Thủ đô Việt Nam

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Thủ đô Việt Nam hiện nay là thành phố Hà Nội. Sau đây là danh sách các thủ đô - hiểu theo nghĩa rộng - là các trung tâm chính trị của chính thể nhà nước trong lịch sử Việt Nam, và cả của các cựu quốc gia từng tồn tại trên lãnh thổ Việt Nam ngày nay.

Danh sách kinh đô/thủ đô của Việt Nam qua các thời kỳ[sửa | sửa mã nguồn]

Phần này liệt kê các kinh đô/thủ đô trong lịch sử Việt Nam, theo trình tự thời gian.

Thủ đô/Kinh đô Thời kỳ Thời gian Ngày nay thuộc/là Tên di tích hiện nay
Ngàn Hống Kinh Dương Vương 2879 TCN Hà Tĩnh Hồng Lĩnh
Vũ Ninh Kinh Dương Vương-Lạc Long Quân 2879 TCN-1998 TCN Bắc Ninh Lăng mộ Kinh Dương Vương và Lạc Long Quân
Phong Châu[1] Hùng Vương 1998 TCN-257 TCN Phú Thọ Đền Hùng
Cổ Loa Nhà Thục 257 TCN-208 TCN Hà Nội Đền thờ An Dương Vương
Nhà Ngô 939-967
Phiên Ngung Nhà Triệu 207 TCN-111 TCN Quảng Châu, CHND Trung Hoa Cung điện Phiên Ngung
Mê Linh Trưng Vương 40-43 Hà Nội Đền Hai Bà Trưng
Long Biên Nhà Tiền Lý 541-602 Hà Nội Chùa Trấn Quốc
Đại La Họ Phùng Thế kỷ 8 Hà Nội Hoàng thành Thăng Long
họ Khúc 905-930
Dương Đình Nghệ-Kiều Công Tiễn 931-937
Hoa Lư Nhà Đinh 968-980 Ninh Bình Hoàng thành Hoa Lư
Nhà Tiền Lê 980-1009
Nhà Lý 1009 -1010
Thăng Long Nhà Lý 1010-1225 Hà Nội Hoàng thành Thăng Long
nhà Trần 1226-1400
Tây Đô Nhà Hồ 1400-1407 Thanh Hóa Hoàng thành Tây Đô
Thăng Long Nhà Hậu Lê (Lê sơ) 1428-1527 Hà Nội Hoàng thành Thăng Long
Nhà Mạc 1527-1592
Nhà Hậu Lê (trung hưng) 1592-1788
Nhà Tây Sơn (Cảnh Thịnh) 1800-1802
Phú Xuân Chúa Nguyễn 1867-1774 Thừa Thiên-Huế Hoàng thành Phú Xuân
Nhà Tây Sơn (Quang Trung-Cảnh Thịnh) 1789-1801
Thành Hoàng Đế Nhà Tây Sơn (Thái Đức) 1778-1793 Bình Định Thành Hoàng Đế
Huế Nhà Nguyễn thời kỳ độc lập 1802-1884 Thừa Thiên-Huế Hoàng thành Phú Xuân
Huế Nhà Nguyễn thời Pháp thuộc (Trung Kỳ) 1884-1945 Thừa Thiên-Huế Cố đô Huế
Sài Gòn Liên bang Đông Dương 1887-1901 Sài Gòn Dinh Độc Lập
Hà Nội Liên bang Đông Dương 1902-1954 Hà Nội Thủ đô
Huế Đế quốc Việt Nam 1945 Thừa Thiên-Huế Không có
Hà Nội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 1945-1976 Hà Nội Thủ đô
Sài Gòn Quốc gia Việt Nam 1949-1955 Sài Gòn Dinh Độc Lập
Sài Gòn Việt Nam Cộng hòa 1955-1975 Sài Gòn Dinh Độc Lập
Hà Nội Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1976-nay Hà Nội Thủ đô

Danh sách kinh đô của cựu quốc gia Chăm Pa[sửa | sửa mã nguồn]

Thủ đô/Kinh đô Thời kỳ Thời gian Ngày nay thuộc/là
Tượng Lâm Lâm Ấp 192-605 Chưa rõ
Sinhapura (Thành phố Sư Tử) Lâm Ấp 605-757 Trà Kiệu, tỉnh Quảng Nam
Virapura (Thành phố Hùng Tráng) Hoàn Vương 757-854 Thôn Palai Bachong, Ninh Thuận
Indrapura (Đồng Dương), (Thành phố Sấm Sét) Chiêm Thành, Triều vương thứ sáu 859-988 Cách Trà Kiệu 20 km
Vijaya (Chà Bàn, Đồ Bàn) Chiêm Thành, Triều vương thứ bảy-thứ mười lăm 988-1471 Bình Định
Sri Binui 1000-1139 Quy Nhơn
Băl Hangâu 1139-1421 Bình Định
Thi Nưêng 1421-1757 Phan Rang-Tháp Chàm

Kinh đô các cựu quốc gia khác[sửa | sửa mã nguồn]

Thủ đô/Kinh đô Thời kỳ Thời gian Ngày nay thuộc/là
Nam Bình
Nam Cương (Tây Âu / Âu Việt) theo truyền thuyết của người Tày TK3 TCN Cao Bằng
Vyadhapura (Đặc Mục)
(thành phố của những thợ săn)
Phù Nam thời kỳ thịnh vượng 1 SCN-Đầu TK7 Prey Veng, Campuchia
Na Phất Na Phù Nam thời kỳ suy tàn Đầu TK7-630 Angkor Borei, Takéo, Campuchia
Aninditapura Tiểu quốc Aninditapura TK 7-TK8 Chưa rõ
Xieng Khouang (Trình Quang) Vương quốc Bồn Man 1369-1478 Xiengkhuang, Lào
Pelei Agna
(thành phố vĩ đại)
Vương quốc Sedang 1888-1890 Kon Tum

Ảnh một số di tích kinh đô[sửa | sửa mã nguồn]

Cố đô của Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Cố đô là cách gọi tôn vinh những nơi từng là thủ đô chính thống trong lịch sử Việt Nam. Hiện ở Việt Nam có các nơi sau được gọi là cố đô gồm: đất tổ Phong Châu, cố đô Hoa Lư, cố đô Huế; với sự nhìn nhận và đánh giá lại về vương triều nhà Hồ, Thanh Hóa cũng được xem là một cố đô của Việt Nam. Cố đô Hoa Lưcố đô Huế là 2 tên gọi thông dụng, thường thấy nhất.

Các di tích cố đô thường sở hữu một trong các danh hiệu UNESCO ở Việt Nam như Phong Châu có tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vươngdi sản văn hóa phi vật thể; Hoàng thành Thăng Long, quần thể di tích Cố đô Hoa Lư, thành nhà Hồ, quần thể di tích Cố đô Huế đều thuộc những vùng di sản thế giới.

Hiện nay Việt Nam có 5 tỉnh, thành được gọi là các "vùng kinh đô" gồm: Hà Nội, Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh HóaThừa Thiên Huế.[2] 5 vùng kinh đô này được ngành văn hóa cho phép tổ chức và tham gia nhiều sự kiện lớn như: cuộc thi người đẹp các vùng kinh đô, hiệp hội văn học nghệ thuật các vùng kinh đô, triển lãm ảnh ngũ đại cố đô của Việt Nam, Hành trình di sản thế giới... Năm du lịch Quốc gia 2015 sẽ diễn ra ở Thanh Hóa và các tỉnh, thành phố có Kinh đô cổ và di sản văn hoá thế giới có chuyên đề "Hành trình về Kinh đô cổ Việt Nam".[3]

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]