Sông Đuống

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tọa độ: 21°3′21″B 106°18′16″Đ / 21,05583°B 106,30444°Đ / 21.05583; 106.30444
Sông Đuống
Sông Thiên Đức
Sông
Duong River from Phu Dong Bridge.JPG
Sông Đuống mùa hè năm 2008 nhìn từ trên cầu Phù Đổng.
Quốc gia  Việt Nam
Tỉnh, thành Hà Nội, Bắc Ninh
Nguồn ngã ba Cửa Dâu
 - Vị trí Xuân Canh, Đông Anh, Hà Nội, Việt Nam
 - Tọa độ 21°4′51″B 105°50′41″Đ / 21,08083°B 105,84472°Đ / 21.08083; 105.84472
Cửa sông ngã ba Mỹ Lộc
 - vị trí Trung Kênh, Lương Tài, Bắc Ninh, Việt Nam
 - tọa độ 21°3′21″B 106°18′16″Đ / 21,05583°B 106,30444°Đ / 21.05583; 106.30444
Chiều dài 68 km (42 mi)
Lưu lượng tại Thượng Cát
 - trung bình 880 /s (31.077 ft³/s)
 - tối đa 9.000 /s (317.832 ft³/s)

Sông Đuống, tên chữ gọi là sông Thiên Đức hay Thiên Đức Giang, là một con sông dài 68 km[1], nối sông Hồng với sông Thái Bình. Điểm đầu từ ngã ba Dâu[1] (xã Xuân Canh, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội tại địa giới giữa 2 đơn vị hành chính là huyện Đông Anh và quận Long Biên của thành phố Hà Nội). Điểm cuối là ngã ba Mỹ Lộc[1] (xã Trung Kênh, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh). Về tổng thể sông Đuống chảy theo hướng tây-đông. Nó là một phân lưu của sông Hồng, trước đây chỉ là một dòng sông nhỏ, do cửa nối với sông Hồng bị cát bồi cao nên chỉ khi sông Hồng có lũ lớn mới tràn qua được[2]. Từ năm 1958, cửa sông được mở rộng để trở thành một phân lưu quan trọng giảm sức uy hiếp của lũ sông Hồng đối với Hà Nội[2]. So với lượng lũ của sông Hồng tại Sơn Tây thì sông Đuống tiêu được 20-30 %[2]. Theo Bách khoa toàn thư Việt Nam, tại Thượng Cát?, lưu lượng nước trung bình nhiều năm 880 m³/s[2], còn theo website tỉnh Bắc Ninh thì lưu lượng trung bình đạt khoảng 1.000 m³/s[3]. Lưu lượng đỉnh lũ lớn nhất 9.000 m³/s (ngày 22 tháng 8 năm 1971)[2]. Đoạn chảy qua Bắc Ninh dài 42 km[3]. Mực nước cao nhất tại bến Hồ vào tháng 8 năm 1945 là 9,64 m[3], cao hơn so với mặt ruộng là 3–4 m. Sông Đuống có hàm lượng phù sa cao, vào mùa mưa trung bình cứ 1 m³ nước có 2,8 kg phù sa[3].

Sông Đuống là đường giao thông thuỷ nối cảng Hải Phòng với Hà Nội và các tỉnh ở phía bắc Việt Nam[2].

Các loại tàu thuyền, xà lan tải trọng từ 100 tấn đến 450 tấn có thể vận tải trên sông được cả trong 2 mùa.

Hiện trên sông Đuống có 5 cây cầu bắc qua:

Ngoài ra, sẽ có thêm 2 cầu đường bộ mới sẽ được xây dựng ngang qua sông Đuống, là: cầu Thạch Cầu, cầu trên vành đai giao thông đối ngoại (gần cầu Hồ hiện tại).[4]

Các huyện thị chảy qua[sửa | sửa mã nguồn]

Thơ văn[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà thơ Hoàng Cầm có bài thơ "Bên kia sông Đuống" nổi tiếng.

Em ơi! Buồn làm chi
Anh đưa em về sông Đuống
Ngày xưa cát trắng phẳng lỳ
Sông Đuống trôi đi
Một dòng lấp lánh
Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ...

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]