Nguyễn Khoa Điềm

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Nguyễn Khoa Điềm
Bút danh Nguyễn Khoa Điềm
Công việc nhà thơ, chính trị
Ngôn ngữ Tiếng Việt
Quốc gia Flag of Vietnam.svg Việt Nam
Dân tộc Kinh
Quốc tịch Flag of Vietnam.svg Việt Nam
Học vấn Đại học Sư phạm Hà Nội
Thể loại Thơ cách mạng
Chủ đề Cách mạng
Trào lưu Thơ cách mạng

Nguyễn Khoa Điềm (tên khác là Nguyễn Hải Dương; sinh 15 tháng 4 năm 1943) là một nhà thơ, nhà chính trị Việt Nam. Ông là ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá IX; Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X, cựu Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Khoa Điềm sinh tại thôn Ưu Điềm, xã Phong Hòa, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Thân sinh của ông là nhà báo Hải Triều, thuộc dòng dõi quan Nội tán Nguyễn Khoa Đăng [1], gốc An Dương (tỉnh Hải Dương cũ nay là Hải Phòng) [2]. Quê quán: làng An Cựu, xã Thủy An, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Lúc nhỏ Nguyễn Khoa Điềm học ở quê. Năm 1955 ông ra miền Bắc học tại trường học sinh miền Nam. Ông tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội năm 1964, cùng một lứa với Phạm Tiến Duật, Lê Anh Xuân [3].

Sau đó, ông vào miền Nam hoạt động trong phong trào học sinh, sinh viên Huế; tham gia quân đội, xây dựng cơ sở của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, viết báo, làm thơ... cho đến năm 1975. Nguyễn Khoa Điềm từng bị giam tại nhà lao Thừa Phủ. Đến chiến dịch Mậu Thân 1968, ông được giải thoát, tiếp tục trở lại hoạt động. Vào thời điểm này, Nguyễn Khoa Điềm mới bắt đầu làm thơ [3].

Nguyễn Khoa Điềm trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam năm 1975. Sau giải phóng ông tham gia công tác Đoàn Thanh niên Cộng sản; Chủ tịch Hội Văn nghệ Bình Trị Thiên, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh uỷ Thừa Thiên - Huế. Ông có trong Ban Chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam khóa III. Năm 1994 Nguyễn Khoa Điềm ra Hà Nội, làm thứ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin. Năm 1995, ông được bầu làm Tổng Thư ký Hội Nhà văn Việt Nam khóa V.[1][4]

Năm 1996, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII, Nguyễn Khoa Điềm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương. Ông là đại biểu Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khoá X và từ tháng 11 năm 1996 là Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin [5]. Năm 2001, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ IX, Nguyễn Khoa Điềm trở thành ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương, Trưởng ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương (2001-2006).[1][6].

Hiện nay, ông nghỉ hưu và sống tại Thành phố Huế.

Một bài thơ của Nguyễn Khoa Điềm:

Nhân dân

Cúi mình trên đồng lúa

Lao lên các hỏa điểm chiến tranh

Lăn mình trong các cuộc xuống đường

Cặm cụi với sách vở

Họ là nhân dân thứ thiệt

Nhưng trên diễn đàn cao nhất nước

Có người nói nhân dân chưa đủ trí tuệ

Để hưởng luật biểu tình!

Tôi nghĩ mãi

Ai đã bầu ra ông nghị này nhỉ?

Sao lại sợ nhân dân biểu tình?

Không!

Sự sợ hãi không cứu được chúng ta

Mà chính là sự can đảm

Đi tới dân chủ.

Tháng 11/2011

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Báo động
  • Bếp lửa rừng
  • Bước chân - Ngọn đèn
  • Cái nền căm hờn
  • Cát trắng Phú Vang
  • Chiều Hương Giang
  • Con chim thời gian
  • Con gà đất, cây kèn và khẩu súng
  • Đất ngoại ô (1973)
  • Mặt đường khát vọng (1974)
  • Ngôi nhà có ngọn lửa ấm (1986)
  • Thơ Nguyễn Khoa Điềm (1990)
  • Cửa thép (1972)
  • Đất và khát vọng
  • Trường ca
  • Đất nước
  • Giặc Mỹ
  • Gửi anh Tường
  • Hình dung về Chê Ghêvara
  • Hồi kết cuộc
  • Khoảng trời yêu dấu
  • Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ
  • Lau
  • Lời chào
  • Màu xanh lên đường
  • Mùa Xuân ở A Đời
  • Ngày vui
  • Nghĩ về một nhãn hiệu
  • Người con gái chằm nón bài thơ
  • Nơi Bác từng qua
  • Nỗi nhớ
  • Tháng chạp ở Hồng Trường
  • Thưa mẹ con đi
  • Tiễn bạn cuối mùa đông
  • Tình Ca
  • Tôi lại đi đường này
  • Trên núi sông
  • Từ những gì các anh trao?
  • Tuổi trẻ không yên
  • Vỗ Hờn
  • Xanh xanh bóng núi
  • Xuống đường

[1][7][8]

Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

  • Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam với tập thơ "Ngôi nhà có ngọn lửa ấm".[4]
  • Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Cố đô (giải B) với tập thơ "Cõi lặng" - năm 2010.[9]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b Theo Báo Văn nghệ (17/11/2009). “Nguyễn Khoa Điềm từ "Đất ngoại ô" đến "Cõi lặng"” (bằng tiếng Việt, English). Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Bản gốc lưu trữ 17/11/2009. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. “Theo Báo Văn nghệ” 
  2. ^ Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo (9/02/2005 (GMT+7)). “Đầu xuân với Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm” (bằng tiếng Việt). Báo VietNamNet. Bản gốc lưu trữ 9/02/2005 (GMT+7). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. “GĐ&XH” 
  3. ^ a ă Tiểu sử Nguyễn Khoa Điềm
  4. ^ a ă Mạng Thi ca Việt Nam. “Tiểu sử Nguyễn Khoa Điềm” (bằng tiếng Việt). Mạng Thi ca Việt Nam. Bản gốc lưu trữ |url lưu trữ= cần |ngày lưu trữ= (trợ giúp). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 
  5. ^ Văn phòng Chính phủ. “Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa IX (1992-1997)” (bằng tiếng Việt, English). Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. Bản gốc lưu trữ |url lưu trữ= cần |ngày lưu trữ= (trợ giúp). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 
  6. ^ Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam (22/12/2009). “Đồng chí Nguyễn Khoa Điềm” (bằng tiếng Việt, English). Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam. Bản gốc lưu trữ 22/12/2009. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 
  7. ^ Thanh Tùng (27/03/2009). “Nguyễn Khoa Điềm kể chuyện và tự bạch” (bằng tiếng Việt). Báo Tiền Phong. Bản gốc lưu trữ 27/03/2009. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 
  8. ^ Cinet.Gov.vn. “NHÀ THƠ NGUYỄN KHOA ĐIỀM”. Cinet.Gov.vn. Bản gốc lưu trữ |url lưu trữ= cần |ngày lưu trữ= (trợ giúp). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 
  9. ^ P.V (28/1/2010). “Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đoạt giải VHNT Cố đô với Cõi lặng”. Thể thao & Văn hóa Online. Bản gốc lưu trữ 28/1/2010. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2010. 

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]