Oda Nobunaga

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Oda Nobunaga
Odanobunaga.jpg
Chức vụ
Thông tin chung
Sinh 23 tháng 6, 1534
Thành Nagoya, Tỉnh Owari
Mất 21 tháng 6, 1582 (47 tuổi)
Chùa Honnō, Kyoto
Đây là một tên người Nhật; họ tên được viết theo thứ tự Á Đông (họ trước tên sau): họ là Oda. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp tên người Nhật hiện đại khi viết bằng ký tự La Tinh thường được viết theo thứ tự Tây phương (tên trước họ sau).

Oda Nobunaga (tiếng Nhật: 織田 信長 Chức Điền Tín Trường; 23 tháng 6 năm 153421 tháng 6 năm 1582) là một daimyo trong thời kỳ Chiến Quốc của lịch sử Nhật Bản. Ông là người có công rất lớn trong việc thống nhất Nhật Bản, chấm dứt thời kỳ chiến loạn kéo dài trên khắp cả nước. Những nỗ lực vào việc thống nhất đất nước của ông được tiếp nối và hoàn thành bởi hai người thừa kế của ông, đầu tiên là Toyotomi Hideyoshi và sau đó là Tokugawa Ieyasu, người đã thống nhất đất nước và lập ra chế độ Mạc phủ Tokugawa thống trị Nhật Bản đến tận cuộc Minh Trị Duy tân.

Ông là con trai thứ hai của thủ hộ (shugo) vùng OwariOda Nobuhide. Cuộc đời ông là cuộc đời chinh chiến liên tục, bản thân ông đã thống nhất 1/3 Nhật Bản cho đến khi chết năm 1582 do một cuộc nổi loạn. Người kế thừa ông, Toyotomi Hideyoshi, một người ủng hộ trung thành của nhà Oda, trở thành người đầu tiên thống nhất Nhật Bản và là người có quyền thống trị tối cao trên khắp đất nước kể từ chiến tranh Onin.

Năm 1582, trong khi Nobunaga đi thăm chùa Honnō ở Kyoto, một tướng lĩnh của ông là Akechi Mitsuhide bất ngờ nổi dậy và đem quân đến bao vây chùa. Mitsuhide ra lệnh phóng hỏa đốt chùa, còn Nobunaga tự sát trong biển lửa.

Xuất thân[sửa | sửa mã nguồn]

Oda Nobunaga là con trai của Oda Nobuhide, một daimyo nhỏ làm thuộc hạ cho các daimyo lớn và được trao cho quyền cai trị một vùng đất nhỏ tại tỉnh Owari. Ông được sinh ra ở lâu đài Nagoya. Do chơi bời lêu lổng, không chịu tuân theo các quy tắc ứng xử của giới võ sĩ lúc đó, nên Nobunaga không được lòng cha. Thời trẻ ông bị người đương thời gọi là "Tên khùng xứ Owari".

Khi cha qua đời năm 1551, em trai Nobunaga mới là người được chọn nối nghiệp. Vào đám tang cha, ông đã ném các đồ hương khói vào bàn thờ còn la hét ầm ĩ. Việc này khiến các gia thần nhà Oda cho rằng Nobunaga là kẻ xoàng xĩnh và thiếu kỷ luật, đã chuyển qua theo phe của người em trai Nobuyuki, người nổi tiếng lịch sự và có phong thái samurai hơn. Người thầy và là cận thần của Nobunaga, Hirate Masahide, lấy làm xấu hổ vì hành vi của ông đã mổ bụng tự sát để tạ tội với nhà Oda. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến Nobunaga, người sau này đã lập đền thờ cho thầy.

Tuy rất nhiều gia thần đã bỏ ông theo phe của người em trai, Nobunaga mới thực sự là người thừa kế hợp pháp của Nobuhide, vì việc này mà nhà Oda bị chia làm nhiều phe. Hơn thế nữa, cả gia tộc Oda trên danh nghĩa phải chịu sự lãnh đạo của Shugo vùng Owari lúc đó là Shiba Yoshimune. Do đó, Oda Nobutomo, chú của Nobunaga đã dùng Yoshimune làm bù nhìn để thách thức Nobunaga hòng chiếm lấy vị trí cai trị toàn bộ Owari.

Để gia tăng quyền lực của mình, Nobunaga đã thuyết phục Oda Nobumitsu, một người em trai khác của cha mình, để theo phe của ông và với sự giúp đỡ của Nobumitsu, ông đã giết được Nobutomo tại lâu đài Kiyosu, nơi trở thành hành dinh của ông trong 10 năm tiếp theo. Chiếm lợi thế khi có được vị trí của Shiba Yoshikane, con trai của Yoshimune, shugo hợp pháp của Owari, Nobunaga thành lập liên minh với nhà Imagawa ở vùng Suruga và nhà Kira ở vùng Mikawa, vì hai nhà này có cùng shugo và không có lí do từ chối. Điều này cũng có nghĩa nhà Imagawa phải chấm dứt các cuộc tấn công vào biên giới Owari.

Tuy Nobuyuki và những kẻ ủng hộ vẫn đang lớn mạnh, Nobunaga quyết định đem quân sang vùng Mino để giúp bố vợ mình là Saito Dosan chống lại cuộc nổi dậy của chính con trai là Saitō Yoshitatsu, tuy nhiên chiến dịch đã thất bại. Saito Dosan bị giết, còn Yoshitatsu trở thành chủ của vùng Mino vào năm 1556.

Vài tháng sau, Nobuyuki, cùng với Shibata KatsuieHayashi Hidesada đã cấu kết cùng nổi dậy chống lại Nobunaga. Việc bị phát giác ba người tập họp được hơn nghìn người cùng tiến đến Ino để đánh Nobunaga. Nobunaga chỉ có 700 quân, đối diện với quân địch đông hơn, ông thấy rằng quân địch chỉ là lũ ô hợp, không có kỷ luật, hàng ngũ thì lộn xộn. Ông lúc đầu không chịu ra đánh, chờ đến trưa lúc quân bên kia mỏi mệt liền đem theo 700 quân đánh thẳng vào trung quân. Ba người phản loạn đều bị bắt sống còn quân sĩ thì chạy tán loạn. Nhờ có Tsuchida Gozen, mẹ của hai anh em Nobunaga và Nobuyuki, ra mặt nên ba người đều được tha chết. Tuy nhiên, vào năm sau Nobuyuki lại có âm mưu phản loạn. Được Shibata Katsuie thông báo, Nobunaga giả vờ bị bệnh để dụ Nobuyuki đến gặp mình ở lâu đài Kiyosu sau đó cho người giết chết Nobuyuki.

Thời gian tiếp theo cho đến năm 1559, Nobunaga đã thống nhất được Owari rồi mưu tính tiến ra bên ngoài. Ông tiếp tục sử dụng danh nghĩa của Shiba Yoshikane để đàm phán hòa bình với các damiyo khác. Tuy nhiên sau đó Nobunaga đã phát hiện Yoshikane bí mật thông đồng với hai nhà Imagawa và Kira để lật đổ ông và phục hồi lại quyền lực cho nhà Shiba. Nobunaga ra lệnh trục xuất Yoshikane, dẫn đến các liên minh mang danh nghĩa của nhà Shiba đều bị vô hiệu lực. Đến đây thì Nobunaga chính thức trở thành chủ nhân của vùng Owari.

Tính cách[sửa | sửa mã nguồn]

Oda Nobunaga là người có tính cách khác thường và điều này đã giúp ông thành công trong sự nghiệp.

Thích sử dụng lính đánh thuê[sửa | sửa mã nguồn]

Trước hết, Nobunaga xây dựng quân đội của mình từ những nông dân trong lãnh địa của mình và từ những kẻ du thủ du thực chiến đấu vì tiền. Nói cách khác, ông sử dụng lính đánh thuê. Các daimyo khác đều dùng nông dân trong lãnh địa của mình làm quân lính của mình. Họ trung thành với chủ, có kỷ luật, hiểu nhau, có kỹ năng chiến đấu tốt vì được chủ huấn luyện suốt thời gian dài. Song vì là nông dân, nên vào các thời điểm sản xuất nông nghiệp là họ rời bỏ chiến trường về làm công việc của nhà nông. Cho dù lúc nông nhàn và tham gia quân ngũ, thì số lượng binh sĩ-nông dân trong lãnh địa của mỗi daimyo cũng không thể đông được. Trái lại, đội quân đánh thuê của Nobunaga thì ô hợp, thiếu sự trung thành, thiếu sự liên kết và thiếu cả kỹ năng chiến đấu, song chừng nào Nobunaga còn trả tiền cho họ thì họ còn ở trong quân ngũ. Và vì là đi thuê khắp nơi, nên quân của Nobunaga khá đông. Nobunaga thường nhân lúc thời điểm sản xuất nông nghiệp là lúc binh sĩ-nông dân của các daimyo khác bỏ về hết mà tấn công họ. Nhưng cũng có nhiều lúc, khi các daimyo kia huy động được binh sĩ của mình trở lại, thì Nobunaga lại phải rút lui vì quân của ông tuy đông nhưng thiếu tinh thần chiến đấu cũng như kỹ năng chiến đấu. Tuy nhiên kẻ thù của Nobunaga cũng không chịu nổi kiểu đánh dằng dai này của ông nên cuối cùnghọ cũng bị ông đánh bại.

Mạnh mẽ cải cách quân sự[sửa | sửa mã nguồn]

Nobunaga đã thay đổi bộ mặt quân sự và cách thức tiến hành chiến tranh ở Nhật Bản. Ông đã phát triển, bổ sung và mở rộng việc sử dụng giáo dài, hỏa khí và các công sự của pháo đài cho phù hợp với những trận giao tranh quy mô lớn của thời đại. Những hỏa khí được đem đến Nhật bởi người Bồ Đào Nha đã mở đầu cho việc thành lập những lữ đoàn chuyên về súng hỏa mai và pháo binh. Khi hai xưởng sản xuất súng ống ở các vùng Sakai và Omi bị chiếm, Nobunaga đã có ưu thế hỏa lực vượt trội so với kẻ địch. Nhờ có lực lượng súng hỏa mai, kết hợp với yếu tố số lượng vượt trội hơn kẻ địch nên Nobunaga thường là người nắm quyền kiểm soát các trận đánh và dễ dàng đánh bại các kẻ thù của mình. Ông còn thiết kế ra đội hình dàn hàng ngang cho lính súng: chia thành nhiều hàng, hàng trên bắn thì hàng dưới nạp đạn, duy trì bắn liên tục để làm tối đa hóa sức mạnh của súng hỏa mai.

Dùng người không câu nệ lai lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Trái với các daimyo khác vốn chỉ sử dụng những võ sĩ có lai lịch rõ ràng làm thuộc hạ, Oda Nobunaga không câu nệ lai lịch khi dùng người, miễn là họ có thực tài. Ông lập ra một hệ thống chuyên ngành dành cho tầng lớp chiến binh, chỉ định thân tín vào các chức vụ dựa vào tài năng chứ không dựa vào tên tuổi, phẩm cấp hay quan hệ gia tộc như các thời kì trước. Điều này cho phép ông chiêu mộ dưới trướng của mình hoặc liên minh được với nhiều anh hùng song lai lịch không rõ ràng trong đó có Toyotomi HideyoshiTokugawa Ieyasu, hai người mà sau này đã hoàn thành sự nghiệp thống nhất thiên hạ của Nobunaga và đều trở thành những Chinh di Đại Tướng quân. Các gia thần của ông được ban đất đai dựa trên sản lượng lúa thu hoạch chứ không dựa trên diện tích vùng đất đó. Hệ thống có tổ chức của Nobunaga đã được đồng minh của ông Tokugawa Ieyasu phát triển rộng rãi khi xây dựng Mạc phủ Tokugawa ở Edo.

Tuy nhiên, cách dùng người như thế này cũng đem lại một số bất lợi cho ông đó là ông bị thuộc hạ phản bội không ít lần. Đặc biệt, sự phản bội của một số thuộc hạ thân tín đã dẫn đến cái chết của ông năm 1582 tại chùa Honnō. Bản thân Nobunaga còn là một người nóng tính, thích quát mắng và đánh đập gia thần của mình, ông gọi Hideyoshi là "khỉ" và Maeda Toshiie là "chó". Nhiều người cảm thấy nhục nhã khi bị đối xử như nô tì đã đứng dậy chống lại ông.

Dám đối đầu với cả các thế lực tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

Oda Nobunaga không ngại các thế lực tôn giáo có vũ trang. Chùa Enryaku của Thiên thai tông trên núi Hiei gần Kyoto trở thành một tổ chức có vũ trang đông đảo và không chịu tuân lệnh ông. Năm 1571, ông đã cho đốt chùa và giết các nhà sư-chiến binh cùng gia đình của họ (các nhà tu hành Phật giáo ở Nhật Bản được phép lấy vợ và có con) tổng cộng lên đến hơn 2 vạn người. Chủ trương này thể hiện tham vọng của ông muốn tiêu diệt triệt để mọi thế lực cản trở sự thống nhất Nhật Bản. Nhưng cũng vì chủ trương này, mà ông trở thành kẻ thù của các thế lực tôn giáo có vũ trang. Cái chết của ông năm 1582 có sự tham gia của các thế lực này.

Có tính cách và đầu óc của một doanh nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Tài hoa và sự thống trị của Nobunaga không chỉ giới hạn trên chiến trường, ông còn là doanh nhân xuất chúng khi hiểu được các nguyên tắc của kinh tế vi môkinh tế vĩ mô. Giới thương nhân Nhật Bản thời đó thường tham gia các nghiệp đoàn và thường phải chịu nhiều khoản thuế để được yên ổn làm ăn. Oda Nobunaga, tại các vùng đất mình chiếm được, đã xóa bỏ các nghiệp đoàn này và cắt giảm nhiều loại thuế. Nói theo lý luận kinh tế học, thì ông đã thực hiện một chính sách tự do hóa kinh tế, giải điều tiết kinh tế phần nào giống với chính sách của chủ nghĩa tự do kinh tế sau này.

Để hiện đại hóa nền kinh tế từ nông nghiệp lạc hậu sang nền kinh tế sản xuất và dịch vụ, ông đã thiết lập các lâu đài tại các thị trấn thành trung tâm và cơ sở cho nền kinh tế địa phương. Ông còn hạ lệnh xây dựng một hệ thống đường sá nối liền các lâu đài dưới quyền ông để tạo điều kiện phát triển thương mại và để phát triển giao thông, giúp quân đội của ông di chuyển một quãng đường dài chỉ trong một thời gian ngắn. Thông thương quốc tế cũng được mở rộng ra bên ngoài việc buôn bán với Trung QuốcTriều Tiên, các mối buôn bán khác như với người châu Âu, Philippines, Indonesia... cũng được thành lập.

Chính sách trên đã thúc đẩy kinh tế Nhật Bản phát triển theo hướng thị trường. Năng lực sản xuất tăng lên. Giá cả hàng hóa giảm đi cho phép quân đội của Nobunaga đáp ứng quân nhu được tốt hơn. Kinh tế thị trường tự do còn giúp Nobunaga bán được dễ dàng hơn các sản vật từ những vùng mà ông kiểm soát, nên ông có ngân sách quân sự dồi dào hơn. Đấy cũng là những yếu tố giúp cho sự nghiệp quân sự của ông thành công.

Nobunaga cho ban hành chính sách rakuichi rakuza, một chính sách khuyến khích các thương nhân và nền kinh tế qua việc sử dụng một hệ thống thị trường tự do. Các chính sách trên đã giúp ông bãi bỏ và cấm sự độc quyền cho mở lại các đoàn thể, phường hội có đặc quyền, điều mà ông xem là trở ngại với thương mại. Tuy các chính sách trên có tác dụng quan trọng thúc đẩy nền kinh tế, nó vẫn cần sự ủng hộ toàn lực của damiyo. Ông còn cho miễn giảm thuế, lập ra các luật điều chỉnh và giảm nhẹ việc vay nợ.

Bền chí[sửa | sửa mã nguồn]

Oda Nobunaga không phải là người tinh thông binh pháp và không phải là tướng chiến trường giỏi, chỉ một xứ Mino mà ông phải mất tới 7 năm mới chiếm được. Nhưng ông rất kiên trì. Có những vùng đất mà ông tới đánh nhiều lần không được, song ông vẫn không bỏ cuộc. Tuy nhiên, những cuộc đối đầu dai dẳng của ông cuối cùng cũng làm đối phương kiệt quệ và chịu thất bại.

Thống nhất Nhật Bản[sửa | sửa mã nguồn]

Trận Okehazama[sửa | sửa mã nguồn]

Trận Okehazama năm 1560 là trận đánh lớn đầu tiên bên ngoài Owari của Oda Nobunaga. Imagawa Yoshimoto tập hợp một lực lượng 25000 quân, nhưng nói phao lên rằng có 41000 người, tiến về Kyoto với lý do trợ giúp Mạc phủ Ashikaga đang tàn lụi. Gia tộc Matsudaira ở Mikawa cũng tham gia theo phe Imagawa. Nhà Oda chỉ có thể tập hợp được 3000 người, lại còn phải chia ra đóng ở các đồn quanh biên giới. Dưới tình thế đó, Nobunaga vẫn thực hiện điệu múa Atsumori nổi tiếng của mình ở lâu đài Kiyosu, rồi cưỡi ngựa đến một ngôi đền gần đó để cầu nguyện. Dưới sự thua sút về quân số, vào đêm trước trận đánh Shibata Katsuie thất bại trong việc thuyết phục Nobunaga bỏ đi ý nghĩ về một trận đánh trực diện, ông nhắc đi nhắc lại về sự thiếu nhân lực của quân Oda khi so với quan Imagawa. Hayashi Sado no Kami Hidesada, một cựu thần còn sống từ thời Nobuhide, thậm chí còn khuyên Nobunaga đầu hàng.

Các trinh sát của Nobunaga cho ông biết rằng quân Imagawa đang đóng tại Dengaku-hazama, một hẻm núi hẹp dễ bị tấn công bất ngờ. Các trinh sát còn cho biết quân Imagawa đang ăn mừng chiến thắng, trong khi Yoshimoto đang xem chiến lợi phẩm là thủ cấp của các bại tướng. Nobunaga hành quân đến trại Imagawa nhưng cho đóng quân ở khoảng cách xa. Ở thành của Oda, Nobunaga cho cắm nhiều cờ và lấy rơm làm lính giả để đánh lừa quân Imagawa, trong khi đó quân Oda nhanh chóng đi vòng ra phía sau quân Imagawa. Do tiết trời nóng nên hôm đó có trận mưa lớn. Quân Imagawa phải rút vào lều để trú mưa. Khi trời đang mưa, Nobunaga cho quân sĩ dàn trận, khi mưa tạnh thì phát lệnh tấn công vào trại quân Imagawa trong hẻm núi. Vì quá bất ngờ nên Yoshimoto tưởng trong quân đang có ẩu đả, chỉ khi bị 2 samurai tấn công ông mới biết là bị tập kích. Một người lấy giáo đâm ông nhưng ông dùng gươm gạt được, người còn lại thì vung gươm chặt bỏ đầu của Yoshimoto.

Trong trận này, Nobunaga có ít quân hơn hơn đối phương của mình là Imagawa Yoshimoto (Kim Xuyên Nghĩa Nguyên), nhưng ông lại là người rõ tình hình thời tiết của vùng này hơn đối phương. Nobunaga đã chờ cho khi có mưa dông mới thúc quân đánh úp vào trung quân của Imagawa. Do đang hành quân trên một tuyến đường hẹp, nên quân của Imagawa bị dàn mỏng, tiền quân và hậu quân cách xa nhau, lại thêm trời mưa nên càng khó liên lạc ứng cứu cho nhau, nên đã rối loạn và bị thua. Trận này làm cho Oda Nobunaga trở nên nổi tiếng.Tuy nhiên, đây cũng là trận hiếm hoi trong các chiến dịch của Oda Nobunaga mà lối đánh úp được sử dụng và quân số của Nobunaga lại ít hơn đối phương. Đại bộ phận các trận khác, Nobunaga đều huy động quân số đông hơn đối phương, và đương nhiên khó có thể dùng lối đánh bất ngờ được nữa.

Nhanh chóng bị suy yếu, nhà Imagawa không thể nào khống chế chư hầu của mình là nhà Matsudaira nữa. Năm 1561, một liên minh được thành lập giữa hai nhà Oda và Matsudaira bất chấp sự thù địch trước đây. Tương truyền trận đánh này cũng giúp Nobunaga nhận ra tài năng của một anh lính mang dép, người sau này trở thành Toyotomi Hideyoshi.

"Thiên hạ bố võ"[sửa | sửa mã nguồn]

Mino, Saitō Yoshitatsu bệnh chết đột ngột vào năm 1561 và con trai ông là Saitō Tatsuoki lên kế vị. Tatsuoki lại còn trẻ, bất kể là quản lý lãnh địa hay hành quân đánh trận đều thua sút cha ông. Nắm lấy thời cơ, Nobunaga di chuyển căn cứ đến lâu đài Komaki và bắt đầu chiến dịch đánh Mino. Bằng cách thuyết phục các gia thần nhà Saito phản bội lại vị chủ nhân ngu ngốc và không đủ năng lực của mình, Nobunaga đã làm suy yếu nhà Saitō một cách đáng kể và phát động một cuộc tấn công cuối cùng vào lâu đài Inabayama và lưu đày Tatsuoki vào năm 1567. Khi chiếm được lâu đài, Nobunaga đã cho đổi tên cả lâu đài và thị trấn xung quanh thành Gifu. Những di tích còn sót lại về dinh thự của Nobunaga còn có thể được tìm thấy ngày nay ở công viên Gifu. Gifu trong tiếng Hán có nghĩa là Kỳ Sơn, nơi Chu Vũ Vương hưng binh phạt Trụ. Qua việc này có thể thấy quyết tâm thống nhất Nhật Bản của Nobunaga.

Sau một số thắng lợi quân sự khác tại Mino, năm 1567, Oda Nobunaga để lộ tham vọng muốn chiếm toàn Nhật Bản qua việc tuyên bố khẩu hiệu "Thiên hạ bố võ" (Tenka fubu, nghĩa là "rải võ sĩ khắp thiên hạ"). Ông cho khắc một ấn riêng và cờ của ông cũng mang khẩu hiệu này. Cùng thời gian này, ông đã liên kết được với daimyo ở Omi, tức Azai Nagamasa, bằng cách gả em gái mình là Oichi cho người này. Thế lực của ông tăng lên đáng kể. Việc này đã giúp ông dễ dàng tiến đến Kyoto.

Năm 1568, Ashikaga Yoshiaki của dòng họ Mạc phủ Ashikaga đã yêu cầu Oda Nobunaga đem quân vào Kyoto để đánh các đối thủ của mình. Nobunaga đã nhân cơ hội danh chính ngôn thuận này mà tiến đánh Kyoto. Sau khi thành công, Nobunaga đã có những hành động lộng hành, khiến cho Ashikaga Yoshiaki, lúc này đã thành Chinh di Đại Tướng quân, trở thành đối địch với mình. Ashikaga đã liên minh với các daimyo khác chống lại Nobunaga. Ngay cả người em rể là daimyo xứ Omi cũng quay sang phe chống lại Nobunaga.

Năm 1570, Oda Nobunaga và Tokugawa Ieyasu đã cùng nhau tiến hành trận Anegawa ở gần hồ Biwa vùng Omi đánh bại lực lượng của Azai Nagamasa (em rể của Nobunaga) và Asakura Yoshikage.

Năm 1571, Nobunaga cho tấn công chùa Diên Lịch, tổng hành dinh của phái Thiên thai tông, đốt chùa, giết hơn 2 vạn người.

Trong thời kỳ từ 1571 đến 1574, Nobunaga tiến hành ba chiến dịch chống lại lực lượng Ikkō-Ikki. Đây là một cuộc nổi dậy mà thành phần tham gia gồm nông dân, các tín đồ tôn giáo, các nhà sư-chiến binh và một số quý tộc địa phương. Lực lượng này là một trong những đối thủ khó khăn nhất của Nobunaga, đương đầu với ông suốt 11 năm trời. Trong hai chiến dịch đầu tiên, Nobunaga là kẻ thua cuộc. Sang chiến dịch thứ ba, ông đã bao vây được lực lượng này tại chùa Ganshō và phóng hỏa đốt cháy họ, giết chết khoảng 2 vạn người. Tuy nhiên, đối phương chưa hoàn toàn bị tiêu diệt.

Năm 1572, Nobunaga cử Tokugawa Ieyasu làm tiên phong đến Mikatagahara đánh bại lực lượng của Takeda Shingen, con hổ xứ Kai. Bản thân ông cũng đem quân đi tiếp viện. Nhưng Takeda là người chiến thắng rực rỡ.

Năm 1573, Nobunaga tiến hành chiến dịch quân sự tại thành Hikida ở Omi, đánh bại lực lượng của Asakura Yoshikage. Khi Asakura rút quân về cố thủ tại thành Ichi, Nobunaga truy kích, đánh bại đối phương, phá hủy thành lũy. Cũng trong năm này, ông tiêu diệt hoàn toàn lực lượng của anh rể mình tại thành Odani, ở Owari.

Năm 1574, Nobunaga cho quân đào đường hầm để từ ngoài đánh vào trong thành Itami, lấy được thành này.

Năm 1575, Nobunaga và Tokugawa đẩy lùi được lực lượng của Takeda Shingen đến đánh thành NagashinoMigawa.

Năm 1576, Nobunaga mở chiến dịch Mitsuji tấn công lực lượng Ikkō-Ikki, nhưng thất bại. Nobunaga bị thương vào chân trái và bị mất một thuộc tướng. Quân đội của ông bị đối phương bao vây. Đến tháng Tám, ông mở chiến dịch phá vây ở Kizugawaguchi và giành được thắng lợi.

Năm 1577, Nobunaga đánh thành Shigisan. Đối thủ của ông là Matsunaga Hisahide bị thua trận và được hưởng seppuku. Con trai Matsunaga dùng dao đâm vào cổ rồi nhảy từ trên thành xuống tự sát cùng với đầu của cha mình.

Cũng trong năm 1577, Nobunaga cử Shibata Katsuie đem 5 vạn quân đi đánh 3 vạn quân của Uesugi Kenshin. Trận đánh lớn diễn ra bên bờ sông Tedorigawa. Quân của Nobunaga thua trận.

Năm 1581, quân của Nobunaga phá thành HijiyamaIga.

Năm 1582, quân của Nobunaga đánh thắng quân của Takeda Shingen, đẩy lùi quân của Takeda khỏi núi Tenmoku. Cũng trong năm này, vào khoảng tháng Năm, Sáu, quân của Nobunaga đẩy lùi được quân của Uesugi Kenshin khỏi UzuEtchu, chiếm được thành Matsukura.

Tai họa tại chùa Honnō[sửa | sửa mã nguồn]

Mộ của Oda Nobunaga trên núi Koya, tỉnh Wakayama

Tháng 6 năm 1582, Oda Nobunaga đang ở đỉnh cao của thắng lợi. Đối đầu với ông lúc này chỉ còn vài ba lãnh địa. Do đó, ông có phần chủ quan, cử các thuộc tướng của mình đi khắp nơi để củng cố sự cai trị của mình. Ông cũng để đồng minh của mình là Tokugawa Ieyasu tới Kansai để tiếp quản đất đai của lãnh địa Takeda. Ngày 21 tháng 6, Nobunaga đi chơi ở chùa HonnōKyoto mà không có quân đội đủ mạnh bảo vệ. Thuộc tướng của ông là Akechi Mitsuhide lúc trước được cử đi hỗ trợ Toyotomi Hideyoshi bất ngờ ập tới tấn công chùa, bao vây Nobunaga bên trong và phóng hỏa. Nobunaga tự sát theo nghi thức mổ bụng. Người ta không tìm ra thi thể của ông trong đống tro tàn của chùa Honnō-ji. Con trai trưởng của Nobunaga là Nobutada Oda sau đó cũng bị Mitsuhide tấn công và đã phải tự sát. Mộ của Nobunaga vẫn được lập trên núi Koya.

Cho đến này, lý do dẫn tới vụ đảo chính của Akechi vẫn chưa được làm rõ. Có nhà nghiên cứu lịch sử phỏng đoán rằng, Mitsuhide chỉ là người thực hiện âm mưu của kẻ khác, có thể là Tokugawa Ieyasu. Nhưng theo một số tài liệu gần đây và những phim ảnh cổ trang của Nhật thì Mitsuhide đã liên minh với Toyotomi Hideyoshi để giết hại Oda Nobunaga và sau đó Mitsuhide đã bị chính Toyotomi Hideyoshi phản bội, giết hại. Và kết cục là Toyotomi Hideyoshi đã lên nắm quyền hành cao nhất.

Tài liệu tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sakaiya Taichi (2004), Mười hai người lập ra nước Nhật, Đặng Lương Mô biên dịch, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]