Tiếng Azerbaijan

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Azerbaijani
Azərbaycan dili (chữ Latin)
آذربایجان دیلی (chữ Ba Tư-Ả Rập)
Phát âm Bản mẫu:IPA-tu
Nói tại  Azerbaijan,
 Iran
 Georgia,
 Uzbekistan
 Syria
 Iraq[1],
 Turkey,
 Turkmenistan
Tổng số người nói

20–30 triệu người [2][3][4][5][6]

[7]
Hạng Thứ 34 (số người nói tiếng mẹ đẻ)
Ngữ hệ Altai[8] (controversial)
Phân nhánh
Hệ chữ viết chữ cái Latin cho Bắc Azeri ở Azerbaijan, chữ viết Ba Tư-Ả Rập cho Nam AzerbaijaniIran.
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Azerbaijan (Bắc Azeri)
 Iraq (tiếng Nam Azeri) - tư cách theo hiến pháp là một ngôn ngữ khu vực (được đề cập là Turkmen trong hiến pháp)
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 az
ISO 639-2 aze
ISO 639-3 tùy trường hợp:
aze — Azerbaijani (generic)
azj — North Azerbaijani
azb — South Azerbaijani
Phân bố
Idioma azerí.png

Bản đồ khu vực người nói tiếng Azerbaijan (cho đến năm 1991)

Tiếng Azerbaijan hoặc Azeri hay Torki (tiếng Ba Tư: زبان آذربایجانی) là một ngôn ngữ thuộc hệ ngôn ngữ Turkic, nói ở phía Tây Nam châu Á, chủ yếu ở Azerbaijan và tây bắc Iran. Tiếng Azerbaijan là thành viên của chi nhánh Oghuz của các ngôn ngữ Turkic và có mối quan hệ chặt chẽ đến tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Qashqai và Turkmen.

Ngôn ngữ của Azerbaijan ngày hôm nay đã tiến hóa từ phương ngữ Đông Tây Oghuz (Oghuz) Turkic có lây lan sang Tây Nam Á khi người Turkic di cư trong thời trung cổ, và bị ảnh hưởng nhiều bởi Ba Tư, tiếng Ả Rập. Cũng ảnh hưởng đến ngôn ngữ, nhưng từ tiếng Ả Rập được chủ yếu là truyền thông qua trung gian văn học New Ba Tư.

Nó dần dần thay thế những ngôn ngữ Iran trước đây ở miền bắc Iran (nhất là Tat, Azari, và các phương ngữ Ba Tư Trung bộ), và một loạt các ngôn ngữ Kavkaz ở Caucasus, đặc biệt là tiếng Udi. Đến cuối thế kỷ 17, nó đã trở thành ngôn ngữ chính của khu vực, và là một ngôn ngữ được nói ở triều đình của đế quốc Safavid. Tuy nhiên, dân tộc thiểu số trong cả hai Azerbaijan và Iran tiếp tục nói những ngôn ngữ Iran trước đó cho đến ngày nay, và những từ vay mượn Trung và Tân Ba Tư hiện diện rất nhiều trong ngôn ngữ Azerbaijan.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Ethnologue
  2. ^ "Peoples of Iran" in Looklex Encyclopedia of the Orient. Retrieved on 22 January 2009.
  3. ^ TFT Iran Survey Report 0609
  4. ^ "Iran: People", CIA: The World Factbook: 24% of Iran's total population. Retrieved on 22 January 2009.
  5. ^ G. Riaux, "The Formative Years of Azerbaijan Nationalism in Post-Revolutionary Iran", Central Asian Survey, 27(1): 45-58, March 2008: 25% of Iran's total population (p. 46). Retrieved on 22 January 2009.
  6. ^ "Iran", Amnesty International report on Iran and Azerbaijan people. Retrieved 30 July 2006.
  7. ^ Ethnologue total for South Azerbaijani plus Ethnologue total for North Azerbaijani
  8. ^ "[1] Ethnologue"

[[Thể loại:Tiếng Azerbaijan}]]