Siêu cường tiềm năng

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Các quốc gia ngày nay hiện đang hoặc có tiềm năng để trở thành một siêu cường trong thế kỷ 21.

Một số nước được suy đoán là hoặc đang trong quá trình trở thành một siêu cường ở một thời điểm nào đó trong thế kỷ 21. Hiện tại, quan niệm phổ biến coi Hoa Kỳ là nước duy nhất hiện nay thỏa mãn các tiêu chí của một siêu cường. Những nước được coi là siêu cường tiềm năngBrasil, Ấn Độ, Liên minh châu Âu, NgaTrung Quốc. Tuy nhiên, những suy đoán như vậy được ghi nhận là không chính xác. Ví dụ như vào thập niên 1980, nhiều nhà phân tích chính trị và kinh tế tiên đoán rằng Nhật Bản sẽ trở thành siêu cường vì có dân số lớn, GDP cao và tốc độ phát triển kinh tế cao lúc đó.

Sự tranh luận về Liên minh Châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế các nước thành viên Liên minh Châu Âu, nếu tính gộp, là sức mạnh lớn nhất thế giới khiến EU có được sức mạnh chính trị đáng kể. Một số người có thể tin rằng EU cũng là một siêu cương[3] - bởi vì họ có đủ đặc điểm của một siêu cường nếu tính tổng số lượng các nước thành viên – và ngược lại có nhiều người không đồng tình với quan điểm đó.[4]

Một số người có thể cho rằng Liên minh Châu Âu là một siêu cường, nếu coi nó là một thực thể[3]. EU hiện có GDP và thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới cũng như có quyền kiểm soát to lớn đối với sự phân phối các nguồn tài nguyên thế giới, tuy vậy vẫn có ý kiến cho rằng Liên minh Châu Âu vẫn còn bị chia rẽ quá xa về chính trị và văn hóa để được coi là một thực thể duy nhất, đặc biệt vì hai đòn bẩy quyền lực chính là chính sách đối ngoại và quốc phòng, được thực thi chủ yếu bởi cá nhân từng nước thành viên[cần dẫn nguồn]. Nếu được coi là một thực thể thống nhất, một số người sẽ coi EU là một siêu cường.

Tổng số 25 quốc gia thành viên có những ảnh hưởng văn hóa to lớn trên toàn thế giới, thời trang, nghệ thuật và ẩm thực Châu Âu đã trở nên quen thuộc ở mọi ngõ ngách trên thế giới. Pháp và Anh Quốc cũng là những thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc với quyền phủ quyết. Về mặt giáo dục, 8 trong số 15 vị trí trong bản danh sách của PISA là các nước thành viên Liên minh Châu Âu và tất cả các quốc gia phương Tây trong tổ chức này đều đứng trong tốp 30[5]. Nếu tính sức mạnh sẽ có được theo kế hoạch mở rộng, Châu Âu sẽ sở hữu bốn hạm đội tàu sân bay cũng như hơn nửa tá các tàu sân bay hộ tống cỡ nhỏ hơn và nhiều tàu chiến trên biển cho tới năm 2015[cần dẫn nguồn].

EU bao gồm nhiều nước phát triển: trái lại, Ấn Độ và Trung Quốc tuy thống nhất về mặt chính trị nhưng vẫn còn thiếu sự phát triển kinh tế, chính trị, quân sự và xã hội cần thiết. Liên minh Châu Âu hiện có một số thành viên là những cường quốc hiện nay - Anh Quốc, Đức, Pháp và Ý - cùng 21 quốc gia khác.

Tương tự, EU thậm chí còn có thể đã phát triển phạm vi ảnh hưởng giữa các quốc gia gần gũi về địa lý, tương tự như trường hợp của Hoa KỳLiên bang Xô viết thời Chiến tranh Lạnh[6]. Ví dụ, các quốc gia thành viên khối EFTA bên ngoài Liên minh, và các thuộc địa cũ, đặc biệt tại Châu Phi. EU đóng vai trò một bên trung gian hòa giải [1], họ đã đảo ngược sự cân bằng quyền lực truyền thống, theo nghĩa các quốc gia khác thường không muốn đối đầu với họ, mà muốn gia nhập cùng với họ.

Một số nhà bình luận cho rằng, đối với Liên minh Châu Âu sự hội nhập chính trị hoàn toàn là không cần thiết để có được ảnh hưởng mang tầm vóc quốc tế, rằng sự yếu kém hiện nay chính là sức mạnh thật sự của họ (as of its low profile diplomacy and the opsetion of the rule of law[7]) và rằng EU đại diện cho một phương thức mới và có tiềm năng thành công hơn so với những phương thức truyền thống [2]. Tuy nhiên, sự không chắc chắn về tính hiệu quả của một tầm ảnh hưởng như vậy sẽ tương đương với sự không chắc chắn về sự hội nhập chính trị của một siêu cường (ví dụ Hoa Kỳ) khi so sánh.

Đa số những cuộc tranh luận dường như cho rằng EU là một "thực thể riêng".

Cơ cấu Liên minh Châu Âu[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 16 tháng 12 năm 2004, The World Factbook, một ấn bản của Cục tình báo trung ương Mỹ (CIA) đã có thêm mục dành riêng cho Liên minh Châu Âu[8]. Theo CIA, sở dĩ Liên minh Châu Âu được thêm vào vì EU "tiếp tục tự mang lại cho mình những đặc điểm của một nhà nước". Lý lẽ của họ đã được giải thích trong đoạn tuyên bố ngắn ở lời mở đầu như sau:

Tiến trình phát triển của Liên minh Châu Âu (EU) từ một thỏa thuận kinh tế khu vực với sau nước thành viên năm 1951 tới một tổ chức siêu quốc gia như hiện nay với 25 nước thành viên trên khắp lục địa Châu Âu là một hiện tượng chưa từng xảy ra trong lịch sử. Các liên minh triều đình với mục tiêu củng cố lãnh thổ từng là tiêu chuẩn từ lâu ở Châu Âu... Mặc dù Liên minh Châu Âu không phải là liên bang theo đúng nghĩa chặt chẽ của nó, nhưng tổ chức này vượt xa các hiệp hội tự do thương mại khác như ASEAN, NAFTA, hay Mercosur, và nó mang nhiều thuộc tính của các quốc gia độc lập, với lá cờ, quốc ca, ngày thành lập và đồng tiền tệ riêng cũng như một chính sách đối ngoại và an ninh chung đang ở giai đoạn thành hình. Trong tương lai, nhiều thuộc tính quốc gia của Liên minh Châu Âu sẽ còn được mở rộng thêm. Vì thế, việc đưa những thông tin căn bản của EU với tư cách là một thực thể mới và riêng biệt vào trong The World Factbook là xác đáng. Tuy nhiên... những thông tin về thực thể này vẫn được đặt sau các quốc gia thông thường khác. - CIA factbook[8]

Những siêu cường đang nổi lên[sửa | sửa mã nguồn]

Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Những tòa nhà chọc trời ở Thượng Hải, biểu tượng của thần kỳ kinh tế Trung Quốc

Flag of the People's Republic of China.svg Cộng hòa nhân dân Trung Hoa thường được coi là một siêu cường đang nổi lên[9]. Chưa cần tính số liệu kinh tế của Hồng KôngMacao, Lục địa Trung Quốc hiện là nền kinh tế đứng thứ hai thế giới về mức nền kinh tế đứng thứ hai thế giới|GDP thực (PPP) và hiện được coi là một siêu cường đang nổi lên nhờ dân số đông đảo và mức độ tăng trưởng kinh tế rất nhanh với tỷ lệ bình quân hàng năm là 9.9%[10]. Sở hữu các lực lượng vũ trang lớn nhất thế giới, Trung Quốc hiện là một trong năm thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc.

Cộng hoà Ấn Độ[sửa | sửa mã nguồn]

Flag of India.svg Cộng hòa Ấn Độ hiện là nền kinh tế đứng hàng thứ tư thế giới về GDP thực (theo sức mua tương đương) và đứng hàng thứ mười theo GDP danh nghĩa (tỷ giá trao đổi thị trường), với mức tăng trưởng hàng năm 8.1%[11]. Nước này được coi là một siêu cường tương lai bởi họ sở hữu một lực lượng lao động có tay nghề (đặc biệt trong lĩnh vực dịch vụcông nghệ thông tin), một dân số trẻ, và là nền kinh tế lớn có tốc độ phát triển cao thứ hai thế giới[12][13]. Ấn Độ có quân đội được huấn luyện tốt cùng lực lượng không quânhải quân từ lâu được coi là có trình độ tác chiến tốt[14]. Với các định chế dân chủ của mình, Ấn Độ tuy là nước có lịch sử phát triển chậm chạp nhưng ổn định[15].

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Country profile: United States of America, BBC News, Accessed July 22, 2008
  2. ^ “Analyzing American Power in the Post-Cold War Era”. Truy cập ngày 28 tháng 2 năm 2007. 
  3. ^ a ă Reid, TR (2004). The United States Of Europe: The New Superpower and the End of American Supremacy. Touchstone. 
  4. ^ Yale Globa “Yale Global”. Truy cập ngày 11 tháng 6 năm 2006. 
  5. ^ “PISA study rankings”. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2006. 
  6. ^ “The EU as a Regional Normative Hegemon”. Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2006. 
  7. ^ “The Project for a New European Century”. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2006. 
  8. ^ a ă “Inclusion of EU in the CIA factbook”. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2006. 
  9. ^ “Encyclopædia Britannica on China as an emerging superpower”.  Đã bỏ qua văn bản “accessdate” (trợ giúp)
  10. ^ New York Times - Chinese Economy Grows to 4th Largest in the World
  11. ^ IBEF Economy Indicators
  12. ^ New Scientist Special Report on India
  13. ^ The Australian Regional Overview - Asia
  14. ^ Global Security India - Navy
  15. ^ The Trailing Edge India as a future superpower by Peter Drucker