Phnôm Pênh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Phnom Penh)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Phnôm Pênh
ភ្នំពេញ
Từ trên: Trung tâm Phnom Penh, Tượng đài độc lập, Quốc hội, Chợ Trung tâm, Wat Phnom, Hoàng cung, Công viên Koh Pich, Bảo tàng quốc gia và công viên Hun Sen
Biệt danh: Hòn ngọc châu Á (trước thập niên 1960)
Thành phố quyến rũ
Phnôm Pênh trên bản đồ Campuchia
Phnôm Pênh
Phnôm Pênh
Vị trí của Phnôm Pênh
Tọa độ: 11°33′B 104°55′Đ / 11,55°B 104,917°Đ / 11.550; 104.917Tọa độ: 11°33′B 104°55′Đ / 11,55°B 104,917°Đ / 11.550; 104.917
Quốc gia Campuchia
Tỉnh Phnôm Pênh
Định cư 1372
Trở thành thủ đô 1865
Số đơn vị hành chính 9 quận (district)
Chính quyền
 - Kiểu Khu tự quản
 - Thị trưởng & Thống đốc H.E. Pasocheat Voung កែប ជុគិមា
 - Các phó thống đốc H.E. Than Sina,
H.E. Map Sarin,
H.E. Seng Tong
Diện tích
 - Tổng cộng 678,46 km² (262 mi²)
Độ cao 11,89 m (39 ft)
Dân số (2011)[1]
 - Tổng cộng 2.234.566
 - Mật độ 3.293,6/km² (8.530,3/mi²)
Múi giờ Cambodia (UTC+7)
Mã điện thoại +855 (023)
Thành phố kết nghĩa Luân Đôn, Providence, Rhode Island, Long Beach, California, Viêng Chăn, Thượng Hải sửa dữ liệu
Website: Phnom Penh Website
Một nhà sư bước đi qua trước Cung điện Hoàng gia Campuchia ở Phnôm Pênh

Phnôm Pênh (tiếng Khmer: ភ្ន៓ពេញ; chuyển tự: Phnum Pénh; IPA: [pʰnum peːɲ]), hay Phnom Penh, còn gọi là Nam Vang hay Nam Vinh,[2] là thành phố lớn nhất và là thủ đô của Vương quốc Campuchia. Đây cũng là thủ phủ của thành phố tự trị Phnôm Pênh. Từng được gọi là "Hòn ngọc châu Á" thập niên 1920, Nam Vang cùng với Xiêm Riệp là hai thành phố thu hút khách du lịch nội địa và quốc tế của Campuchia. Thành phố này có nhiều toà nhà mang ảnh hưởng kiến trúc Pháp cùng nhiều công trình đặc sắc của kiến trúc Khmer. Với dân số là 2,2 triệu người (2011), thành phố này là trung tâm chính trị, văn hóa, thương mại của Campuchia.

Địa lý và khí hậu[sửa | sửa mã nguồn]

Phnôm Pênh tọa lạc tại vị trí trung nam Campuchia, chỗ hợp lưu của sông Tonlé Sap và sông Mekong. Tọa độ: 11.55° B 104.91667° Đ (11°33' North, 104°55' East, [1]).

Khí hậu gần giống vùng Nam Bộ của Việt Nam với đặc trưng là nóng quanh năm chia thành hai mùa mưakhô trong năm.

Nguồn gốc tên gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Địa danh này xuất phát từ Wat Phnom Daun Penh (hay Wat Phnom, nghĩa là "Chùa trên đồi"), xây từ năm 1373 để thờ 5 pho tượng Phật. Đồi ở đây là một gò đất nhân tạo, đắp cao 27 m. Tên quả đồi lấy từ nhân vật Daun Penh (Bà Penh), tương truyền một góa phụ giàu có. Phnôm Pênh còn có nghĩa là "vùng đất của Bà Pênh".

Phnôm Pênh một thời còn có tên là Krong Chaktomuk có nghĩa "Thành phố bốn mặt" do thành phố nằm trên ngã tư của mấy con sông Mekong, Bassac, sông Tonle Sap chạy ngang tạo thành bốn ngả sông. Krong Chaktomuk còn là cách gọi tắt sắc phong vua Ponhea Yat đặt cho thị trấn này là "Chaktomuk Mongkol Sakal Kampuchea Thipadei Sereythor Inthabot Borei Roth Reach Seima Maha Nokor".

Lịch sử[sửa | sửa mã nguồn]

Trong Cung điện Hoàng gia Campuchia

Phnôm Pênh được chọn làm kinh đô của Campuchia từ thế kỷ 15 dưới triều vua Ponhea Yat khi Angkor Thom bị quân Xiêm chiếm mất. Triều đình phải bỏ vùng Tây Bắc rút về Đông Nam lấy Phnôm Pênh làm bản doanh mới. Ngày nay trong số những mộ tháp phía sau Wat Phnom là tháp chứa di cốt Ponhea Yat cùng các hoàng thân. Chứng tích khác từ thời Angkor vàng son còn lưu lại là mấy pho tượng Phật ở Wat Phnom. Dù vậy mãi đến năm 1866 triều vua Norodom I thì Phnôm Pênh mới trở thành doanh sở dài lâu của Miên triều. Cung điện vua Miên được xây vào thời kỳ này, đánh dấu thời điểm khi ngôi làng nhỏ dần chuyển mình thành chốn đô hội.

Khi người Pháp sang lập nền Bảo hộ trên xứ Campuchia thì họ cũng cho đào kênh rạch, đắp đường sá, mở bến cảng thông thương. Đến thập niên 1920 thì cảnh quan đẹp đẽ của Phnôm Pênh đã khiến nơi này có mệnh danh là "Hòn ngọc châu Á". Trong 40 năm kế tiếp thành phố tiếp tục mở mang giao thông, nối đường sắt với hải cảng Sihanoukville và mở Sân bay Quốc tế Pochentong.

Trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam, lực lượng võ trang của phe cộng sản (Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam) lấy đất Campuchia làm căn cứ và khu an toàn để đánh Việt Nam Cộng hòa, gây xáo trộn và bất an khiến hàng ngàn người Campuchia phải lánh miền quê, tản cư vào thành phố để tránh giao tranh. Chiến cuộc lan rộng. Đến năm 1975 thì dân số Phnôm Pênh đã lên 2 triệu dân, phản ảnh tình hình bất an ở nông thôn. Ngày 17 tháng 4 trùng ngày tết Khmer, thủ đô nước Cộng hòa Khmer thất thủ; quân Khmer Đỏ tiến chiếm được Phnôm Pênh. Chế độ này thi hành chính sách giải thể phố xá, dồn dân thành thị về miền quê lao động sản xuất. Thủ lĩnh Pol Pot dùng trường Trung học Chao Ponhea Yat thành nhà giam tra tấn và thủ tiêu mọi thành phần liên quan đến chính thể Cộng hòa Khmer cùng giới trí thức, chuyên môn. Nơi đó sau năm 1979 là Bảo tàng Toul Sleng cùng với Choeung Ek (Cánh Đồng Chết) cách Phnôm Pênh 15 km nay là hai nơi tưởng niệm những nạn nhân bị chế độ Khmer Đỏ sát hại.

Năm 1979, Quân đội Nhân dân Việt Nam đã tiến chiếm Phnôm Pênh, đánh bại Khmer Đỏ. Dân chúng sau đó mới dần hồi cư về thành phố. Phnôm Pênh lại khởi sắc, xây dựng lại. Đầu tư nước ngoài và ngoại viện trong những năm liên tiếp giúp chấn chỉnh lại thành phố. Dân số tăng đều từ 826.000 (1998) lên một triệu (2001).

Du lịch[sửa | sửa mã nguồn]

Trong Cung điện Hoàng gia Campuchia
Tháp mộ (phù đồ) trước Wat Phnom

Các điểm du lịch chính ở Phnom Penh:

Giao thông[sửa | sửa mã nguồn]

Sân bay Quốc tế Pochentong là sân bay lớn nhất Campuchia có các chuyến bay quốc tế, trong đó có tuyến bay đến Hà NộiThành phố Hồ Chí Minh của Việt Nam. Có xe buýt nối với Thành phố Hồ Chí Minh, phà cao tốc nối với Cần Thơ.

các đơn vị hành chính ==

Thành phố Phnôm Pênh tương đương đơn vị cấp tỉnh, có 9 quận và 76 phường.

Thành phố kết nghĩa[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ http://www.nationsonline.org/oneworld/map/google_map_Phnom_Penh.htm
  2. '^ Ch'en Ching-ho. Xiêm La quố lộ trình tập lục của Tống Phúc Ngoạn và Dương Văn Châu. Hong Kong: The Chinese University of Hong Kong, 1966.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Website chính thức[sửa | sửa mã nguồn]

Các website khác[sửa | sửa mã nguồn]