Tiếng Pashtun

Tiếng Pashto
پښتو
Phát âm	Bản mẫu:IPA-ps
Nói tại	Afghanistan, Pakistan, Iran (thiểu số) và người Pashtun theo Do Thái giáo trên thế giới
Khu vực	Nam Á-Trung Á
Tổng số người nói	Từ 50 đến 60 triệu người
Ngữ hệ	Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu >Indo-Iranian ->Iranian -->Eastern Iranian --->Northeastern ---->Tiếng Pashto
Hệ chữ viết	chữ cái Pashtun
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại	Afghanistan Pakistan (ngôn ngữ cấp tỉnh tại Khyber Pakhtunkhwa. và FATA)
Quy định bởi	Academy of Sciences of Afghanistan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1	ps
ISO 639-2	pus
ISO 639-3	tùy trường hợp: pst — Central Pashto pbu — Northern Pashto pbt — Southern Pashto

Khu vực nói tiếng Pashto (màu tím) và các ngôn ngữ thuộc Nhóm Iran

Tiếng Pashtun (پښتو - [paʂˈto]; có thể chuyển tự thành Pakhto, Pushto, Pukhto, Pashtu, hay Pushtu), cũng được gọi là tiếng Afghani. và tiếng Pathani là một ngôn ngữ thuộc Nhóm Đông Iran của Ngữ hệ Ấn-Âu được sử dụng chủ yếu ở Afghanistan và phía tây Pakistan. Hiến pháp Afghanistan công nhận tiếng Pashtun là một ngôn ngữ quốc gia và chính thức của đất nước.

Phân bổ địa lý

Tại Afghanistan, tiếng Pashto chủ yếu được nói ở miền đông, nam và tây nam nhưng cũng xuất hiện một số nơi ở miền bắc và tây bắc do quá trình di cư. Không có chính xá số liệu về số người sử dụng ngôn ngữ này nhưng có ước tính cho rằng tiếng Pashto là ngôn ngữ thứ nhất của 40% dân số Afghanistan. CIA World Factbook 2009 ước tính trên 50% dân cứ Afghanistan nói tiếng Dari (tiếng Ba Tư) như ngôn ngữ thứ nhất trong khi 35% nói tiếng Pashto như là ngôn ngữ thứ nhất.

Tại Pakistan, tiếng Pashto được 17% dân số nước này (xấp xỉ 25,6 triệu) sử dụng tại các tỉnh và lãnh thổ phía tây. Các cộng đồng nói tiếng Pashto cũng hiện diện tại các thành phố như Karachi và Hyderabad ơt tỉnh Sind. Với 7 triệu người theo một số ước tính, thành phố Karachi là nơi có nhiều người nói tiếng Pashto nhất trên thế giới.

Ngoài ra tiếng Pashto cũng hiện diện cùng với những người nhập cư Pashto tại một số nơi trên thế giới.

Chữ viết

Tiếng Pashto sử dụng chữ Pashto, một dạng cải biên của chữ Ả Rập. Từ thế kỷ 17, tiếng Pashto đã chủ yếu được viết bằng chữ Ả Rập Naskh, sớm hơn chữ Nasta’liq của các ngôn ngữ Urdu và Ba Tư láng giềng. Chữ Pashto gồm 44 chữ cái và 4 dấu. Chữ Pashto viết từ phải sang trái.

Liên kết ngoài

• Pashto Language & Identity Formation in Pakistan
• Henry George Raverty. A Dictionary of the Puk'hto, Pus'hto, or Language of the Afghans. Second edition, with considerable additions. London: Williams and Norgate, 1867.
• D. N. MacKenzie, "A Standard Pashto", Khyber.org
• Freeware Online Pashto Dictionaries
• A Pashto Word List