Tài liệu xuất bản định kỳ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Tài liệu xuất bản định kỳ hay ấn phẩm xuất bản định kỳ hay xuất bản phẩm nhiều kỳ là loại ấn phẩm được xuất bản mới theo một lịch trình đều đặn. Các ví dụ quen thuộc nhất về tài liệu xuất bản định kỳ là báo viết (báo ngày, báo tuần) hoặc tạp chí (thường xuất bản theo tuần, theo tháng hoặc theo quý). Ngoài ra còn có những ấn phẩm thường được xuất bản và trích dẫn theo "số quyển" và "số kỳ" như bản tin, tạp chí văn học, tạp chí học thuậtniên giám.

Dựa theo thời gian và thứ tự xuất bản, xuất bản phẩm xuất bản định kỳ thường được phân thành số quyển và số kỳ. Thông thường thì cứ mỗi năm phát hành được tính là một quyển, xuất bản phẩm xuất bản định kỳ đã phát hành được bao nhiêu năm thì có bấy nhiêu quyển. Tuy nhiên cũng có khi vài năm được tính là một quyển hoặc trong một năm ra nhiều quyển hoặc không đặt quyển. Số kỳ (cũng cũng gọi là số niên kỳ để phân biệt với số tổng kỳ) là biên mã chỉ thứ tự xuất bản trong một năm của xuất bản phẩm xuất bản định kỳ. Tổng số các kỳ đã xuất bản từ khi xuất bản phẩm xuất bản định kỳ xuất bản lần đầu tiên cho đến một kỳ nào đó được gọi là số tổng kỳ. Tỉ dụ như bản xuất bản tháng 8 năm 2010 của một nguyệt san được xuất bản lần đầu tháng 2 năm 2000 sẽ có số quyển là 11, số kỳ là 8, số tổng kỳ là 118.

Có thể phân tài liệu xuất bản định kỳ làm hai loại: tài liệu phổ thông và tài liệu học thuật. Tài liệu xuất bản định kỳ loại phổ thông bao gồm tạp chí và báo. Tài liệu xuất bản định kỳ loại học thuật (tập san) có trong thư viện và cơ sở dữ liệu. Các tập san thương mại/nghề nghiệp cũng là loại tài liệu xuất bản định kỳ, được viết dành cho đối tượng độc giả có tay nghề về một ngành nào đó. Vào đầu thập niên 1990, chỉ tính riêng ở Hoa Kỳ đã có hơn 6.000 ấn phẩm thương mại, kỹ thuật, học thuật, khoa học và thương mại.[1]

Những ví dụ trên đây dựa trên giả định về vòng tuần hoàn liên tục không điểm dừng của các ấn phẩm. Tuy nhiên, ngược lại thì một cuốn tiểu thuyết có thể được xuất bản từng phần theo từng tháng. Phương pháp này gọi là "xuất bản từng phần", ví dụ xuất bản truyện tranh. Loại hình này nở rộ từ giữa thế kỷ 19 và không chỉ giới hạn cho các ấn phẩm mang nội dung hư cấu.[2]

Tài liệu xuất bản định kỳ được nhận dạng bằng Mã số tiêu chuẩn quốc tế (ISSN).

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Gary Blake and Robert W. Bly, The Elements of Technical Writing, pg. 113. New York: Macmillan Publishers, 1993. ISBN 0020130856
  2. ^ Simon Eliot, Jonathan Rose, A Companion to the History of the Book (2007), tr. 297.