Thu Phương

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Thu Phương
Tpportrait.jpg
Thu Phương biểu diễn tại Santa Ana, Hoa Kỳ năm 2007
Thông tin nghệ sĩ
Tên khai sinh Nguyễn Thị Thu Phương
Nghệ danh Thu Phương
Sinh 9 tháng 10, 1972
Flag of Vietnam.svgKiến An,Hải Phòng
Nguyên quán Hải Phòng,Việt Nam[1]
Nghề nghiệp Ca sĩ
Thể loại Pop, Nhạc trẻ, Rap,nhạc trữ tình trước và sau 1975
Nhạc cụ Mezzo-alto Vocal
Năm 1986 - nay[1]
Hãng đĩa Ca sĩ độc lập
Hợp tác Huy MC, Bằng Kiều, Quang Minh, Lam Trường,Hà Anh Tuấn, Việt Anh, Trần Lê Quỳnh, Nguyễn Hà
Ca khúc tiêu biểu Dòng sông lơ đãng, Có phải em mùa thu Hà Nội, Unbreak my heart, Bang Bang, Mắt buồn, Ngủ ngoan nhé ngày xưa, Thôi anh hãy về, Biển hát chiều nay, Đêm nằm mơ phố, Mùa hoa bỏ lại, Bên em là biển rộng, Biển nỗi nhớ và em, Im lặng đêm Hà Nội, Nỗi nhớ mùa đông, Đâu phải bởi mùa thu, Như chưa bắt đầu, Cô gái đến từ hôm qua, Chưa bao giờ, Tôi vẫn hát,...
Chữ ký
Thuphuongsignature.jpg

Thu Phương (sinh ngày 9 tháng 10 năm 1972 tại Hải Phòng[1]), là một nữ ca sĩ nhạc nhẹ Việt Nam đương đại. Cô được coi như một trong những giọng ca nữ nổi tiếng nhất Việt Nam từ khoảng giữa thập niên 90, đầu những năm 2000. Cô cũng được công nhận rộng rãi là một trong những nữ ca sĩ Việt Nam có ảnh hưởng nhất, đóng vai trò rất lớn trong thời kỳ hoàng kim của âm nhạc Việt Nam thế hệ thứ hai ở thập niên 90 [2].

Cô có phong cách biểu diễn đa dạng, được biết đến rộng khắp từ các ca khúc Có phải em mùa thu Hà Nội, Dòng sông lơ đãng và hát song ngữ nhiều bản nhạc nước ngoài đang thịnh hành thời đó, nổi tiếng hơn cả là Unbreak my heart, ShalalaCoco Jambo. Thu Phương đặc biệt thành công với những ca khúc về mùa thu cùng các sáng tác của nhạc sĩ Việt Anh. Ngoài ra, cô cũng hát nhiều ca khúc về biển.

Năm 2003, Thu Phương sang Mỹ cư trú, cô được cho là tự ý rời bỏ đất nước và có những phát ngôn gây tranh cãi về chính trị nên bị tước quyền công dân, mất quyền nghệ sĩ ở Việt Nam.[3] Năm 2008, lần đầu tiên cô được cấp phép về nước biểu diễn trong chương trình Duyên dáng Việt Nam 19.[4] Từ đó đến nay song song với những hoạt động ở hải ngoại, Thu Phương thỉnh thoảng vẫn tham gia các chương trình âm nhạc trong nước.

Hiện tại, Thu Phương đang sinh sống tại thành phố Irvine, tiểu bang California, Hoa Kỳ với người chồng thứ hai và bốn người con của mình. Cô vẫn tiếp tục hoạt động âm nhạc bền bỉ tại đây.[5]

Tuổi thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Thu Phương tên khai sinh là Nguyễn Thị Thu Phương, sinh ngày 9 tháng 10 năm 1972 tại Kiến An, Hải Phòng trong thời kỳ gia đình cô đi sơ tán về đây. Một thời gian sau gia đình cô quay về lại nội thành tại quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng. Bố mẹ của Thu Phương đều là công nhân viên, bố cô là nhân viên của một công ty xây dựng, mẹ làm việc tại công ty dịch vụ ăn uống của Hải Phòng.

Cô chia sẻ' Tuổi thơ của tôi là chuỗi ngày chứng kiến những khó khăn vất vả của gia đình, chứng kiến tình yêu văn nghệ của bố. Chính bố là người truyền đam mê nghệ thuật sang ba anh em chúng tôi '.' Ba anh em tôi được như bây giờ là nhờ có bố. Anh tôi biết đánh đàn từ năm 7 tuổi còn tôi thì tập hát. Vậy là cứ khách khứa đến nhà, bố lại giới thiệu bọn tôi ra hát hò cho khách nghe. Bố tự hào lắm. ' [1]

Thu Phương lên sân khấu lần đầu năm 12 tuổi với bài hát Chỉ có một trên đời của nhạc sĩ Trương Quang Lục.[6] Ba tháng hè sau khi học xong cấp hai, Thu Phương đăng ký tham gia học múa và hát ở Cung Văn hóa Thiếu nhi Hải Phòng.[7]

Thu Phương có anh trai là ca sĩ Quang Minh và em gái là hoa khôi Thể thao đầu tiên của Việt Nam năm 1993 - Kim Oanh. Trong liveshow Mùa Thu của Phương tháng 10/2013, Thu Phương lần đầu tiên cùng anh em của mình lên sân khấu với màn hợp ca Thành Phố Hoa Phượng Đỏ[8]

Hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

Thưở ban đầu[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 14 tuổi, Thu Phương trúng tuyển vào Nhà hát Tuổi TrẻHà Nội.Cô nói:' Năm đó tôi trúng tuyển chính thức, tuổi 14 và chiều cao 1m39. Mọi người sợ bé quá không lớn được nên định không nhận, nhưng sau vì thấy tôi có khả năng và tha thiết với nghề nên giữ lại. Từ đây, tôi bước vào cuộc sống tự lập. '[7]

Một mình ở Hà Nội không người thân thích, Thu Phương nhập hộ khẩu ở tập thể của nhà hát. Cô tâm sự :' Tất cả tài sản tôi có là 3 thứ: 1 cái xô, 1 cái chậu và 1 cái chạn. Số tiền tôi có hàng tháng lúc đó là 19.000 đồng tiền học bổng của Nhạc viện với 17,5 cân gạo và tem phiếu. Thật sự với một con bé 14 tuổi thì quả là quá sức và ngay cả bây giờ tôi cũng không hiểu tại sao mình lại có thể vượt qua? Tuy nhiên, nhờ có vậy mà đến bây giờ tôi có được vô vàn kinh nghiệm để học sống và để đối diện với cuộc đời này.Một ngày tôi phải đi bộ 20 cây số để vào Nhạc viện học. Cứ sáng đi trưa về rồi đầu giờ chiều lại đi học tiếp. Lúc đó thì làm sao đủ tiền để ăn ở ngoài. Bữa cơm bình thường của tôi triền miên tép rang và rau muống luộc. Thậm chí khi số tiền học bổng ít ỏi hết thì cơm với nước mắm và mỡ là chuyện bình thường. Hôm nào có cá kho là cực kỳ sang trọng rồi đấy.Nhưng vốn là đứa cứng đầu nên tôi đã vượt qua, sau 2 năm, tôi gần như chẳng còn biết sợ là gì cả. Tôi đã dám đi một mình từ ga Hàng Cỏ để về thăm nhà tận Hải Phòng rồi tối lại một mình trở lại Nhà hát. '[7]

16 tuổi, cô biết tìm show cho mình để kiếm thêm thu nhập. Lần đầu tiên cô đi hát là ở công viên Thủ Lệ với ca khúc Tuổi đời mênh mông.' Tôi được bồi dưỡng 1.000 đồng, cái giá của 1 bát phở và 1 cốc nước chè. ' Cuối năm 1988, cô tham gia vào ban nhạc Tây Hồ, hát trên nhà nổi Hồ Tây với cát-xê 4.000 đồng, giá của hai ly nước cam. Trong năm đó cô đi hát ở khắp các sân khấu ca nhạc Hà Nội.[7] ' Tôi còn nhớ hồi ấy, cứ trước giờ diễn là phải chạy ra ăn hàng phở gần nhà rồi chịu tiền đến khi nào về có bồi dưỡng thì trả sau. Hàng phở đó không thể gọi là ngon nhưng đó là hàng duy nhất mà chịu cho tôi nợ.Dần dần tôi đã hát ở khắp mọi sân khấu. Khó khăn vất vả nếm trải đủ. Tiền bồi dưỡng từ 1.000 - 4.000 - 7.000 đến đỉnh điểm là 150.000 đồng. Từ đó tôi đi hát chưa một giây phút nào ngừng nghỉ. '

Những thành công[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1990, Thu Phương tốt nghiệp trung cấp thanh nhạc - Nhạc viện Hà Nội và trở thành ca sĩ chuyên nghiệp trong biên chế của Nhà hát Tuổi trẻ. Cô bắt đầu đảm nhiệm ca sĩ hát chính trong ban nhạc trẻ Tây Hồ. Sau đó, cô tham gia cuộc thi đơn ca chuyên nghiệp toàn quốc và lọt vào top 10 người xuất sắc.[6][7].

Năm 1991, lần đầu tiên Thu Phương ra nước ngoài biểu diễn, tham gia trong các chương trình giao lưu văn hóa tại các nước Lào, Thái LanTrung Quốc.

Năm 1995, Thu Phương xuất sắc đạt Huy chương vàng tại Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc.

Năm 1997, Jimmy Nguyễn kết hợp với Nhà hát Tuổi Trẻ làm chương trình, Thu Phương được nhận hát mở màn cho bài Có phải em mùa thu Hà Nội. Hãng Vafaco mời cô thử giọng bài hát nhạc ngoại Unbreak my heart. Với số bản đĩa bán được là 20.000, cô nhận được giải Đĩa hát vàng năm đó.[7] Cùng năm này, Thu Phương là 1 trong 10 ca sĩ được yêu thích nhất do Sóng FM Đài tiếng nói nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh bình chọn. Nhạc trẻ bắt đầu rầm rộ, cô và Huy MC (người chồng đầu) khai thác đọc rap nhạc ngoại. Phong cách bốc lửa, sự đa dạng, nhạy bén trong xử lý kỹ thuật ở cô được khán giả đón nhận nhiệt tình.[6][7] Sau đó Thu Phương hát nhiều ca khúc nhạc nhẹ Việt Nam. Tên tuổi cô cũng phổ biến rộng rãi với các ca khúc Có phải em là mùa thu Hà Nội (Trần Quang Lộc), Dòng Sông Lơ Đãng (Việt Anh) khi hai ca khúc này giành giải thưởng ca khúc được yêu thích nhất năm 1997.Giai đoạn này cái tên Thu Phương có mặt ở khắp các vũ trường lớn trong Nam cũng như ngoài Bắc, một kỉ lục mà các ca sĩ miền Bắc không ai cạnh tranh được với Phương.[6]

Cô cũng được mời tham gia Festival Thanh niên Sinh viên thế giới tổ chức tại Cuba. Thu Phương từng được gọi là "giọng ca mùa thu" khi hát thành công những ca khúc về mùa thu Hà Nội, dù cô là người Hải Phòng.[9]. Cô cũng là ca sĩ hát các sáng tác của Việt Anh thành công, trong đó có bài Đêm nằm mơ phố.[10][11][12]

Năm 2000, Thu Phương tiếp tục thành công với ca khúc Cô gái đến từ hôm qua (Trần Lê Quỳnh). Cũng trong năm 2000, Thu Phương ghi âm ca khúc Tôi vẫn hát (nhạc: Đặng Hữu Phúc, lời: Phan Đan) nằm trong bộ phim truyền hình nhiều tập của đạo diễn NSND Bạch Diệp có tên Kẻ không cầu may. Sau đó Thu Phương thu thanh bài Ngọn gió mùa xuân (Đặng Hữu Phúc) dành cho một bộ phim khác. Năm 2001, Cô cùng Lam Trường, Phương ThanhHuy MC là 4 ca sĩ Việt Nam được mời sang biểu diễn phục vụ cộng đồng Việt kiều tại Hoa Kỳ.

Ra nước ngoài - Bị cấm hoạt động trong nước[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 6 năm 2003 giới nghệ sĩ trong nước xôn xao thông tin vợ chồng Thu Phương - Huy MC đi lưu diễn và định cư luôn tại Mỹ. Theo ông Trương Nhuận, Phó Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ, cơ quan chủ quản của Thu Phương, cho biết cô xin phép đi Mỹ 3 tháng để thu CD riêng, tính từ 26/2. Ngày 20/4, trong lá đơn xin phép nghỉ và đơn tự kiểm điểm, cô xin nghỉ tiếp 6 tháng, tức là khoảng tháng 11 sẽ về. Thu Phương cho biết do đã có hợp đồng thu CD riêng và khi lên đường đi công tác đã không kịp thông báo với ban lãnh đạo đoàn.[13] Đầu tháng 11, chỉ một mình Quang Huy về nước, anh đến Nhà hát Tuổi trẻ đưa đơn xin huỷ hợp đồng của mình và đơn xin nghỉ việc của vợ nhưng không được chấp thuận. Đầu tháng 1/2004, sau thời gian chờ đợi không có kết quả, ban giám đốc đã giải quyết thôi việc cho hai người.[14]

Ngày 22/11, Cục nghệ thuật Biểu diễn ra công văn, theo đó nêu rõ Thu Phương tự ý rời bỏ tổ quốc, phát biểu xuyên tạc chế độ dân quyền, vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam. Hai ca sĩ bị cấm hoạt động nghệ thuật trong nước và không được tiếp tục hưởng quyền công dân Việt Nam.[3] Các tiết mục cũng như các sản phẩm băng đĩa nhạc của Thu Phương không được phép lưu hành và phổ biến tại Việt Nam. Tuy nhiên, không có lệnh nào cấm Thu Phương về nước.

Trả lời phỏng vấn về vấn đề này, cô cho biết ' Thu Phương nghĩ rằng ai cũng có quyền lựa chọn một tương lai tốt hơn cho mình.Dĩ nhiên bên cạnh đó cũng có những hệ lụy đến, cái giá phải trả cho tất cả mọi sự lựa chọn, dù là ít hay nhiều. Nhưng mà ăn thua là mình có sẵn sàng trả cái giá đấy không. ' Trong những ngày ở Mỹ, mỗi lần nhớ con, cô phải gọi điện thoại về Việt Nam để người thân đưa các bé sang Thái Lan cho cô gặp. Sau khi có cơ hội hát cho một số chương trình mừng xuân mới hằng năm của Đại sứ quán Việt Nam tại San Francisco, Thu Phương mới quyết định trở về Việt Nam thăm người thân. Đầu tháng 8 năm 2007 có thông tin Thu Phương xuất hiện tại Hà Nội.[15]

Phương (giữa) chấm vòng BOOTCAMPS cuộc thi VSTAR 2013 bên cạnh Thái ChâuHuỳnh Thi tại California.

Hợp tác với Thúy Nga Paris - trở về Việt Nam[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Mỹ, năm 2005 lần đầu tiên Thu Phương xuất hiện trên cuốn Paris by night 77 chủ đề 30 năm viễn xứ, từ đó cô thỉnh thoảng xuất hiện trên các cuốn Paris by night và chương trình của một số trung tâm như Hoa Biển, Vân Sơn, MFC. Cô từng đảm nhận vai trò giám khảo chương trình VSTAR - Ngôi Sao Đêm Nay, tìm kiếm tài năng ca hát tại Hải Ngoại.

Năm 2008, lần đầu tiên Thu Phương được cấp phép về Việt Nam biểu diễn duy nhất trong chương trình Duyên dáng Việt Nam.[4] Sau lần trở về này, Thu Phương được tổ chức đêm nhạc riêng của mình vào năm 2011 thuộc series chương trình Không gian âm nhạc với chủ đề Lá khởi vàng chưa nhỉ tại khán phòng Ngụy Như Kon Tum, Hà Nội.Trong chương trình này Thu Phương cũng chọn hát nhạc Trịnh Công Sơn bên cạnh những ca khúc từng làm nên tên tuổi của mình.[16]

Liveshow Mùa Thu của Phương 2013[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 10/2013, liveshow Mùa Thu của Phương kỉ niệm 25 năm ca hát của Thu Phương diễn ra tại Hà NộiSài Gòn.[9] Mùa Thu của Phương là sự kiện âm nhạc được khán giả lẫn giới chuyên môn chờ đợi. Họ xem đêm nhạc như là sự gặp lại Thu Phương - một người bạn thân - sau bao năm cô vắng bóng trên sân khấu.

Đêm nhạc diễn ra trong ba tiếng đồng hồ nhưng Thu Phương đã chuẩn bị chương trình này rất lâu. Cô bay đi bay về khá nhiều lần giữa Việt NamMỹ để tìm một êkíp phù hợp, thời điểm thích hợp nhất. Và, chương trình Mùa thu của Phương diễn ra như chính định mệnh của cô, như cách mọi người vẫn gọi cô - giọng hát của mùa thu.

Mùa Thu của Phương diễn ra cuối tháng 10/2013 thuộc khuôn khổ Vietnam Concert.

Thu Phương dành riêng một góc chương trình để giới thiệu người tri kỷ trong âm nhạc - nhạc sĩ Việt Anh. Sau giây phút ôn lại kỷ niệm, họ khắc họa chân dung hoàn hảo cho cả hai qua ca khúc mới có tên gọi Hai chúng ta. Sau đó hàng loạt những ca khúc hit của Phương được cô thể hiện trên sân khấu với sự đồng cảm của khán giả. Cô dành tiếp một phần âm nhạc của mình cho vùng biển Hải Phòng, nơi cô sinh ra và lớn lên, nơi chắp cánh ước mơ và từ đó ra đi thực hiện khát vọng tuổi trẻ. Nhưng dù đi đâu, người con gái của biển cũng quay về trong vòng tay ấm áp của biển. Một loạt ca khúc Bay đi loài chim biển, Biển chờ, Biển cạn cất lên mang lại dạt dào cảm xúc.

Thu Phương kết lại chương trình với Đêm nằm mơ phố - bài hát đã nhiều lần khiến cô muốn "mơ như mình quên hết" khi đương đầu với quá nhiều sóng gió. Thế nhưng, trên tất cả, tình yêu âm nhạc - và chỉ có âm nhạc - đã khiến người phụ nữ trong cô trở nên mạnh mẽ, đứng lên và vượt qua tất cả. Thành công của đêm nhạc không thể thiếu tài đạo diễn ánh sáng của Phạm Hoàng Nam và nhạc sĩ Hoài Sa. Sân khấu thiết kế khá đơn giản, chủ yếu được làm theo kỹ thuật đồ họa mapping. Hình ảnh thiết kế 3D tạo ra nhiều không gian âm nhạc khác nhau cùng với những bản phối mới của nhạc sĩ Hoài Sa, phần đệm của nhóm bè Cadillac cũng góp sức không nhỏ cho sự thăng hoa của Phương trong đêm nhạc.[9] Ngay sau liveshow, tháng 12/2013, Thu Phương cho phát hành album CD/DVD Biển, nỗi nhớ và...em với những tình khúc viết về biển, một album như cô chia sẻ để tri ân quê hương mình.

Album Phía Nào Đến Chân Trời 2014[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 5/2014, Thu Phương về nước và bắt tay vào thực hiện hai MV ca nhạc tại đảo Cát Bà, thành phố Hải Phòng. Sau 3 tháng kể từ ngày bấm máy, ngày 13/8 hai MV Những ngày mưa rơi (Minh Quốc) và Phía nào đến chân trời (Việt Anh) đã chính thức ra mắt bạn yêu nhạc với những hình ảnh táo bạo về thiên nhiên tại hòn đảo Cát Bà cũng như kỹ thuật quay sắc sảo, tinh tế đến từ nhóm Celeb Media. Đó cũng là Single mở đường cho album Phía Nào Đến Chân Trời được phát hành chính thức trên các trang nghe nhạc trực tuyến tại Việt Nam vào ngày 9/10/2014, đúng ngày sinh nhật lần thứ 42 của Phương. Theo như cô chia sẻ thì đây là một album được viết về Tình yêu, trong đó nhân vật chính xuyên suốt các tác phẩm sẽ là những người phụ nữ đang yêu.

Album bao gồm 9 ca khúc (8 solo, 1 song ca với Hà Anh Tuấn), ngoài ra ca khúc Trở về dòng sông tuổi thơ làm bonus cho đĩa nhạc. Trong số đó, đặc biệt có 2 bản phối mới cho 2 ca khúc cũ của Thu Phương: Thuyền giấyCô gái đến từ hôm qua [17]

Bước sang tuổi 42, giọng hát Thu Phương vẫn chưa bao giờ mất đi sự ngọt ngào, khắc khoải và cuốn hút đến mê hoặc. Không làm cho khán giả chờ đợi mình phải thất vọng, album được Phương tuyển chọn rất kỹ lưỡng với những bản tình ca lãng mạn, đượm buồn đầy nuối tiếc, cảm xúc. Những rung động này được kể lại qua những bản phối khí hoàn toàn mới của các nhạc sĩ Minh Hoàng, Cao Minh Đức, Đức Thụy, Thành Vương… Thu Phương nhiều lần nói rằng cô tìm thấy sự đồng điệu ở những sáng tác của nhạc sĩ Việt Anh. Trong CD lần này cũng vậy, Phương chọn ca khúc Phía nào đến chân trời làm chủ đề, cũng là để khẳng định thêm mối duyên gắn bó trong âm nhạc giữa Thu Phương và Việt Anh.[18]

Lời tự sự về Phía nào đến chân trời trước ngày phát hành

' Phía cuối chân trời, nơi ấy là hạnh phúc, bình an '

Phương đã chọn ca khúc “Phía nào đến chân trời” của nhạc sỹ Việt Anh làm chủ đề cho album mới. Chín bài hát trong album là những bản tình ca lãng mạn , nhẹ nhàng nhưng da diết đầy hoài niệm và tiếc nuối. Những ca khúc trong CD khẽ khàng kể về câu chuyện của người phụ nữ sống nồng nàn trong tình yêu , đầy khát khao và trăn trở. Có khi mãnh liệt như những đốm lửa đỏ nhưng cũng có khi mong manh và yếu đuối như những bông tuyết lạnh. Người phụ nữ đã bước qua những thăng trầm, buồn vui của cuộc sống.

Những đắng cay ngọt bùi của tình yêu đủ để họ hiểu được rằng "Đời sống chỉ là một cái bóng bước đi". Một cái bóng phiêu du giữa đời thực và mộng mị mơ hồ để cảm nhận hết những cô đơn, bơ vơ, những xao động trong tình yêu. Thời gian, đời người cứ thế trôi đi và cuối cùng thấy rằng: "Con người càng mộng ảo càng tha thiết với đời".

Và cứ thế... Cứ tha thiết với cuộc đời, cứ mộng mơ kiếm tìm hạnh phúc. Dù vẫn biết hạnh phúc như những khoảnh khắc, giấc mộng rồi cũng vội vàng vụt tan.Và giờ đây chúng ta, những người phụ nữ vẫn cứ rong ruổi cùng những giấc mơ, giấc mơ tìm thấy "Phía Nào Đến Chân Trời " 42 năm kể từ khi cất lên những rung cảm đầu tiên, Phương gửi tới quý vị những bản tình ấy như lời hát ru đời và cũng là tự hát ru mình.[18]

Huấn luyện viên của The Voice – Giọng hát Việt 2015[sửa | sửa mã nguồn]

Thu Phương đã đạt được thỏa thuận với đơn vị tổ chức trong nước (Cát Tiên Sa) để ngồi vào ghế nóng của chương trình truyền hình Giọng hát Việt, trở thành một trong bốn vị huấn luyện viên của format truyền hình thực tế ăn khách thế giới này.

Giọng hát Việt mùa thứ 3 lên sóng giờ vàng trên kênh truyền hình quốc gia Việt Nam VTV3 tháng 5 năm 2015. Đây cũng là lần đầu tiên Thu Phương chính thức xuất hiện trước đông đảo khán giả Việt Nam đại chúng trên sóng truyền hình sau rất nhiều năm vắng bóng (15 năm).

Đánh giá về giọng hát[sửa | sửa mã nguồn]

Thu Phương để lại nhiều ấn tượng cho khán giả và giới chuyên môn bởi chất giọng nữ trung trầm mới lạ, mang nét khỏe khoắn, giản dị, tự nhiên mà nhiều cảm xúc.[19]


Có khán giả cảm tiếng hát Phương nhận xét: “Khi Thu Phương hát, lời ca tuôn ra tự nhiên, như một người phụ nữ đẹp tự nhiên không cần trang điểm hay váy áo cầu kỳ mà vẫn thu hút”.[20]


Huy MC ' Phương căn bản có một chất giọng trầm khàn đặc biệt và đó là tố chất quan trọng của một giọng ca nổi tiếng. Bên cạnh đó, Phương rất có năng khiếu, là người nắm bắt rất nhanh các kỹ thuật thanh nhạc. Chỉ cần nghe một nghệ sĩ nước ngoài xử lý ca khúc, Phương có thể học ngay được cách xử lý, luyến láy đó của họ.Khi ở Việt Nam, với nỗ lực của bản thân, trải qua các cuộc thi, các chương trình, Phương được đánh giá không kém các diva lúc đó là Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh. ' ' Phương có một đặc điểm là lúc nào cũng hát rất chân thật bằng cảm xúc của mình. '[21]


Nhạc sĩ Nguyễn Hà ' Năm 1996, nghe Thu Phương hát trong một đêm nhạc và tôi bị thu hút bởi chất giọng trầm thật tình cảm của cô. Ngay sau đó, tôi mời Phương thu âm bài hát Unbreak my heart với lời Việt do cố nhạc sĩ Đỗ Quang viết. Khi thu xong càng nghe càng thấy hay nên tôi mạo hiểm đưa hình của cô lên bìa CD luôn. Album nhanh chóng được khán giả đón nhận, lan tỏa khắp Việt Nam và tên tuổi của Thu Phương cũng trở thành một hiện tượng vì nổi tiếng quá nhanh. Tuy nhiên, để có được giọng hát "thổn thức" lòng người, ngoài chất giọng đặc biệt trời cho, cô đã có quãng thời gian 10 năm biểu diễn hằng đêm tại Hà Nội để có được sự điêu luyện trong nghề nghiệp như thế. '[22]


Nhạc sĩ Việt Anh ' Tôi bất ngờ khi ca khúc "Đêm nằm mơ phố” tạo được thành công lớn khi nó được nhiều người yêu thích và chia sẻ trên các diễn đàn âm nhạc. Ngay cả ca khúc “Chưa bao giờ” với câu hát nổi tiếng “... quên được không những điều ta chưa bao giờ...” tuy rất hiếm được biểu diễn live trên sân khấu cũng đã được các ca sĩ trẻ hát lại không biết bao lần. Tôi sáng tác những ca khúc của mình rất tự nhiên và phụ thuộc hoàn toàn vào cảm xúc. Nhưng khi đưa cho Thu Phương hát thì tôi lại thấy hình như chúng thuộc về cô ấy.[10]


Bằng Kiều ' Giọng hát ấy có một sức hút khác, đó là sự trải nghiệm… Đủ để mỗi lần Phương cất giọng, là những lời ca bỗng dưng tha thiết. Đối với một nghệ sĩ, sự trải nghiệm như chất keo dính với đời sống và tự nó thắp sáng cho con đường nghệ thuật '.[23]

Quan điểm[sửa | sửa mã nguồn]

Phát ngôn[sửa | sửa mã nguồn]

"Không có ai có quyền chọn cho mình nơi sinh ra, nhưng ai cũng có quyền chọn cho mình một nơi để sống", Tháng 7 năm 2004 - Orange County. California.

Thu Phương

[24]


Phải tự cứu mình trước khi được cứu .

Thu Phương [24]


Về ca hát[sửa | sửa mã nguồn]

Người nghệ sĩ rất cần những khoảng dừng để gom cảm xúc, chiêm nghiệm và trở lại chất chứa, dồn nén hơn. Phương luôn cảm thấy thiếu hụt, chưa làm được gì, chưa thấm tháp vào đâu. Phương thấy mình sinh ra để hát, nếu không hát thì chẳng biết làm gì để sống. Mỗi sáng tạo và đổi mới của người nghệ sĩ đều phải xuất phát từ trái tim, đó là con đường ngắn nhất đến với khán giả, Phương có cách riêng của mình và không quá căng thẳng về chuyện đó.

Thu Phương [25]


Vấn đề Diva[sửa | sửa mã nguồn]

Những quan niệm về nghệ sĩ hay diva, tượng đài, huyền thoại… tôi nghĩ tất cả những mỹ từ này chỉ có ý nghĩa với người cần. Và nếu họ cần, họ sẽ trả giá rất nhiều cho điều đó. Còn nếu không có nhu cầu thì tất cả cũng là bình thường. Tôi không cần nhưng cũng không phải không có nhu cầu, nhưng cuối cùng giá tri của mình ở đâu thì nên đặt ở đấy, mình đáng với danh xưng nào thì khán giả sẽ gọi như thế. Tôi không quá quan trọng mất nhiều thời gian cho những điều gọi là hư danh hay để nó tác động đến mình. Sự thật là chúng ta có thể rất khủng khiếp với người này, nhưng đôi khi chả là gì với người kia.

Thu Phương [26]


Các diva thường có chung một điểm gì đó giống nhau, mà người ta coi đó là tiêu chí để bình xét. Có thể vì tôi luôn khác biệt nên khi nhắc đến tôi, người ta sẽ khó tìm thấy các tiêu chí đó. Song với tôi, đó lại là một điều tuyệt vời, bởi tôi luôn chiếm một vị trí khác biệt trong lòng khán giả, và vị trí ấy, tôi thấy nó vừa vặn với mình, không hề áp lực.Tôi không được sinh ra trong môi trường thuận lợi để đợi những may mắn đến với mình, những điều có được hôm nay đều do tôi nỗ lực rất nhiều, thay vì thỏa hiệp. Trong mỗi buổi trình diễn, dù nhận được xưng tụng, thì tôi vẫn biết mình đang ở đâu và cần phải làm thêm gì.

Thu Phương [1]

Đời sống riêng[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc hôn nhân 14 năm với Huy MC[sửa | sửa mã nguồn]

Cuộc hôn nhân giữa Thu Phương và tay trống Huy MC (Quang Huy) từng được coi là biểu tượng tình yêu trong làng giải trí Việt thập niên 90.[5]

Cô tâm sự ' Năm 1990, anh Huy xin vào ban nhạc Tây Hồ đánh trống. Lần đầu tiên gặp anh Huy, tôi không hề nghĩ rằng anh ấy sẽ là người mình yêu. Mọi cái đến rất tự nhiên.Anh Huy hay đón tôi đi diễn rồi anh cũng hay tập hát song ca với tôi. Vậy là xích lại gần nhau, 2-3 ngày không gặp nhau là thấy thiếu.Vì là con út nên anh Huy được bố mẹ mua cho một chiếc xe máy. Tuy thế, hồi ấy phải thuê trống, cứ kiếm được 7.000 đồng thì phải trả tiền thuê 1.000 đồng, nên anh ấy quyết định bán xe để mua trống. Huy nói với tôi: “...mình phải biết nhìn xa em ạ...”. Vậy là ngày ngày, hai chúng tôi diễn suốt màn xe đạp ơi. Nhưng rồi lại phải đổi trống đó lấy cái rẻ hơn để dư ra một khoản trang trải cuộc sống. Được 3 năm thì bộ trống rẻ nhất cũng không cánh mà bay.Trong suốt 3 năm đó, hai chúng tôi cùng đi hát, nhận tiền và cùng lo toan những khúc mắc của cuộc sống. Cả hai cảm thấy qua ngần ấy thử thách mà vẫn hiểu và yêu nhau nên quyết định làm đám cưới. '[7]

Năm 1993, cặp đôi kết hôn, hai người có với nhau hai người con Duy Hải và Thanh Thảo.[5] Trong nhiều ca khúc, hai người thường biểu diễn cùng nhau.

Đầu năm 2003 vợ chồng Thu Phương và Quang Huy sang Mỹ lập nghiệp. Đối diện với cuộc sống mới, cũng là lúc Thu Phương nhận thấy những rạn nứt trong mối quan hệ của cô và chồng.[5] Thu Phương chính thức chia tay với Huy MC ở Mỹ, kết thúc cuộc hôn nhân 14 năm.

Trả lời báo chí về nguyên nhân chia tay, Thu Phương chia sẻ ' Tôi không giải thích những chuyện thuộc về cảm nhận. Tôi tự đổ lỗi cho mình vì đã làm vai trò của người đàn ông trong cuộc hôn nhân đó. Khi có những giây phút chới với, người đàn ông trong đời mình nói thẳng luôn là anh Huy - không có đủ bản lĩnh để chống chọi với sự thay đổi, dù trước đó chính anh ấy muốn thay đổi. Tôi tự đổ lỗi cho mình là đã làm mất đi sự mạnh mẽ của anh Huy. Tôi không bất ngờ khi dư luận đổ lỗi lên tôi và tôi gánh vác hết. Trong khi sự thật là những năm tháng đó, tôi phải nuốt nước mắt để đi tiếp. Còn anh Huy không làm được điều đó. Mà người ở thế yếu bao giờ cũng dễ tìm kiếm sự cảm thông hơn. Nhưng tôi không bận tâm điều đó. Có thể là tôi chủ quan. Nhưng chính sự chủ quan đó mà tôi là người tương đối bình thản, bình thản đến mức nhiều khi làm người xung quanh khó chịu… 14 năm hôn nhân, anh Huy luôn ở thế bị động, do tôi quá chủ động về mọi mặt, thì bỗng nhiên anh ấy là người chủ động trong tất cả vấn đề khi không có tôi bên cạnh. Tôi hoàn toàn hiểu điều đó và sẵn sàng để người đàn ông của tôi tìm đến chốn riêng. Lúc đó, tôi đổ lỗi cho mình đã lấy đi phần quan trọng nhất trong đời sống của anh Huy nên tôi chấp nhận sự thật. '[27]

Người được cho là nhân vật thứ ba xen vào cuộc hôn nhân của Thu Phương và Huy MC là Hồ Ngọc Hà. Theo như nhiều bài báo vì lý do này đã dẫn đến việc ca sĩ Phương Thanh tát Hồ Ngọc Hà để bảo vệ cho bạn của mình là Thu Phương.[28][29] Tuy nhiên trong một cuộc phỏng vấn, Phương Thanh đã chia sẻ rằng Là người trong cuộc, tôi khẳng định mình chưa bao giờ tát Hồ Ngọc Hà[30] [31]

Chia sẻ về việc có bao giờ đối thoại với người phụ nữ ấy, Thu Phương cho biết ' Không bao giờ. Đó không thuộc bổn phận và trách nhiệm tôi phải giải quyết. Tôi chỉ có trách nhiệm nói chuyện với chính anh Huy. '[27]

Cuộc hôn nhân thứ hai với Dũng Taylor[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 2012, Thu Phương đính hôn với người quản lý của cô - Clarence Dũng Taylor (tức Dũng "đen'').Thu Phương và Dũng Taylor hiện đã có với nhau hai người con là Gia Bảo và Thanh Thủy. Năm 2008, Dũng Taylor thay mặt cô về Việt Nam đón con trai Duy Hải và con gái Thanh Thảo sang Mỹ đoàn tụ với mẹ sau hơn 5 năm chờ đợi.[5]

Nói về người đàn ông thứ hai của mình, Thu Phương cho biết ' Anh Dũng rất giỏi trong việc quản lý, điều hành với kinh nghiệm tổ chức biểu diễn nhiều năm. Từ khi có anh ấy, tôi hoàn toàn yên tâm về tất cả, chỉ cần tập trung vào một việc chuyên môn của mình đó là hát. Tôi luôn quyết liệt trong việc thuyết phục cũng như cho anh Dũng thấy rõ quan điểm và ý nghĩa những việc tôi cần làm trong vai trò là một nghệ sĩ. Bù lại, tôi luôn lắng nghe những góp ý của anh ấy khi cần cân bằng giữa giải trí và thưởng thức, để điều tiết hợp lý trong việc phục vụ khán giả đúng lúc, đúng chỗ. '[1]

Chia sẻ về hai cuộc hôn nhân trong đời, Phương nói ' Khi có điều gì đó khiến chúng ta cảm thấy phải nói lời xin lỗi với nhau, chúng ta phải nghĩ về sự tha thứ để có thể tiếp tục bình yên, sự nỗ lực cho điều đó khủng khiếp lắm. Chúng ta phải làm gấp bao nhiêu lần mới khỏa lấp được điều đó. Vết thương giống như vết đinh đóng vào tường, đinh có thể nhổ đi, nhưng lỗ hổng thì vẫn còn đó. Nghĩ về những điều đó, tôi càng thương anh Dũng hơn. Bởi ít nhiều, anh ấy phải chịu áp lực từ quá khứ đè nặng của tôi. Tôi biết anh sẽ phải yêu tôi nhiều hơn, phải cố gắng nhiều hơn để bù đắp cho tôi. Đó cũng là lý do tôi và anh Huy bây giờ luôn dành cho nhau sự cư xử chân thành và quý mến tối đa, để làm sao tất cả cảm thấy những mất mát đã qua không vô nghĩa. Đời sống đã dạy tôi rằng, sự tế nhị là rất quan trọng. Mình sống được với một người tinh tế, cuộc đời của mình luôn bình yên. Và chỉ có hai điều thôi, tất nhiên may mắn là yếu tố rất quan trọng, nhưng sự tế nhị chính là yếu tố góp vào sự may mắn đó. '[1] '

Giải thưởng và vinh danh[sửa | sửa mã nguồn]

Năm Giải thưởng Kết quả
1995 Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp Toàn quốc Huy chương Vàng
1997 Giải thưởng "Đĩa hát vàng" cho CD có số lượng phát hành lớn trên thị trường, CD ''Unbreak my heart'' Đoạt giải
Giải thưởng cho ca sĩ có nhiều bài hát được yêu thích nhất trong Top 10 "Làn Sóng Xanh" Đoạt giải
Giải thưởng cho ca khúc được yêu thích nhất trong năm: Có phải em là mùa thu Hà Nội (Trần Quang Lộc), Dòng Sông Lơ Đãng (Việt Anh) Đoạt giải
1998 Giải thưởng Top 10 ca sĩ được yêu thích nhất "Làn Sóng Xanh" Đoạt giải
Giải thưởng Top 10 ca sĩ được yêu thích nhất trong năm do Quỹ Văn Hóa & Đài truyền hình Việt Nam bình chọn Đoạt giải
1999 Giải thưởng Top 10 ca sĩ được yêu thích nhất do Báo Lao Động bình chọn Đoạt giải
2000 Cúp Sao 2000 cho ca sĩ được yêu thích nhất trong năm Đoạt giải
2001 Giải thưởng VTV Bài Hát Tôi Yêu của Đài Truyền hình Việt Nam cho ca sĩ được yêu thích nhất và ca khúc được yêu thích nhất "Ngủ ngoan nhé ngày xưa" (Trần Quang Lộc) Đoạt giải
2014 Bằng chứng nhận và vinh danh với những đóng góp vào việc gìn giữ văn hóa Việt Nam tại Hoa Kỳ được trao bởi Thị Trưởng Thành Phố Fountain Valley thuộc Orange County, California, Hoa Kỳ - Ông Michael Vo Trao tặng

Các Album đã phát hành[sửa | sửa mã nguồn]

Khu vực Thứ tự Tên album Năm phát hành Hãng phát hành
VN 1 Unbreak My heart 1997 Vafaco
VN 2 4 giọng ca vàng (với Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh) 1997 Bến Thành AV
VN 3 Thà làm hạt mưa bay 1998 Bến Thành AV
VN 4 Selection vol.1 (với Lam Trường) 1998 Hãng Phim Trẻ
VN 5 Tình thôi xót xa vol.2 (với Lam Trường) 1999 Hãng Phim Trẻ
VN 6 Một đời mây gió 1999 Bến Thành AV
VN 7 Tình yêu mắt nai (với Huy MC) 1999 Phương Nam Film
VN 8 Trọn đời bên nhau (với Huy MC) 2000 Bến Thành AV
VN 9 Mùa thu khép lại (với Huy MC) 2000 Hãng Phim Trẻ
VN 10 Chào em chào xinh tươi 2000 Phương Nam Film
VN 11 Như chưa bắt đầu 2002 Nhà Xuất Bản Âm Nhạc & Viết Tân
USA 12 Mơ về nơi...Khi xưa ta bé (limited edition) 2003 Lạc Cầm Music
USA 13 Đêm nằm mơ phố 2004 Thúy Nga Paris
USA 14 Lời của giòng sông (Trịnh Công Sơn và Tây Ban Cầm) (với Nhóm Hướng Dương) 2004 Nhóm Hướng Dương
USA 15 Như một lời chia tay (Tình khúc Trịnh Công Sơn) 2005 Thúy Nga Paris
USA 16 Em ra đi mùa thu (Tình khúc tiền chiến) 2005 D&D Entertainment
USA 17 Nỗi niềm (Tình khúc giai đoạn 1975) (với Quang Minh) 2005 D&D Entertainment
USA 18 Thời gian ơi (Tình khúc ngoại quốc & nhạc trẻ) 2005 D&D Entertainment
USA 19 Điều cuối cùng... đợi chờ (Tình khúc Việt Anh) 2006 D&D Entertainment
USA 20 Câu chuyện tình tôi (Nhạc trữ tình hải ngoại) 2008 Thúy Nga Paris
USA 21 Hà Nội & Tôi (Tình khúc về Hà Nội) 2012 Thúy Nga Paris
USA 22 Biển, Nỗi Nhớ...và Em (Tình khúc về Biển) 2013 Thúy Nga Paris & D&D Entertainment(với DVD)
USA 23 Phía nào đến chân trời (Love Ballads) 2014 Online Release

Các tiết mục trên Paris By Night[sửa | sửa mã nguồn]

Thứ tự Các tiết mục Ghi chú Phát hành
1 LK: Cho tôi lại từ đầu (Trần Quang Lộc) & Quê Hương Tuổi Thơ Tôi (Từ Huy) PBN 77 30 Năm Viễn Xứ 2005
2 Hướng Về Hà Nội (Hoàng Dương) PBN 91 Huế -Sài Gòn- Hà Nội 2008
3 LK: 10 Năm Tình Cũ & 20 Năm Tình Cũ (Trần Quảng Nam) PBN 92 Nhạc Yêu Cầu (2008) (duet with Thế Sơn) 2008
4 LK Lời Cuối Cho Em (Nguyễn Ánh 9), Nhìn Nhau Lần Cuối (Nguyễn Vũ), Điều Giản Dị (Phú Quang) & Yêu Em (Lê Hựu Hà) PBN 100 Ghi nhớ một chặng đường (duet with Thế Sơn) 2010
5 Bài thơ không đoạn kết (Lam Phương) PBN 102 Nhạc yêu cầu - Tình ca Lam Phương 2011
6 Nghìn trùng xa cách (Phạm Duy) PBN 103 Tình sử trong âm nhạc Việt Nam 2011
7 Dạ khúc cho tình nhân (Lê Uyên Phương) PBN 105 Người tình 2012
8 Trăng dưới chân mình (Trần Lê Quỳnh) PBN 106 Lụa - Silk 2012
9 LK: Bài tình ca cho em & Bản tình cuối (Ngô Thụy Miên) & Thưở ấy có em (Huỳnh Anh) & Trả nợ tình xa (Tuấn Khanh) VSTAR 2012 Results (duet with Phạm Quốc Thái & Đan Kim) 2012
10 LK: Định mệnh (Song Ngọc) & Tình bơ vơ (Lam Phương) PBN 106 VIP Party (duet with Phạm Quốc Thái) 2013
11 Act: Linh hồn và thể xác & Con ma (Nguyễn Hải Phong) PBN 107 Nguyễn Ngọc Ngạn: 20 năm sân khấu (duet with Anh Tú) 2013
12 Bang Bang (Khi xưa ta bé) (Nhạc Pháp, Lời Việt: Phạm Duy) PBN 108 Time - Thời Gian 2013
13 LK: Một thoáng Tây Hồ (Phó Đức Phương) & Chiều phủ Tây Hồ (Phú Quang) PBN 109 Paris By Night 30th Anniversary (duet with Ngọc Anh) 2013
14 Tình hờ (Phạm Duy) PBN 109 VIP Party 2013
15 What child is this - Chúa hài đồng (nhạc: William Chatterton Dix, lời Việt: Đức Trí) PBN Gloria - Cao cung lên 2013
16 Bay đi cánh chim biển (Đức Huy) VSTAR 2013 Results Show 2013
17 Cô gái đến từ hôm qua (Trần Lê Quỳnh) VSTAR 2013 Reunion Show (duet with Bảo Khánh) 2014
18 LK ''Ru'' (Ru ta ngậm ngùi, Ru em, Ru đời đi nhé & Ru tình) (Trịnh Công Sơn) VSTAR 2013 Reunion Show (duet with Mỹ Hạnh, Thanh Hà & Đình Bảo) 2014
19 Hà Nội mười hai mùa hoa (Giáng Son) PBN 110 Phát lộc đầu năm 2014
20 Trở về dòng sông tuổi thơ (Hoàng Hiệp) PBN 111 ''S'' 2014
21 Nỗi nhớ mùa đông (Phú Quang) & Ô cửa sổ mùa đông (Dương Thụ) PBN 112 Đông (duet with Bằng Kiều) 2014
22 Mùa giáng sinh hạnh phúc (John Lennon) PBN Gloria II Để Chúa Đến 2014
23 Phía nào đến chân trời (Việt Anh) VSTAR 2014 Results Show 2015
24 Nếu chỉ còn một ngày để sống (Hoài An) VSTAR 2014 Results Show (duet with Hoàng Anh Khang & Hoàng Hiệp) 2015
25 Bông vạn thọ (Võ Thiện Thanh) PBN 113 Mừng Tuổi Mẹ 2015
26 Những ngày thơ mộng (Hoàng Thi Thơ) PBN 114 Tôi là người Việt Nam 2015
27 TBA PBN 115 2015
28 TBA PBN 115 VIP Party 2015

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ a ă â b c d đ “Thu Phương: "Chưa bao giờ nghĩ mình bình yên thực sự"”. 
  2. ^ Cảm xúc nghẹn ngào trong đêm nhạc Thu Phương
  3. ^ a ă Thu Phương và Bằng Kiều mất quyền nghệ sĩ tại VN
  4. ^ a ă Đêm nay Duyên Dáng Việt Nam 19 khai diễn
  5. ^ a ă â b c Thu Phương ly hôn bất ngờ để có cuộc tình định mệnh
  6. ^ a ă â b Tiểu sử Thu Phương
  7. ^ a ă â b c d đ e Thu Phương tâm sự về những giai đoạn trong cuộc đời
  8. ^ Những khoảnh khắc khó quên trong liveshow Thu Phương
  9. ^ a ă â Tiếng hát Thu Phương nghẹn ngào ngày trở về
  10. ^ a ă “Việt Anh sáng tác ca khúc mới tặng Thu Phương”. 
  11. ^ Những nhạc phẩm bất hủ về mùa thu
  12. ^ Thu Phương và Bằng Kiều lần đầu về nước đứng chung sân khấu
  13. ^ Thu Phương - Huy MC: 'Chúng tôi sang Mỹ chỉ để thu thanh'
  14. ^ Thu Phương, Bằng Kiều có thể không được biểu diễn ở VN
  15. ^ Ca sĩ Thu Phương về Việt Nam thăm gia đình
  16. ^ Thu Phương hát mộc cùng Hà Anh Tuấn
  17. ^ “Thu Phương chính thức ra mắt CD mới”. 
  18. ^ a ă “Thu Phương tung CD 'Phía nào đến chân trời' cùng tâm thư đầy cảm xúc”. 
  19. ^ “Tiểu sử ca sĩ Thu Phương”. 
  20. ^ “Những giọng trầm, khàn chưa khi nào chán của nhạc Việt"”. 
  21. ^ “Huy MC: "Nếu ở Việt Nam, Thu Phương còn thành công hơn"”. 
  22. ^ “Nhạc sĩ Nguyễn Hà: Không thích chê người khác là "nhạc chợ"”. 
  23. ^ “Bằng Kiều: "Nhìn Phương, tôi không thương mà xót xa"”. 
  24. ^ a ă “Thu Phương: "Chưa bao giờ nghĩ mình bình yên thực sự"”. 
  25. ^ “Thu Phương: "Chào em chào xinh tươi"”. 
  26. ^ “Thu Phương: 'Chồng tặng quà vì sợ tôi thiệt thòi'”. 
  27. ^ a ă “Hôn nhân tan vỡ vì tôi quá mạnh mẽ.”. 
  28. ^ Hồ Ngọc Hà và "hồ sơ tình ái" bất hủ.24h.com.
  29. ^ Hồ Ngọc Hà - Những mối tình "kín" và "hở"
  30. ^ Phương Thanh: 'Tôi không tát Hồ Ngọc Hà'
  31. ^ “Sao Việt và nghi án cướp tình”.