Thân (họ)

Thân (Hán tự là 申姓) là một họ của người Á Đông. Họ Thân có ở Việt Nam, Trung Quốc và Triều Tiên (Hangul: 신, Hanja: 申, Romaja quốc ngữ: Sin). Đây là họ phổ biến thứ 13 ở Triều Tiên. Họ này đứng thứ 298 trong danh sách Bách gia tính.

Họ Thân Việt Nam

Nguồn gốc

Họ Thân ở Việt Nam có thể có một hay nhiều nguồn gốc, nhưng một trong những nguồn gốc của họ Thân ở Việt Nam mà được nhiều nhà sử học xác nhận là: họ Thân Việt Nam xuất phát từ dòng họ Giáp (甲姓) của dân tộc Tày (một dân tộc thiểu số ở Việt Nam và Trung Quốc), nhiều đời làm thủ lĩnh vùng động Giáp thuộc châu Lạng tức châu Quang Lang (hay châu Ôn, Lạng Sơn), vùng biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc (ngày nay thuộc Lạng Sơn Việt Nam). Các tù trưởng họ Giáp, ở động Giáp ngay từ thời vua Lý Thái Tổ đã liên kết với triều đình nhà Lý bằng các mối quan hệ gia tộc, thường được lấy công chúa nhà Lý. Các tù trưởng động Giáp-phò mã nhà Lý này cũng ra sức giúp dật, phò tá nhà Lý, tạo nên một vùng biên cương ổn định phía bắc giáp nhà Tống. Giáp Thừa Quý thời đứng đầu động Giáp, là phò mã của vua Lý Thái Tổ, được vua Lý đổi họ sang họ Thân bằng việc ban thêm cho một nét chữ vào chữ Giáp (甲), tên họ, để trở thành chữ Thân (申). Từ đó, dân động Giáp phần nhiều mang họ Thân để ghi ơn vua, đây có thể được xem là một trong những nguồn gốc của họ Thân ở Lạng Sơn và Bắc Giang (nơi khởi phát chính của họ Thân ở Việt Nam).

Những người họ Thân nổi bật

• Thân Thừa Quý, tù trưởng động Giáp, phò mã nhà Lý, người được cho là mang họ Thân đầu tiên.
• Thân Thiệu Thái, tù trưởng động Giáp châu Quang Lang, phò mã nhà Lý, con trai của Thân Thừa Quý.
• Thân Cảnh Phúc 申景福, tù trưởng động Giáp châu Quang Lang, phò mã nhà Lý, tướng nhà Lý chống Tống xâm lược, con trai của Thân Thiệu Thái.
• Thân Nhân Trung 申仁忠, tiến sĩ nho học năm 1469, người soạn thảo ra văn bia tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam (bản tuyên ngôn về giáo dục Việt Nam), nhà thơ phó soái Tao đàn Nhị thập bát Tú của vua Lê Thánh Tông, quan nhà Hậu Lê thời vua Lê Thánh Tông.
• Thân Nhân Tín 申仁信, tiến sĩ nho học năm 1490, con của Thân Nhân Trung.
• Thân Tông Vũ 申宗武 hay Thân Nhân Vũ, tiến sĩ nho học năm 1481, con của Thân Nhân Trung.
• Thân Cảnh Vân 申景雲, Thám hoa năm 1487, con trai Thân Nhân Tín.
• Thân Khuê 申奎, tiến sĩ năm 1628.
• Thân Toàn 申璿, tiến sĩ năm 1652, con trai Thân Khuê.
• Thân Văn Nhiếp, quan nhà Nguyễn thời Tự Đức, làm Bố chính Quảng Nam, một trong những quan lại chủ chốt chống Pháp tại Đà Nẵng năm 1858, cuối đời là Tổng đốc Bình Phú.
• Thân Trọng Huề, con Thân Văn Nhiếp, Thượng thư bộ Học rồi bộ Binh triều Nguyễn thời Pháp thuộc.
• Thân Văn Khoa, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bắc Giang.
• Thân Đức Hưởng, Chánh văn phòng-Ban Kinh tế Trung ương.
• Thân Thị Thư, Ủy viên Ban Thường vụ Trưởng Ban Tuyên Giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh.
• Thân Văn Thanh, Vụ trưởng Vụ vận tải- Bộ giao thông vận tải/ Chánh văn phòng Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia.
• Thân Minh Thiện, Phó Vụ trưởng - Ban Nội chính Trung ương
• Thân Văn Mưu, nguyên Chủ tịch tỉnh Bắc Giang
• Thân Đức Nam, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Công trình giao thông 5.
• Thân Danh Nỵ, Tham tán Công sứ của Đại sứ quán Việt Nam tại Đức năm 2006.
• Thân ngọc Sao ,LAN VIET sweater
• Thân Hoài Thu, Bí thư thứ ba Bộ phận lãnh sự của Đại sứ quán Việt Nam tại Đức năm 2012. Cùng rất nhiều con cháu họ Thân hiện đang là GS, TS công tác tại các Cơ quan Nhà nước, các trường Đại học trên cả nước...

Liên kết ngoài

• Hội thảo kỷ niệm 200 năm sinh Thân Văn Nhiếp, trên trang web họ Thân.
• Bài Những tên tuổi sáng danh của họ Thân trong lịch trình tiến hóa Việt Nam của Vũ Ngọc Khánh, trên trang web họ Thân.