PT-76

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
PT-76
PT-76
PT-76
Loại Xe tăng lội nước hạng nhẹ
Nguồn gốc  Liên Xô
Lược sử hoạt động
Trang bị 16 tháng 8 năm 1952–nay
Lược sử chế tạo
Nhà thiết kế N. Shashmurin và Zh.Y. Kotin
Năm thiết kế 1949–51
Nhà sản xuất VTZ, Nhà máy Kirov
Giai đoạn sản xuất 1953–69
Số lượng chế tạo Khoảng 12.000
Thông số kỹ chiến thuật (PT-76 model 1)
Khối lượng 14,6 tấn
Chiều dài 6,91 m (tính cả tháp)
Chiều rộng 3,15 m
Chiều cao 2,325 m
Kíp chiến đấu 3 (lái xe, xa trưởng, chiến sĩ nạp đạn)

Bọc giáp 20 mm
Vũ khí chính Pháo D-56T 76,2 mm (40 viên đạn)
Vũ khí phụ Súng máy đồng trục SGMT 7,62 mm (1.000 viên đạn)
Động cơ Diesel 6 cylinder
240 mã lực (179 kW)
Công suất/trọng lượng 16,4 mã lực/tấn
Hệ thống treo thanh xoắn
Khoảng sáng gầm 370 mm
Sức chứa nhiên liệu 250 lít
Tầm hoạt động 370–400 km, 480–510 km với bình nhiên liệu phụ
Tốc độ 44 km/h trên bộ, 10,2 km/h dưới nước

PT-76, viết tắt của (Плавающий Танк/Plavajuschij Tank trong tiếng Nga) là kí hiệu loại xe tăng lội nước hạng nhẹ của quân đội Xô Viết nặng khoảng 14 tấn. Xe tăng PT-76 được giới thiệu lần đầu tiên vào đầu thập niên 1950, và sớm trở thành mẫu xe tăng trinh sát tiêu chuẩn của quân đội Xô Viết và những lực lượng quân sự thuộc khối Hiệp ước Warszawa. PT-76 cũng được xuất khẩu rộng rãi đến các nước đồng minh khác của Liên Xô như Việt Nam, Iraq, Bắc Triều TiênCuba. Có hơn 25 nước sử dụng PT-76.

Được phát triển trong những năm 1949-1951, PT-76 sau này còn có thế hệ 2 là PT-76B ra đời năm 1958. Cả hai đều có biên chế 3 người, hỏa lực chính gồm pháo 76,2 mm, súng máy 7,62 mm. Ngoài ra có thể thêm súng máy 12,7 mm.

PT-76 được tiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh tại những nơi có địa hình lầy lội, nhiều sông ngòi đầm lầy. Do đó nó có ưu điểm lội nước tốt, nhưng bù lại chỉ có vỏ giáp mỏng (để duy trì khả năng bơi lội), trọng lượng 14 tấn rất nhẹ so với các loại xe tăng khác của Nga đều trên 40 tấn, do đó súng máy hạng nặng, thậm chí cả súng trường chống tăng cổ điển cũng có thể xuyên thủng. Do thiết kế chủ yếu để hỗ trợ bộ binh diệt công sự, hỏa điểm và thiết giáp nhẹ thay vì đấu tăng (tương tự như xe thiết giáp chiến đấu - IFV ngày nay) nên hỏa lực xe yếu, không có pháo thủ chuyên biệt mà phải kiêm nhiệm.

Trong Chiến tranh Việt Nam, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã đưa PT-76 vào chiến đấu trong các trận Làng Vây, Bến Hét và tham gia chiến đấu hợp đồng binh chủng.

Ảnh chụp từ phía sau một xe tăng PT-76 của Ai cập hoặc Syria ở Viện bảo tàng Yad la-Shiryon, Israel.
PT-76 tại Yad la-Shiryon, Israel.

Tên đầy đủ của xe tăng tiếng Nga: Плавающий Танк, Plavayushchiy Tank, hoặc ПТ-76). 76 là viết tắt của vũ khí chính: 76,2 mm D-56T.

Ảnh chụp từ phía sau PT-76 ở Viện bảo tàng Batey ha-Osef, Tel Aviv, Israel.

PT-76 được sử dụng trong vai trò trinh sát và yểm trợ hỏa lực. Khung gầm của nó được sử dụng làm cơ sở cho một số mẫu thiết kế xe khác như: BTR-50, súng phòng không tự hành ZSU-23-4, ASU-85, KUB 2K12 xe phóng tên lửa chống máy bay.

Một trong mười PT-76 của trung đoàn thiết giáp NVA, đã bị bắn hạ bởi M48 Patton, trong trận Bến Hét, 3,3,1969
PT-76 được xem như là một tượng đài chiến thắng trong trận Làng Vây.

Phát triển[sửa | sửa mã nguồn]

PT-76
xe tăng PT-76 tại viện bảo tàng
PT-76 trong viện bảo tàng Hoa Kỳ (Hình 1).
(Hình 2).

Sau chiến tranh thế giới thứ II, các khái niệm về xe tăng hạng nhẹ được nghiên cứu lại ở Liên Xô. Các xe tăng hạng nhẹ sẽ được sử dụng trong các đơn vị trinh sát và do đó khả năng đổ bộ là cần thiết. Chiếc xe sẽ có thể lội nước với sự chuẩn bị ít. Nhiều nguyên mẫu của xe tăng hạng nhẹ như vậy đã được thiết kế vào cuối những năm 1940. Thành công nhất là "obyekt 740" (đối tượng 740) được thiết kế bởi kỹ sư N. Shashmurin làm việc tại các viện VNII-100 ở Leningrad (một viện nghiên cứu của Nhà máy xe tăng Chelyabinsk ChTZ) năm 1949-1950, dưới sự giám sát ban đầu của Zh. Kotin từ Nhà máy Kirov. Chiếc xe đã thành công bởi vì nó có một thiết kế đơn giản, đặc điểm định hướng tốt và khả năng tự sản xuất.

Một nguyên mẫu đã được xây dựng tại Nhà máy Kirov vào năm 1950 và đã được chính thức thông qua ngày 06 tháng tám năm 1951 với chỉ định của PT-76 sản xuất bắt đầu tại nhà máy Stalingrad Tractor (Khu liên hiệp). Năm 1957 được thay thế bằng một khẩu súng D-56T D-56TM

Thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]

PT-76 có một bố trí xe tăng điển hình: khoang lái ở phía trước, khoang chiến đấu ở trung tâm và khoang động cơ ở phía sau. Kíp lái ba người, người chỉ huy kiêm người liên lạc và pháo thủ. Chỉ huy và bộ nạp được đặt bên trong tháp pháo, chỉ huy ngồi ở phía bên tay trái của súng chính và người nạp đạn ngồi bên phải.. Lái xe ngồi ở trung tâm của mặt trước, kính viễn vọng đặt bên dưới súng chính ở phía trên cùng của tấm Glacis dốc.

Vũ khí chính của nó bao gồm một súng 76,2 mm D-56T, tầm bắn khoảng 1,5 km và tốc độ bắn là 6-8 phát mỗi phút. PT-76 mang 40 viên đạn. Đạn điển hình bao gồm Frag-HE, AP-T và đạn HEAT BK-350M. Xe có một súng máy đồng trục SGMT 7,62 mm với 1.000 viên đạn. Tầm bắn tối đa 1.000 mét. Từ năm 1967, súng máy PKT đã được thay thế. Khẩu súng có thể bắn trong khi xe đang nổi. Súng cũng có thể nâng và hạ từ -4 đến +30 do đó, cũng như hầu hết các xe tăng Liên Xô, PT-76 không thể bắn hiệu quả từ vùng đất cao hơn. Một trong những nhược điểm lớn nhất của súng được sử dụng trên các mẫu PT-76 phiên bản đầu là nó không có hệ thống ổn định và do đó không thể bắn trong khi xe di chuyển.

Xe tăng lội nước PT-76 của Ba Lan tập luyện đổ bộ.
PT-76s đang lội nước.
A PT-76 trong viện bảo tàng ở Kiev.
Một người lính tăng Soviet đang đứng cạnh xe tăng PT-76 của anh, 8/1989.

Giáp của PT-76 bao gồm đồng nhất, thép cán nguội hàn. Tháp pháo của nó có:

  • 20 mm ở 35 ° ở phía trước
  • 16 mm ở 35 ° ở bên
  • 11 mm ở 33 ° ở phía sau
  • 8 mm ở 0 ° trên tháp pháo.

Thân xe:

  • 10 mm ở 80 ° ở phía trước
  • 13 mm ở 80 ° phía trước thấp hơn
  • 14 mm ở hai bên
  • 7 mm ở phía sau
  • 5 mm ở bên dưới

Điều này bảo vệ nó chống lại các súng máy 7,62 mm và những mảnh đạn pháo nhỏ. Nhưng với đạn 12,7 mm hoặc các mảnh đạn pháo lớn hơn thì giáp của PT-76 có thể bị xuyên thủng.

Khoảng 5.000 xe tăng PT-76 đã được sản xuất và 2000 chiếc đã được xuất khẩu. Sau đó nó đã được thay thế bằng BMP-1BRM-1. Tuy nhiên nó vẫn được sử dụng ở một số đơn vị vũ trang và một số quốc gia.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]