Tiếng Pashtun

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Tiếng Pashto
پښتو
Phát âm Bản mẫu:IPA-ps
Nói tại Afghanistan, Pakistan, Iran (thiểu số) và người Pashtun theo Do Thái giáo trên thế giới
Khu vực Nam Á-Trung Á
Tổng số người nói Từ 50 đến 60 triệu người
Ngữ hệ Hệ ngôn ngữ Ấn-Âu
Phân nhánh
Hệ chữ viết chữ cái Pashtun
Địa vị chính thức
Ngôn ngữ chính thức tại  Afghanistan
 Pakistan (ngôn ngữ cấp tỉnh tại Khyber Pakhtunkhwa.FATA)
Quy định bởi Academy of Sciences of Afghanistan
Mã ngôn ngữ
ISO 639-1 ps
ISO 639-2 pus
ISO 639-3 tùy trường hợp:
pst — Central Pashto
pbu — Northern Pashto
pbt — Southern Pashto
Khu vực nói tiếng Pashto (màu tím) và các ngôn ngữ thuộc Nhóm Iran

Tiếng Pashtun (پښتو - [paʂˈto]; có thể chuyển tự thành Pakhto, Pushto, Pukhto, Pashtu, hay Pushtu), cũng được gọi là tiếng Afghani. và tiếng Pathani là một ngôn ngữ thuộc Nhóm Đông Iran của Ngữ hệ Ấn-Âu được sử dụng chủ yếu ở Afghanistan và phía tây Pakistan. Hiến pháp Afghanistan công nhận tiếng Pashtun là một ngôn ngữ quốc gia và chính thức của đất nước.

Phân bổ địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Tại Afghanistan, tiếng Pashto chủ yếu được nói ở miền đông, nam và tây nam nhưng cũng xuất hiện một số nơi ở miền bắc và tây bắc do quá trình di cư. Không có chính xá số liệu về số người sử dụng ngôn ngữ này nhưng có ước tính cho rằng tiếng Pashto là ngôn ngữ thứ nhất của 40% dân số Afghanistan. CIA World Factbook 2009 ước tính trên 50% dân cứ Afghanistan nói tiếng Dari (tiếng Ba Tư) như ngôn ngữ thứ nhất trong khi 35% nói tiếng Pashto như là ngôn ngữ thứ nhất.

Tại Pakistan, tiếng Pashto được 17% dân số nước này (xấp xỉ 25,6 triệu) sử dụng tại các tỉnh và lãnh thổ phía tây. Các cộng đồng nói tiếng Pashto cũng hiện diện tại các thành phố như KarachiHyderabad ơt tỉnh Sind. Với 7 triệu người theo một số ước tính, thành phố Karachi là nơi có nhiều người nói tiếng Pashto nhất trên thế giới.

Ngoài ra tiếng Pashto cũng hiện diện cùng với những người nhập cư Pashto tại một số nơi trên thế giới.

Chữ viết[sửa | sửa mã nguồn]

Tiếng Pashto sử dụng chữ Pashto, một dạng cải biên của chữ Ả Rập. Từ thế kỷ 17, tiếng Pashto đã chủ yếu được viết bằng chữ Ả Rập Naskh, sớm hơn chữ Nasta’liq của các ngôn ngữ UrduBa Tư láng giềng. Chữ Pashto gồm 44 chữ cái và 4 dấu. Chữ Pashto viết từ phải sang trái.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa | sửa mã nguồn]