Rama I

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Rama I
Vua Xiêm La
Buddha Yodfa Chulaloke portrait.jpg
Tại vị 6 tháng 4, 1782 - 7 tháng 9, 1809
Đăng quang 6 tháng 4, 1782
Tiền nhiệm Taksin
(của Thonburi)
Kế nhiệm Phra Buddha Loetla Nabhalai
Thông tin chung
Phối ngẫu Hoàng hậu Amarindra
Hậu duệ 42 người con trai và gái
Tên đầy đủ Thong Duang (tên khi sinh ra)
Hoàng tộc Nhà Chakri
Sinh 20 tháng 3, 1737(1737-03-20)
Thành phố Ayutthaya
Mất 7 tháng 9, 1809 (72 tuổi)

Rama I, miếu hiệu là Phrabat Somdej Phra Buddha Yotfa Chulaloke là vị vua đầu tiên của Vương triều Chakri, Thái Lan. Ông đã được dân chúng gọi là "Đại đế" (tiếng Thái: Maharaja).

Rama I sinh năm 1736 (năm 2279 Phật lịch) với tên khai sinh là Thong Duang. Cha là một quý tộc của vương quốc Ayutthaya. Năm 1758, ông trở thành người cai trị xứ Ratchaburi, tước hiệu là Luang Yokbat Ratchaburi. Khi vương quốc Ayutthaya bị Miến Điện tấn công và lật đổ, ông theo Phraya Wachira Prakarn (sau này vua Taksin) kháng chiến và được phong là Phraya Ratchaburi và trở thành một trong hai vị tướng quan trọng nhất của Taksin. Khi kháng chiến thành công và triều Thonburi của vua Taksin được thành lập, Phraya Ratchaburi trở thành Phra Raja Warindra vào năm 1768, rồi thành Phraya Abhaya Ronarit sau khi bình định được Pimai, thành Phraya Yommaraj sau khi bình định được xứ Fang, rồi thành Chao Phraya Maha Chakri năm 1770 và giữ chức tể tướng trong triều đình của Taksin. Sau đó ông trở thành Somdet Chao Phraya Maha Kshatriyaseuk, chức vụ quân sự cao nhất.

Năm 1782 (tức là năm 2325 Phật lịch), sau một cuộc đảo chính, Taksin bị hành quyết. Maha Kshatriyaseuk lên ngôi vua, thành lập vương triều Chakri.

Tượng của Rama I ở Phra Buddha Yodfa Memorial Bridge, Bangkok (1932)

Năm 1785, vua Miến Điện Bodawpaya xâm lược Xiêm La. Quân Miến Điện đã bị Rama đẩy lui. Ông cũng đã vài lần phái quân chinh phạt Campuchia, Lào, đã từng hỗ trợ chúa Nguyễn của Việt Nam trong đó có cả lần tung 2 vạn thủy - lục quân vào Việt Nam năm 1785. Rama I tập trung vào việc việc củng cố lại vương quốc Xiêm và chỉ định những người đáng tin cậy cùng phục vụ ông trong các chiến dịch lâu dài làm bộ trưởng cho ông. Ông cũng đỡ đầu cho nghệ thuật Thái, nhất là văn học. Ông qua đời năm 1809 (năm 2352 Phật lịch), hưởng thọ 72 tuổi.

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

  • Theo cuốn Lịch sử thế giới, tài liệu nước ngoài do Bùi Đức Tịnh biên dịch, trang 240.