Novorossiya

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bản đồ vùng đất Novorossiya

Novorossiya (tiếng Nga: Новороссия / Новая Россия, tiếng Ukraina: Новоросія / Новая Русь) là một thuật ngữ lịch sử thể hiện vùng lãnh thổ phía Bắc biển Đen bị chinh phục bởi Đế quốc Nga vào cuối thế kỷ 18[1]. Khu vực này hiện nay tương ứng với Nam phần Ukraina (không bao gồm BessarabiaKrym), là một lãnh thổ thuộc đế quốc Ottoman dần dần bị Nga chiếm đóng qua các cuộc chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ[2].

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Lãnh thổ dưới quyền kiểm soát (màu đỏ) và nằm trong mục tiêu kiểm soát (màu cam) của các lực lượng Novorossiya tính đến 24 tháng 5 năm 2014

Novorossiya ("Tân Nga") là tên một vùng lãnh thổ của Đế quốc Nga tách ra từ Hãn quốc Krym - thực thể bị thôn tính vài năm sau Điều ước Küçük Kaynarca (1774) kết thúc Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ. Người Nga nhanh chóng tràn ngập khu vực này và lập nên nhiều thành phố lớn, chẳng hạn Odessa. Về sau vùng đất được sáp nhập vào Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina. Sau khi Liên Xô sụp đổ, thuật ngữ Novorossiya lại bắt đầu được dùng trở lại để kêu gọi nền độc lập cho các lãnh thổ lịch sử tương ứng.[3]

Trong một cuộc phỏng vấn vào năm 1994, nguyên thủ nhà nước ly khai TransnistriaMoldova phát biểu rằng Transnistria là "một phần không thể chia cắt của các lãnh thổ miền nam của nhà nước của người Nga" bao gồm Odessa, Krym và các tỉnh khác của Ukraina, tức những thực thể hợp thành vùng đất Novorossiya.[4] Dmitry Trenin từ Trung tâm Carnegie ở Moskva viết rằng vào năm 2003, một số học giả Nga đã thảo luận về ý tưởng thiết lập một nhà nước Novorossiya thân Nga ở miền nam Ukraina nhằm phản ứng lại các động thái nhằm đưa Ukraina vào NATO.[3]

Thuật ngữ Novorossiya sớm được sử dụng trong cộng đồng người biểu tình chống Maidan sau biểu tình ủng hộ Liên minh châu Âu lật đổ chính phủ Ukraina vào năm 2014. Một tài khoản Twitter được lập về Novorussiya đã thu hút hàng ngàn người theo dõi trong kì cuối tuần đầu tiên.[3] Trong số các cuộc đối thoại ở Genève (Thụy Sĩ) về giải quyết bất ổn gia tăng ở đông và nam Ukraina, Tổng thống Nga Putin đã lưu ý trong phiên hỏi-đáp rằng các phần ở đông và nam Ukraina nguyên thủy là thuộc Novorossiya và cho rằng đây là quyết định chuyển giao nó cho Ukraina là một sai lầm lịch sử.[5]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Tọa độ: 47°30′B 34°30′Đ / 47,5°B 34,5°Đ / 47.5; 34.5