Thái Đinh

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thái Đinh
Vua Trung Hoa (chi tiết...)
Vua nhà Thương
Trị vì 1194 TCN - 1192 TCN
Tiền nhiệm Vũ Ất
Kế nhiệm Đế Ất
Thông tin chung
Hậu duệ Đế Ất
Triều đại Nhà Thương
Thân phụ Vũ Ất
Mất 1192 TCN

Thái Đinh (chữ Hán: 太丁, hay Văn Đinh, 文丁 trị vì: 1194 TCN - 1192 TCN[1] hoặc 1112 TCN - 1102 TCN[2]) là vua thứ 28 nhà Thương trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế[sửa | sửa mã nguồn]

Thái Đinh là con của Vũ Ất (武乙) - vua thứ 27 nhà Thương. Khoảng năm 1195 TCN, Vũ Ất bị sét đánh chết, Thái Đinh lên nối ngôi.

Trị vì[sửa | sửa mã nguồn]

Trong năm thứ 2 sau khi ông lên ngôi, Quý Lịch (季历), tấn công Yên Kinh Nhung (燕京戎) nhưng bị đánh bại. Năm thứ 4, Quý Lịch tấn công Dư Vô Nhung (余无戎) và giành chiến thắng. Năm thứ 7, Quý Lịch tấn công Hô Nhung (呼 戎) và một lần nữa chiến thắng.

Vài năm sau đó, Quý Lịch đánh bại Ế Đồ Nhung (翳徒戎), bắt giữ được ba tướng, báo cáo chiến thắng cho Thái Đinh. Tuy nhiên, do lo sợ nước Chu phát triển quá mạnh mẽ, Thái Đinh ban thưởng cho Quý Lịch và phái ông đến một thành phố được gọi là Tắc Kiều (塞库) và giết đi.

Khoảng năm 1192 TCN, ông qua đời, ở ngôi tất cả 3 năm. Dự án Hạ Thương Chu đoạn đại công trình của các nhà sử học hiện đại Trung Quốc xác định ông ở ngôi từ năm 1112 TCN đến 1102 TCN, tức là 11 năm và kết thúc muộn hơn số liệu trên khoảng 90 năm.

Con ông là Đế Ất (帝乙) lên nối ngôi.

Giáp cốt văn khai quật tại Ân Khư ghi ông là vua thứ 27 của nhà Thương [3][4].

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Sử ký Tư Mã Thiên - Những điều chưa biết, Bùi Hạnh Cẩn và Việt Anh dịch (2007), NXB Văn hóa thông tin, thiên:
    • Ân bản kỷ
  • Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), Cố sự Quỳnh Lâm, NXB Thanh Hoá

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 18
  2. ^ Theo nghiên cứu của dự án Hạ Thương Chu đoạn đại công trình của các nhà sử học hiện đại Trung Quốc
  3. ^ “The Shang Dynasty Rulers”. China Knowledge. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007. 
  4. ^ “Shang Kingship And Shang Kinship”. Đại học Indiana. Truy cập ngày 7 tháng 8 năm 2007.  [[]][liên kết hỏng]