Nguyễn Đình Tứ
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Nguyễn Đình Tứ (1932-1996) là một nhà vật lý hạt nhân, nhà lãnh đạo nền khoa học Việt Nam.
Ông sinh ngày 1 tháng 10 năm 1932 tại xã Song Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Ngày 28 tháng 6 năm 1996, sau một tai biến bất thường, Nguyễn Đình Tứ đã đột ngột từ trần.
[sửa] Tiểu sử
- Ông sinh ngày 1/10/1932 tại xã Song Lộc, huyện Can Lộc tỉnh Hà Tĩnh trong một gia đình trí thức nghèo.
- Ông học phổ thông tại trường Trung học Phan Đình Phùng (Hà Tĩnh), ban Toán - Lý trường chuyên khoa Huỳnh Thúc Kháng (Vinh).
- Từ năm 1951-1957, ông được Nhà nước cử sang Trung Quốc học tập. Tại đây ông đã theo học chuyên ban (2 năm), học Trung văn (1 năm) và học ngành Thuỷ lợi - Thuỷ điện trong 4 năm ở Đại học Vũ Hán, Trung Quốc.
- Đến giữa năm 1957, ông tốt nghiệp loại ưu và được đề nghị chuyển tiếp làm nghiên cứu sinh. Một vinh dự lớn lao đã đến với ông khi ông được Nhà nước chọn và cử ông lãnh đạo một đoàn gồm 3 nhà khoa học trẻ của Việt Nam: Nguyễn Đình Tứ, Dương Trọng Bái và Nguyễn Hữu Công sang công tác tại Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân Đúp na (Liên Xô cũ)
- Tại đây, ông là cộng tác viên, người lãnh đạo tập thể khoa học quốc tế thuộc Phòng thí nghiệm Năng lượng cao (LVE) và là một trong những tác giả chính của hơn 50 công trình nghiên cứu khoa học trong thập niên 1960.
- Năm 1961, khi vừa tròn 30 tuổi, Nguyễn Đình Tứ đã thay mặt nhóm phát minh, báo cáo kết quả phát minh tại diễn đàn Hội nghị khoa học quốc tế ở Tây Âu.
- Về nước, ông đã dành nhiều tâm lực cho việc hình thành ngành Năng lượng nguyên tử của đất nước. Sau 5 năm, từ một phòng nghiên cứu thuộc Uỷ ban khoa học và kỹ thuật Nhà nước do ông lãnh đạo, tháng 4/1976, Viện nghiên cứu hạt nhân trực thuộc Uỷ ban khoa học và kỹ thuật Nhà nước được thành lập do ông làm Viện trưởng.
- ông từng là Phó Chủ tịch Hội Vật lý Việt Nam (1966-1985), Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (tháng 7, 1971 - tháng 3, 1976), Thứ trưởng (tháng 4 - tháng 6, 1976) rồi Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (tháng 6, 1976 - tháng 2, 1987), Viện trưởng Viện Năng lượng Nguyên tử Quốc gia, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Ban Khoa giáo Trung ương Đảng.
- Tại Đại hội VIII, ông được bầu làm Uỷ viên Bộ Chính trị nhưng mất ngay trong đại hội.
- Năm 2000 ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và công nghệ cho Cụm công trình: "Nghiên cứu tương tác của các hạt cơ bản và hạt nhân ở năng lượng cao và phát hiện phản hạt hyperon sigma âm".
- Ngày 30 tháng 7 năm 2007, ông được Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Hồ Chí Minh[1].
- Vợ ông là Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân Nguyễn Thu Nhạn, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi TW, hiện là Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam. Em trai ông là Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Nguyễn Tự Cường- hiện đang công tác tại Viện Toán học (Việt Nam).
Hai con trai:Nguyễn Việt Hà và Nguyễn Việt Hùng
[sửa] Liên kết ngoài
- GS.TS Nguyễn Đình Tứ - nhà khoa học đặt nền móng cho ngành khoa học, kỹ thuật hạt nhân của Việt Nam
- Giáo sư Nguyễn Đình Tứ - Người sáng lập và lãnh đạo đầu tiên ngành Năng lượng nguyên tử Việt Nam
| Bài này còn sơ khai. Bạn có thể góp sức viết bổ sung cho bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp để biết thêm về cách sửa đổi bài. |

