Thanh Tuyền (ca sĩ)

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thanh Tuyền (ca sĩ)
Thanh Tuyen (1).jpg
Thanh Tuyền vào năm 2008
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh Phạm Như Mai
Sinh 29 tháng 10 năm 1949
Đà Lạt, Lâm Đồng
Nghề nghiệp ca sĩ
Thể loại nhạc vàng, nhạc quê hương
Ca khúc tiêu biểu "Chiều mưa biên giới", "Nỗi buồn hoa phượng", "Kiếp nghèo", "Duyên kiếp", "Biển tình"

Thanh Tuyền (tên thật là Phạm Như Mai, sinh ngày 29 tháng 10 năm 1949) là một ca sĩ thành công với dòng nhạc vàng Việt Nam. Bà đã thành danh tại miền Nam Việt Nam từ trước năm 1975 và sau này tiếp tục nổi tiếng ở hải ngoại. Thanh Tuyền đã tổ chức liveshow biểu diễn đặc biệt kỷ niệm 50 năm ca hát tại Việt Nam[1] và đây cũng chính là liveshow cuối cùng của Thanh Tuyền ở Việt Nam vì chỉ hai tháng sau, Cục Nghệ thuật Biểu diễn (Việt Nam) đã ngưng cấp phép biểu diễn cho bà, lúc đó là vào ngày 28 tháng 2 năm 2013.[2]

Sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Trước 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh Tuyền gặp được nhiều may mắn khi đến với lĩnh vực nghệ thuật. Thanh Tuyền ký hợp đồng với hãng đĩa Continental của nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào hè 1964, rồi chuyển về Sài Gòn học trường Lê Văn Duyệt (nay là Trường Trung học phổ thông Võ Thị Sáu, quận Bình Thạnh) cho đến hết lớp 12.

Từ mùa hè năm 1964 cho đến đầu năm 1965, tên tuổi Thanh Tuyền đã nổi bật trên các đài phát thanh của Việt Nam Cộng Hòa, một phần do giọng hát thiên phú, một phần do giám đốc hãng dĩa Continental là nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông đã dồn mọi nỗ lực trong việc "lăng xê" dòng suối trong của Đà Lạt này trên báo chí cũng như trên đài phát thanh, nên từ thành thị đến thôn quê, đâu đâu người ta cũng nhắc nhở tới tên Thanh Tuyền nhưng rất ít được nhìn thấy ca sĩ này vì phương tiện truyền thông thời kì đó còn thô sơ.[3]

Vào năm 1966, khi bà về cộng tác với hãng đĩa Asia (tức Sóng Nhạc) qua sự giới thiệu của cha nuôi là Mạnh Phát thì Thanh Tuyền mới thật sự được biết đến rất nhiều với "Đà Lạt Hoàng Hôn" và nhất là "Nỗi Buồn Hoa Phượng".

Dù cộng tác với những hãng đĩa khác, trong số có hãng đĩa Việt Nam, nhưng Thanh Tuyền vẫn có sự thỏa thuận với nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông là vẫn tiếp tục thu thanh một số nhạc phẩm cho hãng đĩa của ông. Bà cho biết thêm là lúc đó bà chỉ thu đĩa và hát cho đài phát thanh vì chưa đủ 18 tuổi để hát ở vũ trường vào thời đó. Một thời gian sau, bà góp mặt lần đầu tiên trong một chương trình nhạc của nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương trên đài truyền hình và liên tục trong nhiều chương trình khác. Lúc đó khán thính giả mới biết đến hình ảnh của Thanh Tuyền.

Năm 19 tuổi, Thanh Tuyền mới bắt đầu đặt chân vào hát tại các vũ trường. Đầu tiên là vũ trường Tự Do của ông Ngô Văn Cường. Sau đó một thời gian, bà sang cộng tác với chương trình Hoàng Thi Thơ tại vũ trường Maxim's. Đối với những sinh hoạt về đêm của Sài Gòn, Thanh Tuyền đã có một dạo trở thành một tiếng hát rất ăn khách.[cần dẫn nguồn]

Từ năm 1967 - 1968 Thanh Tuyền hát song ca cùng ca sĩ Chế Linh rất thành công đã trở thành một hiện tượng được nhắc đến nhiều nhất vào thời gian đó và cho đến ngày nay vẫn được mọi người ngưỡng mộ.[3] Hiện tượng này cũng được tạo dựng nên bởi nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông vào thời kỳ Chế Linh đang cộng tác với hãng đĩa Continemtal của ông. Vì muốn có sự thay đổi và nhất là tránh cho thính giả nhàm chán với những nhạc phẩm đơn ca nên ông đã đưa ra sáng kiến là để Thanh Tuyền song ca với Chế Linh. Đĩa nhạc đầu tiên trong đó có nhạc phẩm "Hái Trộm Hoa Rừng" của Trương Hoàng Xuân được tung ra thị trường và trở thành "ăn khách" một cách không ngờ. Những hãng đĩa khác sau đó đã tiếp tục khai thác để mời Thanh Tuyền-Chế Linh hát cặp.[cần dẫn nguồn]

Sau 1975[sửa | sửa mã nguồn]

Sau sự kiện 30 tháng 4 năm 1975, Thanh Tuyền ở lại Việt Nam và tiếp tục sinh hoạt văn nghệ với Đoàn kịch nói Kim Cương. Năm 1978, Thanh Tuyền cùng gia đình di cư đến Hoa Kỳ và định cư ở Washington rồi đến Houston, Texas. Trước khi bị ngưng cấp phép biểu diễn bà đã từng nhiều lần về quê hương làm từ thiện, và tổ chức liveshow biểu diễn[4]. Liveshow vào ngày "tận thế" 21 tháng 12 năm 2012 chính là liveshow cuối cùng mà Thanh Tuyền biểu diễn tại Việt Nam[1]. Bởi ngày đầu năm sau, vào ngày 30-1-2013, Thanh Tuyền bị ngưng cấp phép biểu diễn ở Việt Nam. Vì sau khi có văn bản kiến nghị của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh về việc ngưng cấp phép cho các ca sĩ hải ngoại từng được cấp phép biểu diễn trong nước vì tham gia trong chương trình Asia 71 kỷ niệm 32 năm hoạt động của Trung tâm Asia với nhiều tiết mục bị cho là bôi xấu Việt Nam. Ngày 28 tháng 2 năm 2013, Thanh Tuyền và một vài ca sĩ khác bị chính thức ngừng cấp phép biểu diễn ở Việt Nam[2]

Gia đình[sửa | sửa mã nguồn]

Thanh Tuyền có tất cả 4 người con (hai trai hai gái) đều thích âm nhạc, trong số chỉ có Shayla theo nghiệp của mẹ. Con trai cả của chị năm nay 29 tuổi hiện đang phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ, chị kế của Shayla theo học ngành dược và người con trai út 16 tuổi của chị còn đang đi học. Gia đình bà, ngoài bà và cô em Sơn Tuyền - lần đầu tiên được bà đưa vào hát trong băng nhạc "Thanh Tuyền 6" - bà còn có một người em gái khác tên Ngọc Tuyền có một giọng hát hay và đã từng đi hát tại Việt Nam, nhưng chẳng may Ngọc Tuyền bị mất khi mới được 31 tuổi.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]