Nhà Ptolemaios

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
  Vương quốc của Ptolemy I Soter
Các vương quốc diadochi khác:
  Vương quốc của Cassander
  Vương quốc của Lysimachus
  Vương quốc của Seleucus
  Epirus
Các lãnh thổ khác:
  La Mã

Nhà Ptolemaios, tức Πτολεμαίος, (cũng thường gọi là nhà Lagos, vì đây là tên của thân phụ Ptolemaios I, vị vua khai quốc nhà này), là một triều đại của người Hy Lạp cai trị Ai Cập và các vùng lân cận từ năm 305 TCN đến 30 TCN.

Ptolemaios, vốn là một trong bảy vị somatophylax (cận vệ, tướng quân kiêm đại thần) của Alexandros Đại đế. Được bổ nhiệm làm thống đốc satrap đất Ai Cập cuối năm 323 TCN, ông xưng đế năm 305 TCN. Triều đại của ông có lẽ là triều đại cuối cùng mà các vua xưng là pharaông.

Tất cả các vua triều đại này đều lấy tên là Ptolemaios. Các hoàng hậu hoặc nữ hoàng thường tên là Berenice, Arsinoe hay Cleopatra. Qua tiểu thuyết và điện ảnh, vị nữ hoàng cuối cùng là Cleopatra VII nay là người của nhà Ptolemaios được đại chúng trên thế giới biết đến nhiều nhất.

Các vua, hoàng hậu và nữ hoàng nhà Ptolemaios[sửa | sửa mã nguồn]

Những niên đại trong ngoặc là niên đại trị vì của các hoàng đế. Các vua thường cho hoàng hậu cai trị chung, mà các hoàng hậu cũng thường là chị hay em gái của vua. Theo cổ tục Hy Lạp, anh em, chị em cùng cha khác mẹ được phép lấy nhau, nhưng cùng cha cùng mẹ thì không. Theo cổ tục Ai Cập, được củng cố bởi tích thần vương Osiris lấy em gái là thần Isis, anh chị em ruột lại được khuyến khích lấy nhau. Nhà Ptolemaios theo lối sống này - theo cái nhìn của nhiều sử gia - là để được lòng dân Ai Cập.

Khi vua qua đời thì quyền nối ngôi ưu tiên dành cho con trai. Nếu không có con trai thì con gái được nối ngôi.[1] Có lúc đất nước được hai vị nữ hoàng đồng cai trị (Cleopatra VBerenice IV từ năm 58 TCN đến 57 TCN). Thật là một sự kiện hi hữu trong lịch sử Ai Cập nói riêng và trong lịch sử thế giới nói chung.

Vua nào cũng xưng là Ptolemaios, và từ năm 204 TCN trở đi, hoàng hậu và nữ hoàng nào cũng xưng là Cleopatra. Việc đánh số là do người đời sau. Tùy tài liệu, con số có thể thay đổi vì một vài vị vua không được toàn thể sử gia công nhận. Việc đánh số các nữ hoàng cũng không được các sử gia nhất trí. Vị nữ hoàng cuối cùng có khi được coi là "Cleopatra VI" thay vì "Cleopatra VII" [2].

Gia phả giản hóa của nhà Ptolemaios[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều liên hệ gia đình trong sơ đồ dưới đây vẫn là đề tài tranh cãi. Những tranh cãi được khai triển trong các trang "liên kết ngoài" phía dưới.

EgyptianPtolemies.png

Vài nhân vật khác của nhà Ptolemaios[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ "L'impérialisme macédonien et l'hellénisation de l'Orient" - Pierre Jouguet, trang 305
  2. ^ "L'impérialisme macédonien et l'hellénisation de l'Orient" - Pierre Jouguet, trang 428

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]