Từ Sơn

Từ Sơn là một thị xã cửa ngõ phía nam của tỉnh Bắc Ninh cửa ngõ phía bắc của thành phố Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập ngày 24 tháng 9 năm 2008 trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của huyện Từ Sơn cũ.

Vị trí

Từ Sơn, phía Bắc tiếp giáp với các huyện Yên Phong (Bắc Ninh), phía Đông Bắc và Đông tiếp giáp với huyện Tiên Du (Bắc Ninh), phía Nam và Tây Nam tiếp giáp với huyện Gia Lâm (Hà Nội), phía Tây giáp với huyện Đông Anh (Hà Nội). Từ Sơn là thị xã nằm giữa Hà Nội và thành phố Bắc Ninh và cũng là một trong hai trung tâm của trấn Kinh Bắc xưa.

Hành chính

Thị xã Từ Sơn thành lập ngày 24 tháng 09 năm 2008 trên cơ sở toàn bộ huyện Từ Sơn, gồm có 07 phường và 05 xã:

• Các phường gồm:

1. Châu Khê (497,58 ha và 17.905 nhân khẩu);
2. Đình Bảng (830,10 ha và 16.771 nhân khẩu);
3. Đông Ngàn (111,04 ha và 8.548 nhân khẩu);
4. Đồng Nguyên (688,29 ha và 15.423 nhân khẩu);
5. Đồng Kỵ (334,29 ha và 15.997 nhân khẩu);
6. Tân Hồng (491,20 ha và 11.291 nhân khẩu);
7. Trang Hạ (255,69 ha và 5.510 nhân khẩu);

• Các xã gồm:

1. Hương Mạc
2. Phù Chẩn
3. Phù Khê
4. Tam Sơn
5. Tương Giang

Diện tích

Diện tích: 61,33 km².

Dân số

Tổng dân số Từ Sơn là 143.843 người (tính đến 31 tháng 12 năm 2006). Mật độ dân số là 2.345 người/km², gấp 2 lần mật độ dân số bình quân vùng đồng bằng sông Hồng, gấp 1,8 lần mật độ dân số của Hải Phòng, gấp 1,2 lần mật độ dân số của Hà Nội mới và là một trong những thị xã đông dân nhất Việt Nam.

Lịch sử

Tên huyện Từ Sơn có từ thời Trần. Sang thời Hậu Lê, địa danh Từ Sơn được đặt cho một phủ thuộc thừa tuyên Kinh Bắc, gồm các huyện Tiên Du, Yên Phong, Quế Dương, Đông Ngàn, Vũ Ninh, trong đó huyện Đông Ngàn tương ứng với diện tích thị xã Từ Sơn (Bắc Ninh) và một phần các huyện Đông Anh, Gia Lâm (Hà Nội) ngày nay. Sang thời Nguyễn, phủ Từ Sơn thuộc tỉnh Bắc Ninh. Sau cách mạng tháng Tám (1945), bỏ cấp phủ, đổi làm huyện Từ Sơn.

Năm 1961, các xã Liên Hà, Vân Hà, Dục Tú, Quang Trung, Đông Hội, Mai Lâm, Tiền Phong, Đình Xuyên, Dương Hà và thị trấn Yên Viên của huyện Từ Sơn được sáp nhập vào Hà Nội, nay là một phần các huyện Đông Anh, Gia Lâm.

Năm 1962, sau khi tỉnh Bắc Ninh hợp nhất với tỉnh Bắc Giang thành tỉnh Hà Bắc, huyện Từ Sơn cũng hợp nhất với huyện Tiên Du thành huyện Tiên Sơn. Năm 1999, ba năm sau khi tái lập tỉnh Bắc Ninh, huyện Từ Sơn cũng được tái lập. Năm 2008, huyện Từ Sơn được nâng cấp thành thị xã Từ Sơn.

Kinh tế - Xã hội

Từ Sơn là thị xã cửa ngõ của tỉnh Bắc Ninh, là đô thị vệ tinh của Thủ đô Hà Nội và là một trong hai trung tâm kinh tế - văn hóa - giáo dục của tỉnh Bắc Ninh (sau Thành phố Bắc Ninh). Từ Sơn là một đô thị công nghiệp với nhiều khu công nghiệp, nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng như Đa Hội, Đồng Kỵ, Phù Khê, Mai Động ... và có nhiều trường cao đẳng, đại học: Đại học thể dục thể thao TW1 (nay là ĐH thể dục thể thao Bắc Ninh), trường CĐ Công nghệ Bắc Hà, trường CĐ thủy sản, trường CĐ quản lý kinh tế công nghiệp...

Định hướng phát triển

Từ Sơn đang ra sức phấn đấu trở thành một đô thị công nghiệp - văn hoá - giáo dục - y tế quan trọng của tỉnh Bắc Ninh cũng như trở thành một đô thị vệ tinh quan trọng của vùng Thủ đô Hà Nội. Hy vọng Từ Sơn sẽ trở thành đô thị vệ tinh của Hà Nội trong tương lai không xa và mong rằng Từ Sơn sẽ mời thêm được nhiều trường đại học, cao đẳng mới cũng như mời thêm được một số bệnh viện lớn.

Danh nhân

• Lý Thái Tổ
• Lý Thái Tông
• Thiền Sư Vạn Hạnh
• Thiền sư Cứu Chỉ
• Lý Nhân Tông
• Lý Thánh Tông
• Nguyễn Quan Quang
• Ngô Miễn Thiệu
• Đàm Tướng Công
• Nguyễn Giản Thanh
• Đàm Quốc Sư
• Ngô Gia Tự
• Ngô Gia Khảm
• Nguyễn Văn Cừ
• Lê Quang Đạo
• Trần Đức Thảo
• Hồ Tiến Nghị
• Nguyễn Danh Thái
• Phan Đình Quý

Danh thắng

• Đình Bảng
• Chùa Dận
• Đền Đô
• Chùa Tiêu
• Chùa Trăm Gian (Tam Sơn)
• Đền Đầm