Tiếng Đại Liên

Tiếng Đại Liên hay Tiếng Lai (chữ Hán phồn thể: 大連話/萊語) là phương ngữ Đại Liên của Quan thoại.

Giọng nói

Phụ âm Bảng Phụ âm b [ p ] p [ pʰ ] m [ m ] f [ f ] v [ v ] d [ t ] t [ tʰ ] n [ n ] l [ l ] g [ k ] k [ kʰ ] h [ x ] j [ ʨ ] q [ ʨʰ ] gn [ ɲ ] x [ ɕ ] y [ i ] zh [ ʈʂ ] ch [ ʈʂʰ ] sh [ ʂ ] r [ ʐ ] z [ ts ] c [ tsʰ ] s [ s ] w [ u ] Các màu đậm là nguyên âm.

Nguyên âm Bảng nguyên âm - 1 a [ ɑ ] ai [ ɑɪ ] an [ ɑn ] ang [ ɑŋ ] ê [ ɛ ] êi [ ɛɪ ] ên [ ɛn ] o [ ɔ ] ou [ ɔʊ ] ong [ ɔŋ ] e [ ə ] eu [ əʊ ] en [ ən ] eng [ əŋ ] i [ i ] ieu [ iəʊ ] in [ in ] ing [ iŋ ] u [ u ] uêi [ uɛɪ ] uen [ uən ] ü [ y ] ün [ yn ]

Nguyên âm bảng - 2 ia [ iɑ ] iang [ iɑŋ ] iê [ iɛ ] iên [ iɛn ] iou [ iɔʊ ] iong [ iɔŋ ] ua [ uɑ ] uai [ uɑɪ ] uan [ uɑn ] uang [ uɑŋ ] uo [ uɔ ] üê [ yɛ ] üên [ yɛn ] i [ ʅ ] i [ ɿ ] m [ m ] n [ n ] ng [ ŋ ] Các màu đậm là tổng hợp nguyên âm.

Nguyên âm bảng - 3

Cơ bản nguyên âm

ai 蓋 an 碗 ên 邊

i 字 ü 魚 êi 輩 en 根

a 瓦

ê 碟

o 窩

e 歌

u 肚

ou 包

eu 頭

ang 缸

ong 工

eng 燈

Erhua nguyên âm

ar [ ɑʅ ]

er [ əʅ ]

ahr [ ? ]

êr [ ɛʅ ]

or [ ɔʅ ]

ehr [ ? ]

ur [ uʯ ]

our [ ɔʊʯ ]

eur [ əʊʯ ]

angr [ ɑŋʅ ]

ongr [ ɔŋʯ ]

engr [ əŋʅ ]

Thanh điệu

Thanh điệu số	1	2	3	4	5	6	Không được đánh dấu
Thanh điệu	Âm cấp	Dương cấp	Giảm-tăng	Âm giảm	Trung giảm	Dương giảm	Nhẹ nhàng
Biểu thị thanh điệu	31	24	213	52	33/13	21	--

• Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 1 hoặc thanh điệu số 4 + thanh điệu số 1 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 1.
• Thanh điệu số 1 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 1 + thanh điệu số 6.
• Thanh điệu số 4 + thanh điệu số 4 → thanh điệu số 5 + thanh điệu số 6.

Kana

Bảng - 1 吖 a 厄 e 乙 i 五 u 于 ü 马 ma 么 me 米 mi 木 mu 乏 fa 佛 fe 覅 fi 夫 fu 那 na 讷 ne 尼 gni 奴 nu 女 gnü 拉 la 了 le 力 li 卢 lu 吕 lü 哈 ha 禾 he 夕 xi 乎 hu 吁 xü 沙 sha 舌 she 尸 shi 书 shu 让 ra 若 re 日 ri 入 ru 卅 sa 色 se 厶 si 苏 su 欸 ê 儿 (e)r 嗯 n 兀 ng

Bảng - 2 马゛ ba 么゛ be 米゛ bi 木゛ bu 马゜ pa 么゜ pe 米゜ pi 木゜ pu 那゛ da 讷゛ de 尼゛ di 奴゛ du 那゜ ta 讷゜ te 尼゜ ti 奴゜ tu 哈゛ ga 禾゛ ge 夕゛ ji 乎゛ gu 吁゛ jü 哈゜ ka 禾゜ ke 夕゜ qi 乎゜ ku 吁゜ qü 沙゛ zha 舌゛ zhe 尸゛ zhi 书゛ zhu 沙゜ cha 舌゜ che 尸゜ chi 书゜ chu 卅゛ za 色゛ ze 厶゛ zi 苏゛ zu 卅゜ ca 色゜ ce 厶゜ ci 苏゜ cu

• ai = a + i (吖_乙), ei = e + i (厄_乙), uai = u + ai (五_吖乙), ui = u + ei (五_厄乙), ie = i + ê (乙_欸),
  ao = a + u (吖_五), ou = e + u (厄_五), iao = i + au (乙_吖五), iu = i + eu (乙_厄五), üe = ü + ê (于_欸),
  an = a + n (吖_嗯), en = e + n (厄_嗯), in = i + n (乙_嗯), un = u + n (五_嗯), ün = ü + n (于_嗯),
  ang = a + ng (吖_兀), eng = e + ng (厄_兀), ing = i + ng (乙_兀), ong = u + ng (五_兀), iong = ü + ng (于_兀).

Khác

Phân bổ của Tiếng Lai

• Vùng Bán đảo: Bán đảo Sơn Đông, Bán đảo Liêu Đông.
• Vùng Biên giới: Áp Lục, Ussuri.

Bopomofo của Tiếng Lai

• Phụ âm: ㄅㄆㄇㄈㄪ, ㄉㄊㄋㄌ, ㄍㄎㄫㄏ, ㄐㄑㄬㄒ, ㄓㄔㄕㄖ, ㄗㄘㄙㄭ.
• Nguyên âm: ㄚㄛㄜㄝ, ㄞㄟㄠㄡ, ㄢㄣㄤㄥㆲ, ニㄦㄧㄨㄩ.