Bạch kim

Bạch kim, còn gọi là platin, là một trong các kim loại quý hiếm. Nó là một nguyên tố hóa học có ký hiệu Pt và số hiệu nguyên tử 78 trong bảng tuần hoàn. Nó là kim loại chuyển tiếp nặng, màu trắng xám, khó bị ăn mòn và hay xuất hiện trong quặng niken hay quặng đồng. Platin được dùng trong đồ trang sức, thiết bị thí nghiệm, các điện cực, thiết bị y tế và nha khoa, các thiết bị xúc tác hóa học, điều khiển mức độ phát thải khí trong xe hơi.

[sửa] Lịch sử

Bài này đang được dịch từ tiếng Anh.
Nếu bạn có đủ khả năng xin góp sức dịch bài này. Nếu không tiếp tục được quan tâm, phần ngoại ngữ của bài sẽ bị xóa sau khoảng 1 tháng. Xin đừng quên chuyển các mục Chú thích, Tham khảo vào bài dịch để đáp ứng tiêu chuẩn. Xin tham khảo Hướng dẫn cách biên soạn bài để biết thêm chi tiết.

Naturally-occurring platinum and platinum-rich alloys have been known for a long time. Though the metal was used by pre-Columbian Native Americans, the first European reference to platinum appears in 1557 in the writings of the Italian humanist Julius Caesar Scaliger (1484–1558) as a description of a mysterious metal found in Central American mines between Darién (Panama) and Mexico ("up until now impossible to melt by any of the Spanish arts"). The word platinum comes from the Spanish word platina, meaning "little silver."

Platinum was discussed by astronomer Antonio de Ulloa and Don Jorge Juan y Santacilia (1713–1773), both appointed by King Philip V to join a geographical expedition in Peru that lasted from 1735 to 1745. Amongst other things, Ulloa observed the platina del pinto, the unworkable metal found with gold in New Granada (Colombia). British privateers intercepted Ulloa's ship on the return voyage. Though he was well-treated in England, and even made a member of the Royal Society he was prevented from publishing a reference to the unknown metal until 1748. Before that could happen Charles Wood independently isolated the element in 1741. Major finds were discovered in Russia in 1819, which produced around 90% of the global Platinum production at the turn of the 20th century.^[1]

Due to its rarity, greater difficulty to work with and the need to alloy it with (at the time) an even more expensive metal iridium, platinum was only used in a limited way in jewelry at the end of the 19th century. This changed at beginning of the 20th century when most diamond ring mountings and most exclusive jewelry were almost completely made of platinum.^[1] From 1875 to 1960 the SI unit of length (the standard metre) was defined as the distance between two lines on a standard bar of an alloy of ninety percent platinum and ten percent iridium, measured at 0 degrees Celsius.

Nguyên tố Bạch kim

Biểu tượng hóa học

Đồng 100oz có hình đại bàng bạch kim

Mảnh bạch kim vụn

[sửa] Xem thêm

Nhóm →

↓ Chu kỳ

1
H

2
He

3
Li

4
Be

5
B

6
C

7
N

8
O

9
F

10
Ne

11
Na

12
Mg

13
Al

14
Si

15
P

16
S

17
Cl

18
Ar

19
K

20
Ca

21
Sc

22
Ti

23
V

24
Cr

25
Mn

26
Fe

27
Co

28
Ni

29
Cu

30
Zn

31
Ga

32
Ge

33
As

34
Se

35
Br

36
Kr

37
Rb

38
Sr

39
Y

40
Zr

41
Nb

42
Mo

43
Tc

44
Ru

45
Rh

46
Pd

47
Ag

48
Cd

49
In

50
Sn

51
Sb

52
Te

53
I

54
Xe

55
Cs

56
Ba

57
La

72
Hf

73
Ta

74
W

75
Re

76
Os

77
Ir

78
Pt

79
Au

80
Hg

81
Tl

82
Pb

83
Bi

84
Po

85
At

86
Rn

87
Fr

88
Ra

89
Ac

104
Rf

105
Db

106
Sg

107
Bh

108
Hs

109
Mt

110
Ds

111
Rg

112
Uub

113
Uut

114
Uuq

115
Uup

116
Uuh

117
Uus

118
Uuo

* Nhóm Lantan

58
Ce

59
Pr

60
Nd

61
Pm

62
Sm

63
Eu

64
Gd

65
Tb

66
Dy

67
Ho

68
Er

69
Tm

70
Yb

71
Lu

** Nhóm Actini

90
Th

91
Pa

92
U

93
Np

94
Pu

95
Am

96
Cm

97
Bk

98
Cf

99
Es

100
Fm

101
Md

102
No

103
Lr

Các nhóm cùng gốc trong bảng tuần hoàn
Kim loại kiềm	Kim loại kiềm thổ	nhóm Lantan	nhóm Actini	Kim loại chuyển tiếp
Kim loại yếu	Á kim	Phi kim	Halôgen	Khí trơ

Trạng thái ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn

Màu số nguyên tử đỏ là khí ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn
Màu số nguyên tử lục là chất lỏng ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn
Màu số nguyên tử đen là chất rắn ở nhiệt độ và áp suất tiêu chuẩn

Tỷ lệ xuất hiện tự nhiên

Viền liền: có đồng vị già hơn Trái Đất (chất nguyên thủy)
Viền gạch gạch: thường sinh ra từ phản ứng phân rã các nguyên tố khác, không có đồng vị già hơn Trái Đất
Viền chấm chấm: tạo ra trong phòng thí nghiệm (nguyên tố nhân tạo)
Không có viền: chưa tìm thấy