PTRD-41

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Degtyaryov PTRD-41
ПротивоТанковое Ружье Дегтярева образет 1941 года
Ptrd-1941.jpg
PTRD-41 trong chiến đấu.
Loại Súng trường chống tăng
Nguồn gốc  Liên Xô
Lược sử hoạt động
Trang bị 1941–?
Quốc gia sử dụng Liên Xô, Triều Tiên, Trung Quốc
Sử dụng trong Thế chiến thứ hai, Chiến tranh Triều Tiên, Nội chiến Trung Quốc
Lược sử chế tạo
Nhà thiết kế Vasily Alekseyevich Degtyaryov
Năm thiết kế 1941
Nhà sản xuất Nhà máy Degtyaryov
Giai đoạn sản xuất 1941–1945
Số lượng chế tạo 160.000 khẩu
Thông số kỹ chiến thuật
Khối lượng 17,3 kg
Chiều dài 2.020 mm
Cỡ nòng  1.350 mm
Kíp chiến đấu 2

Đạn 14.5x114mm
Cơ cấu hoạt động Khóa nòng then xoay thủ công, nạp bắn từng viên, nòng lùi tự do kết hợp cơ cấu tự động mở khóa nòng hất vỏ đạn
Tốc độ bắn 6-8 viên/phút (trung bình, theo thống kê trong thục chiến)
Sơ tốc 1.012 m/s
Tầm bắn hiệu quả 600 m (bắn ngắm thực tế)
Tầm bắn xa nhất 6.000 m (Đường đạn ngoài xa nhất)
Cơ cấu nạp Nạp đạn trực tiếp vào buồng đạn.
Ngắm bắn * Trước: Đầu ngắm có vòng thép bảo vệ/giảm phản quang.
* Sau: Cụm khe ngắm kiểu lật, hai khe định tầm gồm 100-400 m và 400-1.000 m
* Cụm bộ phận ngắm lệch về bên trái làm xạ thủ có tư thế ngắm thoải mái hơn.

PTRD-41 (ПТРД-41 - ПротивоТанковое Ружье Дегтярева образет 1941 года - Súng trường chống tăng của Degtyaryov kiểu năm 1941) là súng trường chống tăng được Hồng quân Liên Xô chế tạo và trang bị từ đầu năm 1941, trong Thế chiến thứ hai.

Lược sử thiết kế[sửa | sửa mã nguồn]

Sau Cuộc tấn công Ba Lan tháng 9 năm 1939, Liên Xô nhận ra tính cấp thiết trong việc trang bị vũ khí chống tăng cho bộ binh. Lợi thế chống tăng của bộ binh Ba LanĐức Quốc xã so với phía Liên Xô đến từ những khẩu súng trường chống tăng Wz. 35PzB 38. Họ bắt đầu tiến hành hàng loạt thử nghiệm đạn xuyên chống tăng chuyên dụng dành cho súng bộ binh. Cuối cùng, đạn xuyên 14.5x114mm được chọn. Trước đó, các mẫu súng trường chống tăng đang được tiến hành nghiên cứu thiết kế. Đến cuộc Chiến tranh Vệ quốc năm 1941, tình hình trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Liên Xô hoàn thành quá trình nghiên cứu thiết kế và đưa vào sản xuất hàng loạt hai loại súng trường chống tăng PTRD-41 của Vasily Alekseyevich Degtyaryov (1880 - 1949) và PTRS-41 của Sergei Gavrilovich Simonov (1894 - 1986) trong năm đó.

Lược sử tham chiến[sửa | sửa mã nguồn]

PTRD-41 cùng người anh em song sinh PTRS-41 tham gia cuộc Chiến tranh Vệ quốc và giai đoạn đầu của Thế chiến thứ hai trong tay Hồng quân Liên Xô, Ba Lan, Phần Lan,... sau đó do thiết giáp phát triển quá nhanh, giáp xe trở nên ngày càng dày làm súng trường chống tăng trở nên lỗi thời. Súng vẫn được sử dụng làm vũ khí chống tăng bổ trợ và hỗ trợ hỏa lực cho bộ binh cho đến khi kết thúc chiến tranh.

Mặc dù cơ cấu máy nạp bắn từng viên của súng dẫn tới tốc độ bắn quá chậm, đã có tới 160.000 khẩu được chế tạo trong giai đoạn 1941 - 1942. Thậm chí số lượng này còn nhiều hơn gấp gần 2,5 lần súng PTRS-41 bán tự động ưu việt hơn. Bởi vì súng có thiết kế đơn giản hơn nhiều so với PTRS-41 trích khí xung bán tự động, dẫn tới dễ dàng sản xuất với số lượng lớn hơn nhiều, nhất là trong thời điểm cấp thiết.

Sau Thế chiến, súng bị súng phóng lựu chống tăng RPG-2 thay thế. Một số lượng lớn súng được viện trợ cho Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung QuốcQuân đội Nhân dân Triều Tiên, xuất hiện trong Nội chiến Trung QuốcChiến tranh Triều Tiên, khi hai đội quân này thiếu thốn vũ khí chống tăng bộ binh trầm trọng.

Cơ chế hoạt động, tính năng kĩ chiến thuật[sửa | sửa mã nguồn]

PTRD-41 là súng trường chống tăng nạp bắn đạn từng viên thủ công, bắn đạn xuyên 14.5x114mm. Khóa nòng then xoay thông thường với hai tai khóa ở phía trước.

Một đặc điểm ưu việt trong thiết kế của PTRD-41 là nòng lùi tự do giảm sức giật kết hợp cơ chế tự động hất vỏ đạn: Nòng trượt về phía sau trong quá trình giật phản hồi, ép lò xo nằm bên trong ống báng. Thời điểm nòng lùi hết, tay xoay khóa nòng đập vào tấm cam nằm ở bên phải ống báng. Tấm cam này buộc tay xoay khóa nòng xoay lên và làm khóa nòng mở. Nòng súng bị lò xo đẩy trượt về vị trí trước khi bắn và khóa nòng khá nặng tiếp tục lao về sau theo quán tính của chính nó, mở cửa buồng đạn. Vỏ đạn bị giữ trên bịt đáy nòng trượt qua lẫy hất bị bật ra ngoài. Quá trình tự động mở khóa nòng hất vỏ đạn kết thúc, xạ thủ đã phải tự lắp viên đạn tiếp theo và đóng khóa nòng thủ công.

Nòng lùi tự do kết hợp cơ cấu tự động mở khóa nòng hất vỏ đạn cũng xuất hiện trước đó trên súng trường chống tăng Pz.B.38 của Đức, nhưng súng này không có cơ cấu đẩy về như PTRD-41.

Để giảm sức giật hơn nữa, nòng súng có bộ phận tản giật như của PTRS-41, nhưng đơn giản hơn nhiều, và báng súng có đệm đế báng.

PTRD-41 cũng như các Súng trường chống tăng khác, chỉ thích hợp đối kháng trực diện với những mục tiêu xe tăng hạng nhẹ giáp mỏng vào đầu Thế chiến. Một số xe tăng hạng nhẹ như T-70/80/90 của Liên Xô có giáp quá dày so với khả năng xuyên của đạn 14.5x114mm.

Dù vậy, đạn 14.5x114mm đủ sức đương đầu với xe tăng Đức ở các hướng khác như hai bên và phía sau. Xe tăng Đức có giáp thành xe mỏng hơn khả năng xuyên của đạn như Panzer III: 13 – 20 mm, IIIIV: 30 mm, Và Panzer V Panther (lần đầu xuất hiện vào giữa năm 1943): 40 – 50 mm. Càng ngày xạ thủ càng phải tiến tới gần mục tiêu hơn nếu muốn đảm bảo xạ kích đạt hiệu quả. Đối với xe tăng hạng trung Panzer V Panther, xạ thủ cần phải tiếp cận mục tiêu ít nhất tới khoảng cách 100 m.

Khả năng xuyên trên lý thuyết với đạn BS-41 của PTRD-41 cũng tương đương với PTRS-41. Có thể tham khảo bảng dưới đây:

PTRS-41, bắn đạn BS-41, sơ tốc 1.012 m/s[1][2]
Cự li X Góc chạm X Khả năng xuyên
100 m 90 độ 40 mm
100 m 60 độ 30 mm
300 m 60 độ 27.5 mm
500 m 60 độ 25 mm

Súng có giá hai chân gập mở được để tăng độ ổn định khi bắn, và tay xách gắn trực tiếp vào nòng như PTRS-41.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Arma Fennica 2
  2. ^ Small Arms, Artillery and Special Weapons of the Third Reich

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]