Sự chết theo chương trình của tế bào

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Sự chết theo chương trình của tế bào là sự chết của một tế bào ở bất cứ dạng nào, được điều chỉnh bởi một chương trình nội bào.[1] Trái với quá trình chết hoại - cái chết có nguyên do từ việc thuông tổn các và gây ra sự sưng viêm, Sự chết theo chương trình được thực thi dưới sự điều hòa của một quy trình sinh học có tác dụng tích cực đối với chu trình sống. Sự chết theo chương trình của tế bào có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của thực vật lẫn động vật đa bào.

Phân loại[sửa | sửa mã nguồn]

Sơ đồ về sự truyền tín hiệu trong quá trình tự hủy của tế bào.
Loại 3, sự hoại tử tế bào

Ngoài ba kiểu chính đã nói trên, còn có những "cách chết" khác đã được phát hiện[3] , gọi là "sự chết theo chương trình của tế bào khác với tự hủy" ("sự chết theo chương trình không phụ thuộc vào caspase của tế bào" hay "sự chết theo chương trình giống với hoại tử của tế bào"). Các quá trình này có hiệu quả tương đương như sự tự hủy của tế bào và chúng có thể đảm nhiệm vai trò như quá trình chết chính hoặc phụ trợ.

Một số dạng khác của quá trình chết này ví dụ như anoikis - gần giống như sự tự hủy của tế bào ngoại trừ giai đoạn đầu; sự hình thành sừng ở biểu bì - mắt không có kiểu chết này; kích thích độc tế bàosự thoái hóa kiểu Walleria.

Tế bào thực vật trải qua quá trình chết riêng biệt có đặc tính giống như sự tự thực của tế bào. Một số đặc tính chung của quá trình chết này đều tồn tại ở các động vật đa bào lẫn thực vật.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Engelberg-Kulka H, Amitai S, Kolodkin-Gal I, Hazan R (2006). “Bacterial Programmed Cell Death and Multicellular Behavior in Bacteria”. PLoS Genetics 2 (10): e135. doi:10.1371/journal.pgen.0020135. PMC 1626106. PMID 17069462. 
  2. ^ Schwartz LM, Smith SW, Jones ME, Osborne BA (1993). “Do all programmed cell deaths occur via apoptosis?”. PNAS 90 (3): 980–4. doi:10.1073/pnas.90.3.980. PMC 45794. PMID 8430112. ;and, for a more recent view, see Bursch W, Ellinger A, Gerner C, Fröhwein U, Schulte-Hermann R (2000). “Programmed cell death (PCD). Apoptosis, autophagic PCD, or others?”. Annals of the New York Academy of Sciences 926: 1–12. doi:10.1111/j.1749-6632.2000.tb05594.x. PMID 11193023. 
  3. ^ Kroemer G, Martin SJ (2005). “Caspase-independent cell death”. Nature Medicine 11 (7): 725–30. doi:10.1038/nm1263. PMID 16015365. 

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Bản mẫu:Embryology

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]