Phó (họ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Phó là một họ của người châu Á. Họ này có mặt ở Việt Nam, Trung Quốc (Hán tự: 傅[1], Bính âm: Fu), Hoa Kỳ, Pháp, Đức, CanadaTriều Tiên tuy rất hiếm (Hangul: 부, Romaja quốc ngữ: Bu). Trong danh sách Bách gia tính họ này đứng thứ 84, về mức độ phổ biến họ này xếp thứ 53 ở Trung Quốc theo thống kê năm 2006. Họ Phó ở Trung Quốc có mặt ở hầu hết các tỉnh ở Trung Quốc, kể cả ở Bắc Kinh, Nam Kinh, Thượng Hải, Thành đô, Tứ Xuyên, Quảng Đông, Quảng Tây…

Lịch sử họ Phó[sửa | sửa mã nguồn]

Họ Phó ở Việt Nam bắt nguồn từ Trung Quốc: Xã Ô Giang, đô thứ 17, huyện Long Khê, phủ Chương Châu, phỏng đoán được vào khoảng năm Tân Mão, năm thứ 14, Quang Hưng đời vua Thế Tôn nhà Lê (1591), tương đương năm thứ 19 Vạn lịch, đời vua Minh, Trung Quốc (kể đến năm 2000, đã qua 409 năm).

Họ Phó có lịch sử lâu đời. Chẳng hạn cụ Phó Duyệt làm quan Đại Thần nhà Thương (1766-1122 trước CN). Đại danh y Phó Thanh Chủ soạn quyển “Phó Thanh Chủ Nữ Khoa” được đánh giá cao. Ông Phó Tắc Nghĩa là Bộ trưởng Bộ Thủy Lợi của Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Có nguồn tin nói Phổ Nghi làm vua ở Mãn Châu chính là Phó Nghi(1). Cụ Phó Đức Huệ nêu gương hào hiệp, trọng nghĩa khí, văn học, chu đáo từ việc xã hội đến gia đình, nổi danh một thời ở xứ Bắc Kỳ. Cụ Phó Đức Chính, một trong những vị lãnh tụ Quốc dân Đảng. Cụ Phó Đức Thành, sáng lập viện Hội Y Học Trung Kỳ, đấu tranh chống nghị định cấm hành nghề Đông y của Jean Decoux, nổi tiếng về nghiên cứu thuốc Nam. Về nghề nghiệp, họ Phó có tiếng về buôn thuốc Bắc, làm thuốc Đông Y. Dưới thời Pháp thuộc, quá nửa số hiệu thuốc Bắc ở phố Phúc Kiến (nay là phố Lãn Ông) Hà Nội có chủ là người họ Phó hoặc là người làng Đa Ngưu: Phó Gia Tường, Đức Thái, Phó Gia Hội, Đức Hanh, Đức Phong, Ích Phong… Ở Nam Định có cụ Đức Huệ, ở Thái Bình có Ông Đức Hợp, ở Việt Trì có hiệu Đức Tường, ở Nghệ An và các tỉnh miền Trung có các hiệu Vĩnh Hưng Tường, Vĩnh Tường (trích Gia Phả Họ Phó của cụ Phó Bá Thuận xuất bản 1923).

Người Việt Nam họ Phó nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Người Trung Quốc họ Phó nổi tiếng[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trung Quốc còn một họ Phó nữa là 付 cũng có mặt trong top 100 họ phổ biến nhất.