Nguyễn Xuân Vinh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Nguyễn Xuân Vinh, hiệu Toàn Phong, (sinh tháng 1 năm 1930) hiện là giáo sư danh dự ngành kỹ thuật không gian (professor emeritus of aerospace engineering) của Đại học MichiganHoa Kỳ. Ông ra đời tại Yên Bái, Việt Nam,mẹ ông là người Nam Định.

Ông là nhà toán học, nhà khoa học không gian xuất sắc của Hoa Kỳ đồng thời cũng là cựu tư lệnh Không quân Việt Nam Cộng hòa và là nhà văn với bút hiệu Toàn Phong.

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

  • Từ khi còn nhỏ ông đã tỏ ra là một người có năng khiếu toán và tham gia viết sách từ rất sớm; trong thời gian còn là học sinh, ông đã cho xuất bản cuốn sách giáo khoa Bài tập hình học không gian. Cuốn sách này đã trở thành tài liệu tham khảo và học vấn quan trọng thời bấy giờ.
  • Năm 1951 ông nhập ngũ theo lệnh động viên và tham gia khóa I Trường Sĩ quan Trừ bị Nam Định và Thủ Đức.
  • 1952-1955 theo học tại Học viện Không quân ở Salon-de-Provence, Pháp (École de l'Air) và sau đó lưu trú tại PhápMaroc. Trong thời gian này ông đồng thời lấy bằng cử nhân toán ở Đại học Marseille.
  • 1957 được bổ nhiệm chức vụ Tham mưu trưởng Không lực Việt Nam Cộng Hoà.
  • Tháng 2 năm 1958 được giao chức Tư lệnh Không quân.
  • Năm 1962, rời bỏ chức vụ Tư lệnh để đi du học ở Hoa Kỳ.
  • Năm 1965, là người đầu tiên được cấp bằng tiến sĩ về khoa học không gian tại Đại học Colorado.
  • Năm 1968, làm giảng sư (associate professor) tại Đại học Michigan.
  • Năm 1972, được phong chức giáo sư (professor) của viện đại học này.
  • Cũng trong năm 1972 trở thành tiến sĩ quốc gia toán học tại Đại học Sorbonne, Paris, Pháp.
  • Năm 1982, là giáo sư (chair professor) của ngành toán ứng dụng tại Đại học Quốc gia Thanh Hoa (National Tsing Hua University) ở Đài Loan.
  • Năm 1984, là người Hoa Kỳ thứ ba và là người Á châu đầu tiên được bầu vào Viện Hàn lâm Quốc gia Hàng không và Không gian Pháp (Académie Nationale de l'Air et de l'Espace).
  • Năm 1986 là viện sĩ chính thức của Viện Hàn lâm Không gian Quốc tế (International Academy of Astronautics).
  • Năm 1998, khi về hưu, được Hội đồng Quản trị (Board of Regents) tại Đại học Michigan phong tặng chức Giáo sư danh dự vì công lao đóng góp cho khoa học và giáo dục.

Trong nhiều năm ông đã được tham gia thuyết trình thỉnh giảng tại rất nhiều đại học lớn cũng như hội nghị quốc tế khắp nơi trên thế giới bao gồm Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Áo, Đức, Ý, Hoà Lan, Thụy Sĩ, Na Uy, Thụy Điển, Hungary, Israel, Nhật, Trung Quốc, Đài Loan và Úc.

Giải thưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Linh tinh[sửa | sửa mã nguồn]

Hội Khuyến Học ở Saint Louis, Missouri, đề ra giải thưởng hàng năm tên là giải thưởng "Truyền thống Nguyễn Xuân Vinh" để khuyến khích học sinh ở địa phương.[cần dẫn nguồn]

Tác phẩm[sửa | sửa mã nguồn]

Khoa học[sửa | sửa mã nguồn]

Ông đã viết hàng trăm tiểu luận về toán, động học không gian (astrodynamics) và tối ưu hóa quỹ đạo (trajectory optimization). Các sách viết bao gồm:

  • Hypersonic and Planetary Entry Flight Mechanics. 1980. Vinh, N. X.; Busemann, A.; Culp, R. D. University of Michigan Press.
  • Optimal Trajectories in Atmospheric Flight 1981. Vinh N. X., Studies in Astronautics 2, Elsevier Scientific Publishing Company, Amsterdam.
  • Flight Mechanics of High-Performance Aircraft. 1993. Nguyen X. Vinh. Cambridge Aerospace Series. ISBN 052134123X

Văn chương[sửa | sửa mã nguồn]

  • Gương Danh Tướng, 1956.
  • Đời Phi Công, 1959. Truyện dài, Giải thưởng Văn chương Toàn quốc năm 1961 (Việt Nam Cộng Hoà)
  • Theo Ánh Tinh Cầu, 1991. Truyện ký sự.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]