Tiếng Dinka

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm

Bài này nói về ngôn ngữ, về dân tộc mời xem người Dinka.

Tiếng Dinka
Thuɔŋjäŋ
Phát âm /t̪uɔŋ.ɟa̤ŋ/
Nói tại  South Sudan và các khu vực lân cận
Khu vực Sudan
Tổng số người nói 2-3 triệu
Ngữ hệ Nin-Sahara
Phân nhánh
Hệ chữ viết Chữ cái Latinh
Mã ngôn ngữ
ISO 639-2 din
ISO 639-3 tùy trường hợp:
dip — Đông bắc Dinka (Padang)
diw — Tây bắc Dinka (Ruweng)
dib — Trung nam Dinka (Agar)
dks — Đông nam Dinka (Bor, Twic/Tuic)
dik — Tây nam Dinka (Rek)

Tiếng Dinka hay nhóm phương ngữ, tên tự gọi là Thuɔŋjäŋ, là một ngôn ngữ Nin được người Dinka, một dân tộc đông dân nhất tại Nam Sudan sử dụng. Ngôn ngữ này có 5 biến thể chính, Ngok, Rek, Agaar, Twic/Tuic East, và Bor, vốn đã đủ khác biệt để cần đến một chuẩn văn học riêng và như vậy đã đủ để coi là các ngôn ngữ riêng biệt. Jaang hay Jieng được sử dụng như một thuật ngữ chũng cho tất cả các biến thể tiếng Dinka. Phương ngữ Malual (Aweil) được coi là phương ngữ uy thế.

Ngôn ngữ gần gũi nhất với tiếng Dinka là tiếng Nuer, ngôn ngữ của các địch thủ truyền thống của người Dinka. Tiếng Luo cũng có quan hệ gần gũi. Người Dinka chủ yếu sống dọc theo sông Nin, đặc biệt là ở bờ tây của Sông Nin Trắng, một phụ lưu chính chảy từ phía bắc Uganda, bắc và nam của đầm lầy Sudd ở phía tây nam và trung nam Sudan.

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

  • Andersen T. (1987). "The phonemic system of Agar Dinka". Journal of African Languages and Linguistics 9, 1–27.
  • Andersen T. (1990). "Vowel length in Western Nilotic languages". Acta Linguistica Hafniensia 22, 5–26.
  • Andersen T. (1991). "Subject and topic in Dinka". Studies in Language 15, 265–294.
  • Andersen T. (1993). "Vowel quality alternation in Dinka verb inflection". Phonology 10, 1–42.
  • Beltrame, G. (1870). Grammatica della lingua denka. Firenze: G. Civelli.
  • Deng, Makwei Mabioor (2010). Piööcku Thuoŋjäŋ: The Elementary Modern Standard Dinka (Multilingual Edition), Xlibris, ISBN 1450052401.
  • Malou, Job. (1988) Dinka Vowel System. Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington Publications in Linguistics. ISBN 0-88312-008-9.
  • Mitterrutzner, J. C. (1866). Die Dinka-Sprache in Central-Afrika; Kurze Grammatik, Text und Worterbuch. Brixen: A. Weger.
  • Nebel, A. (1979). Dinka-English, English-Dinka dictionary. 2nd. ed. Editrice Missionaria Italiana, Bologna.
  • Nebel, A. (1948). Dinka Grammar (Rek-Malual dialect) with texts and vocabulary. Instituto Missioni Africane, Verona.
  • Trudinger. R. (1942-44). English-Dinka Dictionary. Sudan Interior Mission
  • Tuttle. Milet Picture Dictionary English-Dinka. (at WorldLanguage.com)