt Yên Thiết Mục Nhi về Đại Đô, Đảo Thích Sa đòi xử trảm hắn ta. Yên Thiết Mục Nhi kêu la thảm thiết xin tha mạng, Văn Tông thấy vậy không dám xử trảm mà chỉ giam vào ngục mấy tháng rồi thả, bất chấp sự phản đối của Đảo Thích Sa và các triều thần. Nhưng sau đó Văn Tông không lên ngôi ngay mà truyền ngôi cho anh ruột mình là Hòa Thế Lạt, còn mình thì làm hoàng thái đệ.

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]