Hoang mạc

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
(đổi hướng từ Sa mạc)
Bước tới: menu, tìm kiếm
Sa mạc Sahara tại Algérie
Sa mạc Gobi, chụp từ vệ tinh
Một cảnh sa mạc Sahara

Hoang mạc là vùng có lượng mưa rất ít, ít hơn lượng cần thiết để hầu hết các loại thực vật sinh trưởng. Hoang mạc được xác định là những khu vực có lượng mưa ít hơn 250 mm/năm (10in/năm)[1][2], do vậy nước ở hoang mạc rất hiếm, thường không có sôngsuối, sự sống hiếm hoi vì có rất ít loại động vậtthực vật có thể thích nghi với môi trường khắc nghiệt này, chỉ có ít những cây bộ gai, họ xương rồng sống được điều kiện khô cằn ít nước.

Sa mạc thường dùng để chỉ những hoang mạc cát, đôi khi cũng dùng để chỉ hoang mạc nói chung. Ở một số sa mạc nóng, khí hậu thường nóng có thể tới 58°C như ở sa mạc Mexico, Turfan (Thổ Nhĩ Kỳ) nhiệt độ ban ngày mùa hạ lên tới 82,3 °C, có nơi lại lạnh đến –45 °C như ở sa mạc Gobi thuộc Châu Á. Ở vùng sa mạc Sinai, biên độ nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm có thể đến hơn 80 °C, đất đai cằn cỗi. Sa mạc thường có lượng bức xạ mặt trời lớn, nhiều cát và gió nóng luôn thổi mạnh tạo ra rất nhiều trận bão cát, hiện nay có khoảng 1/3 diện tích trái đất (lục địa) là sa mạc. Người ta thường dùng lạc đà làm phương tiện di chuyển trong sa mạc.

Các loại hoang mạc[sửa | sửa mã nguồn]

Vào năm 1953 Peveril Meigs đã chia những hoang mạc trên Trái Đất thành ba loại dựa theo lượng mưa mà chúng nhận được. Trong hệ thống đã được chấp nhận rộng rãi này, các hoang mạc có tối thiểu 12 tháng liên tiếp không mưa, những vùng sa mạc có lượng mưa trung bình năm ít hơn 250mm. Những bán hoang mạc có lượng mưa vào khoảng 250mm đến 500mm. Các bán hoang mạc thương được coi như những đồng cỏ khô. Phương pháp đo chỉ đơn giản dựa vào lượng mưa không thể cung cấp một định nghĩa rõ ràng về việc một sa mạc là gì vì việc khô hạn cũng phụ thuộc vào sự bay hơi, một phần phụ thuộc vào thời tiết

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Một hình ảnh vệ tinh của Sahara - sa mạc lớn nhất thế giới.
Tuyết phủ kín bề mặt mái vòm của trạm nghiên cứu C tại Châu Nam Cực - hình ảnh đại diện cho phần lớn bề mặt của lục địa này.

Các hoang mạc chiếm khoảng 1/3 diện tích bề mặt Trái Đất.[1] Các hoang mạc nóng thường có sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm và theo mùa lớn với nhiệt độ ban ngày cao và ban đêm thấp. Ở các hoang mạc nóng, nhiệt độ ban ngày có thể lên đến 45 °C/113 F hoặc cao hơn trong mùa hè, và xuống 0 °C/32 F hoặc thấp hơn vào ban đêm trong mùa đông. Hơi nước trong khí quyển đóng vai trò là một bẫy giữa các sóng hồng ngoại dài phản xạ từ mặt đất, và không khí các hoang mạc khô có khả năng ngăn chặn ánh sáng mặt trời ban ngày (trời không mây) hoặc giữa nhiệt vào ban đêm. Do đó, vào ban ngày hầy hết nhiệt từ mặt trời sẽ tiếp cận đến mặt đất, và ngay sau khi mặt trời lặn, hoang mạc lạnh rất nhanh bằng cách bức xạ nhiệt của nó vào không gian. Các khu vực đô thị trong các hoang mạc không có sự dao động nhiệt độ hàng ngày lớn (hơn 14 °C/25 F), một phần là do ảnh hưởng của đảo nhiệt đô thị.

Các hoang mạc lớn trên thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă What is a desert?
  2. ^ According to What is a desert?, the 250 mm threshold definition is attributed to Peveril Meigs.

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]