Tỉnh (tiếng Philippines: lalawigan hoặc probinsya) là đơn vị hành chính địa phương cấp 1 trực thuộc quốc gia ở Philippines. Quốc gia này được chia ra 80 tỉnh, các tỉnh được chia ra thành các thành phố (lungsod) và đô thị (bayan). Vùng thủ đô quốc gia, bao gồm thành phố Manila không được chia thành các tỉnh.
Các tỉnh được phân nhóm thành 17 vùng (rehiyon) dựa trên đặc điểm dân tộc, văn hóa, địa lý. 14 vùng được đánh số phù hợp với vị trí địa lý từ Bắc đến Nam. Các khu vực Vùng thủ đô quốc gia, Vùng hành chính Cordillera, và Vùng tự trị ở Mindanao Hồi Giáo không có đánh số.
Chính quyền địa phương đứng đấu bởi một tỉnh trưởng (gobernador). Để phục vụ mục đích đại diện lập pháp, tỉnh được chia ra một hay hơn quận quốc hội (distrito). Mỗi thành phố hoặc municipality thuộc về một trong số các quận này. Một dân biểu quốc hội (kinatawan) đại diện một quận ở trong Hạ Viện. Mỗi quận cũng có các thành viên ủy ban trong ủy ban tỉnh (xem thêm trong phần chính quyền tỉnh).
Chính quyền tỉnh[sửa]
Chính quyền tỉnh có một cơ quan hành pháp và lập pháp. Quyền tư pháp của tỉnh nằm dưới sự giám sát của Tòa án tối cao Philippines. Chính quyền địa phương là một đơn vị tự trị, giám sát trực tiếp các công việc của tỉnh. Tổng thống Philippines điều phối các tỉnh thông qua Bộ Nội vụ và Chính quyền địa phương (DILG).
Cơ quan hành pháp[sửa]
Chính quyền tỉnh đứng đầu bởi tỉnh trưởng (gobernador), là người đứng cơ quan hành pháp của tỉnh. Dưới tỉnh trưởng là các sở như: hành chính, pháp chế, thông tin, công nghệ, ngân khố. Tỉnh trưởng được bầu nhiệm kỳ 3 năm và có thể được bầu tối đa 3 nhiệm kỳ. Các sở được tỉnh trưởng bổ nhiệm.
Danh sách các tỉnh[sửa]
| Tỉnh |
Tỉnh lỵ |
Vùng |
Dân số |
Diện tích (km²) |
Mật độ dân số
(người/km²) |
| Abra |
Bangued |
CAR |
209.491 |
3.975,6 |
52.7 |
| Agusan del Norte |
Cabadbaran |
Vùng XIII |
552.849 |
2.590,0 |
213.5 |
| Agusan del Sur |
Prosperidad |
Vùng XIII |
559.294 |
8.966,0 |
62.4 |
| Aklan |
Kalibo |
Vùng VI |
451.314 |
1.817,9 |
248.3 |
| Albay |
Legazpi City |
Vùng V |
1.090.907 |
2.552,6 |
427.4 |
| Antique |
San Jose |
Vùng VI |
471.088 |
2.522,0 |
186.8 |
| Apayao |
Kabugao |
CAR |
97.129 |
3.927,9 |
24.7 |
| Aurora |
Baler |
Vùng III |
173.797 |
3.239,5 |
53.6 |
| Basilan |
Isabela City |
ARMM |
322.828 |
1.234,2 |
243.8 |
| Bataan |
Balanga City |
Vùng III |
557.659 |
1.373,0 |
406.2 |
| Batanes |
Basco |
Vùng II |
16.467 |
209.3 |
78.7 |
| Batangas |
Batangas City |
Vùng IV-A |
1.905.348 |
3.165,8 |
601.9 |
| Benguet |
La Trinidad |
CAR |
582.515 |
2.655,4 |
219.4 |
| Biliran |
Naval |
Vùng VIII |
140.274 |
555.5 |
252.5 |
| Bohol |
Tagbilaran City |
Vùng VII |
1.139.130 |
4.117,3 |
276.7 |
| Bukidnon |
Malaybalay City |
Vùng X |
1.060.265 |
8.293,8 |
127.8 |
| Bulacan |
Malolos |
Vùng III |
2.234.088 |
2.625,0 |
851.1 |
| Cagayan |
Tuguegarao City |
Vùng II |
993.580 |
9.002,7 |
110.4 |
| Camarines Norte |
Daet |
Vùng V |
458.840 |
2.112,5 |
217.2 |
| Camarines Sur |
Pili |
Vùng V |
1.551.549 |
5.266,8 |
294.6 |
| Camiguin |
Mambajao |
Vùng X |
74.232 |
229.8 |
323.0 |
| Capiz |
Roxas City |
Vùng VI |
654.156 |
2.633,2 |
248.4 |
| Catanduanes |
Virac |
Vùng V |
215.356 |
1.511,5 |
142.5 |
| Cavite |
Trece Martires City |
Vùng IV-A |
2.063.161 |
1.287,6 |
1.602,3 |
| Cebu |
Cebu City |
Vùng VII |
3.356.137 |
5.088,4 |
659.6 |
| Compostela Valley |
Nabunturan |
Vùng XI |
580.244 |
4.667,0 |
124.3 |
| Cotabato |
Kidapawan City |
Vùng XII |
958.643 |
6.569,9 |
145.9 |
| Davao del Norte |
Tagum City |
Vùng XI |
743.811 |
3.463,0 |
214.8 |
| Davao del Sur |
Digos City |
Vùng XI |
1.905.917 |
6.377,6 |
298.8 |
| Davao Oriental |
Mati |
Vùng XI |
446.191 |
5.164,5 |
86.4 |
| Đông Samar |
Borongan |
Vùng VIII |
375.822 |
4.339,6 |
86.6 |
| Quần đảo Dinagat |
San Jose |
Vùng XIII |
120.813 |
1.036,34 |
116,6 |
| Guimaras |
Jordan |
Vùng VI |
141.450 |
604.7 |
233.9 |
| Ifugao |
Lagawe |
CAR |
161.623 |
2.517,8 |
64.2 |
| Ilocos Norte |
Laoag City |
Vùng I |
514.241 |
3.399,3 |
151.3 |
| Ilocos Sur |
Vigan City |
Vùng I |
594.206 |
2.579,6 |
230.3 |
| Iloilo |
Iloilo City |
Vùng VI |
1.925.002 |
4.719,4 |
407.9 |
| Isabela [1] |
Ilagan |
Vùng II |
1.287.575 |
10.664,6 |
120.7 |
| Kalinga |
Tabuk |
CAR |
174.023 |
3.119,7 |
55.8 |
| La Union |
San Fernando City |
Vùng I |
657.945 |
1.493,1 |
440.7 |
| Laguna |
Santa Cruz |
Vùng IV-A |
1.965.872 |
1.759,7 |
1.117,2 |
| Lanao del Norte |
Tubod |
Vùng X |
758.123 |
3.092,0 |
245.2 |
| Lanao del Sur |
Marawi City |
ARMM |
800.162 |
3.872,9 |
206.6 |
| Leyte |
Tacloban City |
Vùng VIII |
1.592.336 |
5.712,8 |
278.7 |
| Maguindanao |
Shariff Aguak |
ARMM |
599.103 |
4.900,1 |
163.5 |
| Marinduque |
Boac |
Vùng IV-B |
217.392 |
959.3 |
226.6 |
| Masbate |
Masbate City |
Vùng V |
707.668 |
4.047,7 |
174.8 |
| Metro Manila |
Manila
(Vùngal center) |
NCR |
9.932.560 |
636 |
15.617,2 |
| Misamis Occidental |
Oroquieta City |
Vùng X |
486.723 |
1.939,3 |
251.0 |
| Misamis Oriental |
Cagayan de Oro City |
Vùng X |
1.126.215 |
3.570,0 |
315.5 |
| Mountain Province |
Bontoc |
CAR |
140.439 |
2.097,3 |
67.0 |
| Negros Occidental [2] |
Bacolod City |
Vùng VI |
2.565.723 |
7.926,1 |
323.7 |
| Negros Oriental |
Dumaguete City |
Vùng VII |
1.130.088 |
5.402,3 |
209.2 |
| Bắc Samar |
Catarman |
Vùng VIII |
500.639 |
3.498,0 |
143.1 |
| Nueva Ecija |
Palayan City |
Vùng III |
1.659.883 |
5.284,3 |
314.1 |
| Nueva Vizcaya |
Bayombong |
Vùng II |
366.962 |
3.903,9 |
94.0 |
| Occidental Mindoro |
Mamburao |
Vùng IV-B |
380.250 |
5.879,9 |
64.7 |
| Oriental Mindoro |
Calapan City |
Vùng IV-B |
681.818 |
4.364,7 |
156.2 |
| Palawan |
Puerto Princesa City |
Vùng VI |
755.412 |
14.896,3 |
50.7 |
| Pampanga |
San Fernando City |
Vùng III |
1.882.730 |
2.180,7 |
863.4 |
| Pangasinan |
Lingayen |
Vùng I |
2.434.086 |
5.368,2 |
453.4 |
| Quezon |
Lucena City |
Vùng IV-A |
1.679.030 |
8.706,6 |
192.8 |
| Quirino |
Cabarroguis |
Vùng II |
148.575 |
3.057,2 |
48.6 |
| Rizal |
Pasig City[3] |
Vùng IV-A |
1.707.218 |
1.308,9 |
1.304,3 |
| Romblon |
Romblon |
Vùng IV-B |
264.357 |
1.355,9 |
195.0 |
| Samar |
Catbalogan City |
Vùng VIII |
641.124 |
5.591,0 |
114.7 |
| Sarangani |
Alabel |
Vùng XII |
410.622 |
2.980,0 |
137.8 |
| Siquijor |
Siquijor |
Vùng VII |
81.598 |
343.5 |
237.5 |
| Sorsogon |
Sorsogon City |
Vùng V |
650.535 |
2.141,4 |
303.8 |
| Nam Cotabato |
Koronadal City |
Vùng XII |
1.102.550 |
4.489,0 |
245.6 |
| Nam Leyte |
Maasin City |
Vùng VIII |
360.160 |
1.734,8 |
207.6 |
| Sultan Kudarat |
Isulan |
Vùng XII |
586.505 |
4.714,8 |
124.4 |
| Sulu |
Jolo |
ARMM |
619.668 |
1.600,4 |
387.2 |
| Surigao del Norte |
Surigao City |
Vùng XIII |
374.465 |
1.936,9 |
193.3 |
| Surigao del Sur |
Tandag |
Vùng XIII |
501.808 |
4.552,2 |
110.2 |
| Tarlac |
Tarlac City |
Vùng III |
1.068.783 |
3.053,4 |
350.0 |
| Tawi-Tawi |
Bongao |
ARMM |
322.317 |
1.087,4 |
296.4 |
| Zambales |
Iba |
Vùng III |
627.802 |
3.714,4 |
169.0 |
| Zamboanga del Norte |
Dipolog City |
Vùng IX |
823.130 |
6.618,0 |
124.4 |
| Zamboanga del Sur |
Pagadian City |
Vùng IX |
1.438.011 |
4.964,1 |
289.7 |
| Zamboanga Sibugay |
Ipil |
Vùng IX |
497.239 |
3.087,9 |
161.0 |
Chú thích[sửa]
- ^ On February 20, 1995, legislation was approved for the division of Isabela into Isabela del Norte and Isabela del Sur. It was disapproved in the provincial plebiscite. The division never took place.
- ^ Negros del Norte was created from Negros Occidental on January 3, 1986. Its creation was declared unconstitutional on July 11, 1986, and it was abolished on August 18, 1986.
- ^ Sec. 52, RA 7829
Tham khảo[sửa]
- Philippine Standard Geographic Code Interactive, National Statistical Coordination Board
- Total Population, Number of Households, Average Household Size, Population Growth Rate and Population Density by Region, Province and Highly Urbanized City: as of May 1, 2000, Census 2000 Final Counts, National Statistics Office, Republic of the Philippines
- The Local Government Code of the Philippines, Department of Interior and Local Government, Republic of the Philippines
- Government system based on US and Spanish models under review, Andrew Stevens, Local government in The Philippines, City Mayors
- Provinces of the Philippines, Gwillim Law, Statoids.com
Liên kết ngoài[sửa]