Tiếng Azerbaijan
| Azerbaijani | ||
|---|---|---|
| Azərbaycan dili (chữ Latin) آذربایجان دیلی (chữ Ba Tư-Ả Rập) |
||
| Phát âm | Bản mẫu:IPA-tu | |
| Nói tại |  Azerbaijan, Iran Georgia, Uzbekistan Syria Iraq[1], Turkey, Turkmenistan |
|
| Tổng số người nói | 20–30 triệu người [2][3][4][5][6] | |
| Hạng | Thứ 34 (số người nói tiếng mẹ đẻ) | |
| Ngữ hệ | Altai[8] (controversial) >Turkic ->Oghuz -->Azerbaijani |
|
| Hệ chữ viết | chữ cái Latin cho Bắc Azeri ở Azerbaijan, chữ viết Ba Tư-Ả Rập cho Nam Azerbaijani ở Iran. | |
| Địa vị chính thức | ||
| Ngôn ngữ chính thức tại | Azerbaijan (Bắc Azeri) Iraq (tiếng Nam Azeri) - tư cách theo hiến pháp là một ngôn ngữ khu vực (được đề cập là Turkmen trong hiến pháp) |
|
| Quy định bởi | Không có quy định chính thức | |
| Mã ngôn ngữ | ||
| ISO 639-1 | az | |
| ISO 639-2 | aze | |
| ISO 639-3 | tùy trường hợp:aze — Azerbaijani (generic)azj — North Azerbaijaniazb — South Azerbaijani |
|
 |
||
| Lưu ý: Trang này có thể chứa các kí hiệu ngữ âm IPA ở dạng Unicode. | ||
Tiếng Azerbaijan hoặc Azeri hay Torki (tiếng Ba Tư: زبان آذربایجانی) là một ngôn ngữ thuộc hệ ngôn ngữ Turkic, nói ở phía Tây Nam châu Á, chủ yếu ở Azerbaijan và tây bắc Iran. Tiếng Azerbaijan là thành viên của chi nhánh Oghuz của các ngôn ngữ Turkic và có mối quan hệ chặt chẽ đến tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Qashqai và Turkmen.
Ngôn ngữ của Azerbaijan ngày hôm nay đã tiến hóa từ phương ngữ Đông Tây Oghuz (Oghuz) Turkic có lây lan sang Tây Nam Á khi người Turkic di cư trong thời trung cổ, và bị ảnh hưởng nhiều bởi Ba Tư, tiếng Ả Rập. Cũng ảnh hưởng đến ngôn ngữ, nhưng từ tiếng Ả Rập được chủ yếu là truyền thông qua trung gian văn học New Ba Tư.
Nó dần dần thay thế những ngôn ngữ Iran trước đây ở miền bắc Iran (nhất là Tat, Azari, và các phương ngữ Ba Tư Trung bộ), và một loạt các ngôn ngữ Kavkaz ở Caucasus, đặc biệt là tiếng Udi. Đến cuối thế kỷ 17, nó đã trở thành ngôn ngữ chính của khu vực, và là một ngôn ngữ được nói ở triều đình của đế quốc Safavid. Tuy nhiên, dân tộc thiểu số trong cả hai Azerbaijan và Iran tiếp tục nói những ngôn ngữ Iran trước đó cho đến ngày nay, và những từ vay mượn Trung và Tân Ba Tư hiện diện rất nhiều trong ngôn ngữ Azerbaijan.
Tham khảo [sửa]
- ^ Ethnologue
- ^ "Peoples of Iran" in Looklex Encyclopedia of the Orient. Retrieved on 22 January 2009.
- ^ TFT Iran Survey Report 0609
- ^ "Iran: People", CIA: The World Factbook: 24% of Iran's total population. Retrieved on 22 January 2009.
- ^ G. Riaux, "The Formative Years of Azerbaijan Nationalism in Post-Revolutionary Iran", Central Asian Survey, 27(1): 45-58, March 2008: 25% of Iran's total population (p. 46). Retrieved on 22 January 2009.
- ^ "Iran", Amnesty International report on Iran and Azerbaijan people . Retrieved 30 July 2006.
- ^ Ethnologue total for South Azerbaijani plus Ethnologue total for North Azerbaijani
- ^ "[1] Ethnologue"
 |
Bài viết chủ đề ngôn ngữ này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia bằng cách mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
[[Thể loại:Tiếng Azerbaijan}]]
