Tiến sĩ

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

Tiến sĩ là một học vị do trường một đại học cấp, sau khi nghiên cứu sinh tốt nghiệp khóa học sau đại học và bảo vệ luận án tiến sĩ thành công. Trong tiếng Anh, từ tiến sĩ thường được viết tắt là Ph.D (Doctor of Philosophy).

Tại một số quốc gia, "tiến sĩ" là học vị mà nhà nước cấp cho các nghiên cứu sinh sau khi đã bảo vệ xong luận án tiến sĩ tại một trường đại học hoặc viện nghiên cứu có thẩm quyền.

Trước thập niên 1990 ở Việt Nam học vị này có tên gọi là phó tiến sĩ, nay đã đổi thành tiến sĩ; còn tiến sĩ cũ gọi là tiến sĩ khoa học cho phù hợp với các nước phương Tây.

Ở Nga học vị tiến sĩ được phân thành hai cấp tiến sĩ: kandidat nauk (tương đương với tiến sĩ của Việt Nam hiện nay) và doctor nauk (tương đương với tiến sĩ khoa học của Việt Nam hiện nay).

Dưới thời phong kiến, trong các cuộc thi Nho học của Việt Nam, học vị tiến sĩ là những người đỗ tất cả ba kỳ thi: thi hương, thi hội và thi đình, được ghi danh trong khoa bảng (trừ thời nhà Nguyễn, có thêm học vị Phó bảng không phải là tiến sĩ, nhưng cũng được chấm đỗ ba kỳ thi trên). Thời nhà Trần những người đỗ tiến sĩ được gọi là Thái học sinh.

[sửa] Lịch sử

Học bậc Ph.D, cao nhất trong các học bậc, đầu tiên xuất hiện ở Đức, sau đó được Mỹ và nhiều nước phương tây khác sử dụng. Bằng Ph.D đầu tiên của Mỹ xuất hiện vào năm 1861 tại Đại học Yale. Ở Ý đến cuối thập niên 1980 mới có bằng tương đương với Ph.D (tên là Dottorato di ricerca). Từ Ph.D có gốc Latin là Doctor Philosophiæ. Doctor nghĩa là "thầy", "chuyên gia", "chức trách". Philosophy (triết học) có nguồn gốc từ thời Trung cổ ở châu Âu, khi mà các trường đại học có bốn chuyên khoa (faculty) chính: thần học, luật, y học và triết học. Philosophy ở đây dùng để chỉ các ngành học không dẫn đến một nghề nghiệp thực tế nhất định của thời đó (như nhà thờ, luật sư, bác sĩ). Đến nay thì không phải Ph.D nào cũng liên quan đến triết học; nhưng doctor vẫn còn mang đủ nghĩa cũ. Ở phương Tây, trong nghi thức giao tiếp người ta gọi một người có bằng Ph.D là "doctor". Hầu hết các trường đại học đều đòi hỏi các giảng viên và các giáo sư phải có bằng Ph.D. Đa số các nhà nghiên cứu ở các phòng nghiên cứu chuyên nghiệp đều có bằng Ph.D. Tuy vậy, điều ngược lại không đúng: không phải tất cả các Ph.D đều có thể làm giảng viên, giáo sư, hay nghiên cứu viên.

Bài này còn sơ khai. Mời bạn góp sức viết thêm để bài được hoàn thiện hơn. Xem phần trợ giúp về cách sửa bài.