Sao băng Chelyabinsk

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Sự kiện sao băng Nga, 2013)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Sự kiện sao băng Nga, 2013
Chelyabinsk meteor trace 15-02-2013.jpg
Vệt thiên thạch trên trời Chelyabinsk
Sao băng Chelyabinsk trên bản đồ Nga
Sao băng Chelyabinsk
Vị trí của sự kiện sao băng
Địa điểm
Tọa độ 55°03′B 59°48′Đ / 55,05°B 59,8°Đ / 55.05; 59.8Tọa độ: 55°03′B 59°48′Đ / 55,05°B 59,8°Đ / 55.05; 59.8
Thời gian 15 tháng 2, 2013 (2013-02-15)
09:15 YEKT (UTC+06:00)
Tên gọi khác KEF-2013
Số bị thương 1.200[1]
Giá trị thiệt hại Sụp đổ mái nhà máy; vỡ kính cửa sổ

Ngày 15 tháng 2 năm 2013, một thiên thạch đã bay vào bầu khí quyển Trái Đất trên bầu trời nước Nga và đã trở thành một quả cầu lửa[2][3][4]. Nó bay với vận tốc 54.000 kilômét một giờ (34.000 mph)[5][6][7], gấp 44 lần vận tốc âm thanh, nó bay qua bầu trời khu vực Ural phía Nam và bùng nổ trên tỉnh Chelyabinsk. Vật thể bùng nổ ở độ cao khoảng 15 đến 25 km so với mặt đất. Theo ước tính của NASA, thiên thạch có đường kính 17 m, nặng xấp xỉ 7.700 đến 10.000 tấn và giải thoát năng lượng tương đương 500 kiloton thuốc nổ TNT[1][2][8], mạnh gấp 20-30 lần so với vụ nổ hai quả bom nguyên tử tại Hiroshima và Nagasaki[1][2][8][9]. Thiên thạch có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với các vật thể được theo dõi thông qua các nỗ lực hiện tại của các nhà khoa học theo dõi vật thể không gian, và đã không được người ta phát hiện trước khi nó đi vào khí quyển[10]. Thiên thạch đã vỡ ra làm 7 vẫn thạch chính và một đã rơi xuống một hồ Chebarkul đang đóng băng tạo thành một cái lỗ có đường kính 6 m. Sóng xung kích từ thiên thạch trên bầu trời Chelyabinsk, miền trung nước Nga, khiến gần 1200 người bị thương do kính vỡ. Các mảnh thiên thạch bốc cháy gây chấn động ở Chelyabinsk và một số thành phố khác trong vùng. Ít nhất 6 thành phố bị thiệt hại ở miền trung nước Nga. Liên lạc bằng di động đã tạm thời bị gián đoạn. Có tới 3.000 tòa nhà trong sáu thành phố trong khu vực bị hư hại do kết quả của vụ nổ và các ảnh hưởng[11][12]. Vẫn thạch tạo ra một ánh sáng rực rỡ, đủ sáng để tạo ra bóng trong ánh sáng ban ngày trong Chelyabinsk và được quan sát ở Sverdlovsk, Tyumen, Orenburg (tỉnh), Cộng hòa Bashkortostan, và Kazakhstan.

Sao băng Chelyabinsk là vật thể lớn nhất được biết đã chạm vào Trái Đất kể từ khi sự kiện Tunguska năm 1908, và sự kiện như vậy đã được biết đến đã dẫn đến một số lượng lớn người bị thương[13]. Thiên thạch này đâm xuống Trái Đất chỉ 15 giờ trước khi một tiểu hành tinh với tên gọi 2012 DA14 có đường kính 50 mét dự báo sẽ bay qua với khoảng cách gần với Trái Đất. Tuy nhiên, các nguồn của Nga, Cơ quan Không gian châu Âu[14] và NASA[2] cho rằng vụ thiên thạch rơi ở Nga không có liên hệ gì đến tiểu hành tinh vừa nêu này.

Các báo cáo ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Cư dân địa phương đã chứng kiến các vật thể cực kỳ cháy sáng trên bầu trời ở các tỉnh Chelyabinsk, Sverdlovsk, TyumenOrenburg (Cộng hòa Bashkortostan) và khu vực lân cận ở Kazakhstan[15][16][17]. Các đoạn video nghiệp dư cho thấy một quả cầu lửa chạy thành vệt trên bầu trời và một tiếng nổ bùng phát ngay sau đó[18][19][20]. Sự kiện sao băng xảy ra lúc 09:20 giờ Yekaterinburg, vài phút sau khi mặt trời mọc ở Chelyabinsk, và vài phút trước khi mặt trời mọc ở Yekaterinburg. Vào một số thời điểm vật thể này dường như sáng hơn mặt trời mọc[21][22], và NASA sau đó xác nhận rằng sao băng này quả thật sáng hơn mặt trời.[23]. Một hình ảnh của vật thể cũng được chụp ảnh ngay sau khi nó vào bầu khí quyển bởi Meteosat 9. Các nhân chứng tại Chelyabinsk báo cáo rằng không khí của thành phố có mùi như thuốc súng[24].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â “Meteorite hits Russian Urals: Fireball explosion wreaks havoc, up to 1,200 injured (PHOTOS, VIDEO)”. RT (bằng tiếng Anh) (ANO TV-Novosti). 15 tháng 2 năm 2013. 
  2. ^ a ă â b “Russian Meteor”. NASA. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  3. ^ “Meteor in central Russia injures at least 500”. USA Today. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  4. ^ “100 injured by meteorite falls in Russian Urals”. Mercury News. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013.  Đã bỏ qua tham số không rõ |publishdate= (trợ giúp)
  5. ^ “Russia Meteor Not Linked to Asteroid Flyby”. NASA. 15/2/2013. Truy cập 16/2/2013. 
  6. ^ Major, Jason. “Meteor Blast Rocks Russia”. Universe today. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  7. ^ “500 injured by blasts as meteor falls in Russia”. Yahoo News. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  8. ^ a ă Russian meteorite blast explained: Fireball explosion equal to 20 Hiroshimas. RT. 15 February 2013.
  9. ^ “Russian meteor hit atmosphere with force of 30 Hiroshima bombs”. The Telegraph. 16 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2013. 
  10. ^ “Neil deGrasse Tyson: Radar could not detect meteor”. Today. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  11. ^ Marson, James; Gautam Naik. “Meteorite Hits Russia, Causing Panic”. Wall Street Journal. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  12. ^ Ewait, David. “Exploding Meteorite Injures A Thousand People In Russia”. Forbes. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  13. ^ Brumfiel, Geoff Brumfiel. “Russian meteor largest in a century”. Nature. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  14. ^ “Russian Asteroid Strike”. ESA.int. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2013. 
  15. ^ “Russia rocked by meteor explosion”. The Verge. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  16. ^ “Possible meteor shower reported in eastern Russia”. Reuters. 15 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  17. ^ Shurmina, Natalia; Kuzmin, Andrey. “Meteorite hits central Russia, more than 500 people hurt”. Reuters. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  18. ^ “PM Medvedev Says Russian Meteorite KEF-2013 Shows "Entire Planet" Vulnerable”. Newsroom America. 15 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  19. ^ Videos capture exploding meteor in sky. [Television production]. United States: CNN. 16 February 2013. http://edition.cnn.com/video/?hpt=hp_t1#/video/world/2013/02/16/ac-boulden-meteor-explodes-over-russia.cnn. 
  20. ^ “Meteor shower over Russia sees meteorites hit Earth”. The Sydney Morning Herald. 16 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2013. 
  21. ^ “Breaking: Huge Meteor Explodes Over Russia”. Slate. 15 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  22. ^ “Possible Meteor Crash in Russia: Reports”. Space. 15 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 
  23. ^ Mackey, Robert; Mullany, Gerry. Spectacular Videos of Meteor Over Siberia, The New York Times, 15 February 2013. Retrieved 16 February 2013.
  24. ^ “Meteorite hits Russian Urals: Fireball explosion wreaks havoc, over 900 injured (phots, video)”. RT. Truy cập ngày 15 tháng 2 năm 2013. 

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]